Ραδιενεργά

Θέση στην ατζέντα του ΥΠΕΝ έχει το σενάριο αυστηροποίησης του πλαισίου για την αντιμετώπιση του ενεργειακού τουρισμού. Έτσι, κυβερνητικά στελέχη αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να επανεξεταστεί το καθεστώς που μόλις θεσπίσθηκε για το Άρθρο 42 του Κώδικα Προμήθειας, εφόσον αποδειχθεί στην πράξη ότι δεν αρκεί για να ανακόψει τα φέσια στη λιανική από τους στρατηγικούς κακοπληρωτές.

Υπενθυμίζεται ότι το νέο πλαίσιο ακολουθεί τη βασική εισήγηση της ΡΑΑΕΥ, δεν ικανοποιεί όμως το βασικό αίτημα των εταιρειών προμήθειας. Σύμφωνα με τους προμηθευτές, πραγματικό «ανάχωμα» στις ανεξόφλητες οφειλές θα έβαζε η δυνατότητα να ζητούν τη διακοπή ηλεκτροδότησης πρώην πελατών τους με ανεξόφλητες οφειλές, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, στην περίπτωση που οι καταναλωτές δεν διακανονίζουν τα χρέη τους ή δεν τηρούν τις δόσεις της ρύθμισης.  

Αν και το αίτημα αυτό δεν έγινε δεκτό, σύμφωνα με υψηλόβαθμη πηγή του υπουργείου, η λογική που υιοθετήθηκε ήταν να εφαρμοστεί το νέο καθεστώς και να φανεί αν αποδίδει στην πράξη. Αν τα αποτελέσματα δεν είναι τα προσδοκώμενα, τότε πλέον θα υπάρχει αφετηρία για ακόμη πιο στενό «μαρκάρισμα» των μπαταχτσήδων.

Ως στόχο-κλειδί για την Energean χαρακτήρισε το μπλοκ 2 στο Ιόνιο ο CEΟ της εταιρείας, Μαθιός Ρήγας, κατά τη διάρκεια του χθεσινού conference call για τα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου, δείχνοντας το ιδιαίτερο ειδικό βάρος που έχει η συγκεκριμένη παραχώρηση στον σχεδιασμό της Energean.

Ο κ. Ρήγας συνέδεσε τη σημασία του πρότζεκτ με δύο παράγοντες, και πιο συγκεκριμένα από την προοπτική συνεργασίας με την ExxonMobil καθώς και με το μέγεθος του δυνητικού «επάθλου», στην περίπτωση που όντως εντοπιστεί αξιοποιήσιμο κοίτασμα. Υπενθυμίζεται ότι ο αμερικανικός κολοσσός έχει αποκτήσει το 60% των δικαιωμάτων της παραχώρησης, με την Energean να διατηρεί το 30% και την Helleniq Energy το 10%, ενώ η Energean παραμένει operator κατά την ερευνητική φάση.

Όπως είναι φυσικό, η συμμετοχή της ExxonMobil δημιούργησε νέα δεδομένα για το πρότζεκτ. Από την άλλη πλευρά, ήδη από την τελετή υπογραφών με τη Stena Drilling για τη μίσθωση του πλωτού γεωτρύπανου που θα διενεργήσει την ερευνητική γεώτρηση, ο CEO της Energean είχε προβεί στην εκτίμηση για δυναμικό φυσικού αερίου 270 δισ. κυβικών μέτρων (bcm), στον στόχο «Ασωπός 1» που θα μελετηθεί.

Επομένως, τυχόν αίσια έκβαση της γεώτρησης θα ήταν «όνειρο για την Ελλάδα» («dream for Greece»), όπως ανέφερε χαρακτηριστικά στο χθεσινό conference call. Ένδειξη για αυτό αποτελεί, εξάλλου, το γεγονός ότι η ετήσια κατανάλωση της Ελλάδας είναι 6-7 bcm.

Οι επιδοτήσεις αποτελούν όντως απαραίτητο εργαλείο για να προωθηθούν οι μπαταρίες «πίσω από τον μετρητή», χωρίς να είναι βέβαιο πως θα καταφέρουν όντως να «ανοίξουν τον δρόμο» σε μικρομεσαίους επενδυτές να υλοποιήσουν merchant μπαταρίες ή μπαταρίες σε κοινό σημείο σύνδεσης. Αυτό επισημαίνουν παράγοντες του κλάδου, σχολιάζοντας την πρόθεση του ΥΠΕΝ να επιχορηγήσει όλες τις εφαρμογές αποθήκευσης – ακόμη κι εκείνες που φαίνεται πως μπορούν να προχωρήσουν με όρους αγοράς.

Οι ίδιοι παράγοντες επισημαίνουν πως για το ηλεκτρικό σύστημα είναι αναγκαίες όλες οι εφαρμογές. Επομένως, κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση η κρατική στήριξη σε μπαταρίες για ιδιοκατανάλωση, όπως και για μπαταρίες behind the meter, αφού και στις δύο περιπτώσεις φαίνεται πως χωρίς επιδότηση δεν πρόκειται να υπάρξει η απαιτούμενη απήχηση.

Μάλιστα, στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών, η προσθήκη μπαταριών «πίσω από τον μετρητή» μπορεί να αποτελέσει μία λύση ώστε να αντιμετωπιστούν οι αρρυθμίες της «πράσινης» υπερπαραγωγής σε επίπεδο κάθε πάρκου ξεχωριστά, χωρίς να χρειάζεται η διαχείριση των επιπλέον Μεγαβατώρων να γίνεται σε επίπεδο συστήματος. Κατά συνέπεια, έχει νόημα να διατεθεί ένα σημαντικό ποσό για επιδοτήσεις, ώστε να εξοπλιστεί με μπαταρία μία κρίσιμη μάζα ηλιακών πάρκων.

Από την άλλη πλευρά, στην περίπτωση των merchant μπαταριών, κάθε άλλο παρά δεδομένο είναι πως η επιδότηση θα ενισχύσει όντως το χαρτοφυλάκιο που θα υλοποιηθεί. Ο λόγος είναι η στήριξη στο CAPEX δεν αντιμετωπίζει τη βασική επιφύλαξη των τραπεζών για δανειοδότηση, η οποία είναι το ρίσκο αγοράς. Πρόκειται για μία επιφύλαξη που θα μπορούσε να αντισταθμιστεί μόνο με εγγυημένο έσοδο, αφού στην αντίθετη περίπτωση θα συνεχίσουν να έχουν τον πρώτο λόγο οι μεγάλοι «παίκτες» του κλάδου.

Ο μόνος τρόπος για να «ξεκλειδώσει» δανειοδότηση θα είναι να υπάρξει… πλουσιοπάροχη επιδότηση, αυξάνοντας το IRR των επενδύσεων σε υψηλά επίπεδα, ώστε να καμφθούν οι αστερίσκοι των τραπεζών. Τότε, όμως, υπάρχει ο κίνδυνος να επιδοτηθούν γενναιόδωρα επενδύσεις, που στην πορεία θα είναι και αρκετά επικερδείς. Για να αποτραπεί αυτό το ενδεχόμενο, ο μόνος τρόπος είναι να υπάρξει παράλληλα ένας μηχανισμός claw-back, ώστε οι ωφελούμενοι να αποστρέφουν τυχόν υπερκέρδη από τις επενδύσεις τους.

Τροποποιείται ελαφρώς το χρονοδιάγραμμα της ερευνητικής γεώτρησης – ορόσημο στο Ιόνιο, αφού το γεωτρύπανο Stena DrillMAX για το μπλοκ 2  αναμένεται να φτάσει τελικά την 1η Απριλίου στη χώρα μας, έναντι του Φεβρουαρίου που προβλεπόταν αρχικά. Ως συνέπεια, και η έναρξη της γεώτρησης πηγαίνει δύο μήνες πίσω, κατά περίπου δύο μήνες αργότερα.

Ο λόγος είναι πως η Stena Drilling χρειάζεται τελικά περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσει την αμέσως προηγούμενη γεωτρητική αποστολή που εκτελεί στο εξωτερικό, και πιο συγκεκριμένα στην Αφρική. Πρόκειται, πάντως, για μια εξέλιξη που κάθε άλλο παρά σπάνια είναι στο upstream, όπως δείχνει και το γεγονός ότι στις συμβάσεις περιλαμβάνονται εξαρχής χρονικά «παράθυρα» για τη διενέργεια των γεωτρήσεων (και όχι ακριβείς ημερομηνίες), ακριβώς για να προβλεφθούν τέτοιου είδους καθυστερήσεις.

Επομένως, η δίμηνη μετατόπιση δεν αλλάζει τον σχεδιασμό της παραχωρησιούχου κοινοπραξίας, δηλαδή της ExxonMobil, της Energean και της Helleniq Energy. Την ίδια ώρα, προχωρά η περιβαλλοντική αδειοδότηση των εργασιών, ώστε να μπορούν να εκκινήσουν άμεσα μετά με την άφιξη του Stena DrillMAX. Σε αυτό το πλαίσιο, εκτιμάται πως μέσα στον Νοέμβριο θα εγκριθεί η Μελέτη Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων (ΜΠΚΕ) για τη γεώτρηση.

Υπενθυμίζεται πως η Energean, που έχει τον ρόλο του operator κατά την ερευνητική φάση της παραχώρησης, υπέβαλε τον Αύγουστο τη ΜΠΚΕ, η οποία βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση μέχρι τις 29 Σεπτεμβρίου.

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένονται οι σημερινές ανακοινώσεις της ΔΕΗ για τα τιμολόγια του Σεπτεμβρίου, καθώς χθεσινές πληροφορίες ανέφεραν ότι το «πακέτο» ενδέχεται να μην περιορίζεται μόνο στις χρεώσεις ανά κιλοβατώρα για τα πράσινα, κίτρινα, μπλε και πορτοκαλί τιμολόγια. Οι λεπτομέρειες αναμένεται να φανούν σήμερα, ωστόσο δεν αποκλείεται η ΔΕΗ να δώσει ένα ευρύτερο στίγμα για την εμπορική πολιτική του ομίλου και των νέας γενιάς προϊόντων που σχεδιάζει στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ενδιαφέρον επίσης λέγεται ότι θα έχει και η τοποθέτηση τη Παρασκευή στο συνέδριο του Economist στη Θεσσαλονίκη, του αναπληρωτή CEO με αντικείμενο το retail, Γιώργου Καρακούση, ο οποίος δεν θα μιλήσει μόνο για τιμές, αλλά ευρύτερα για τις εμπορικές πολιτικές των utilities στη νέα εποχή. Οψόμεθα…

Μέχρι το τέλος του χρόνου θα εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες βυθού ώστε να επανεκκινήσει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου, που, όπως διαβάσατε, αποτελεί το μεγάλο κρας τεστ στο πεδίο των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Από το Μαξίμου, πάντως, αφήνεται να διαρρεύσει ότι η έναρξη των ερευνών και το χρονοδιάγραμμα για το καλώδιο έχουν «κλειδώσει» σε ανώτατο επίπεδο μέσω των τηλεφωνικών επικοινωνιών Μητσοτάκη - Μακρόν - Χριστοδουλίδη προ δύο εβδομάδων και πλέον το κέντρο βάρους έχει μετατεθεί στις επιχειρησιακές προετοιμασίες. Οι ίδιες διαρροές μάλιστα αναφέρουν ότι ο Γάλλος πρόεδρος δεν εμφανίζεται ανήσυχος για τις αντιδράσεις της Άγκυρας. Τι μπορεί να σημαίνει αυτό; Ίσως να έχουν γίνει και κινήσεις που δεν ξέρουμε. Σε κάθε περίπτωση πάντως, η …αυτοκρατορική αυτοπεποίθηση της Γαλλίας, η οποία έχει και δύο μεγάλες γαλλικές εταιρείες να υποστηρίξει, την Meridiam και τη Nexans, είναι προς το συμφέρον του έργου.

Με αφορμή το άρθρο μας για το νέο καθεστώς αλλαγής προμηθευτή στη λιανική αγορά ρεύματος, ρωτήσαμε τον ΕΣΠΕΝ ποια είναι η θέση του για τη νέα απόφαση. Από τον Σύνδεσμο επισήμαναν ότι η απόφαση κινείται στην κατεύθυνση του σχεδίου που είχε κοινοποιηθεί στην αγορά και είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και, ως εκ τούτου, δεν αποτελεί έκπληξη. Εκφράζουν, ωστόσο, επιφυλάξεις για το αν θα επιλύσει το πρόβλημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών από στρατηγικούς κακοπληρωτές και της επιβάρυνσης που αυτές προκαλούν στους συνεπείς καταναλωτές.

Στο πλαίσιο των σχετικών διαβουλεύσεων, ο ΕΣΠΕΝ είχε καταθέσει προτάσεις επί του σχεδίου, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη δυνατότητα του παλαιού προμηθευτή να διεκδικεί ληξιπρόθεσμες οφειλές πρώην πελατών του μέσω απενεργοποίησης του μετρητή, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η σχετική πρόβλεψη δεν περιλήφθηκε τελικά στην απόφαση, παρότι ο Σύνδεσμος εξακολουθεί να τη θεωρεί κρίσιμη για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του ζητήματος.

Με δυο λόγια, η θέση του ΕΣΠΕΝ για τη νέα απόφαση είναι ότι «αυτή είναι πλέον και με αυτή θα πορευτούμε», συμπληρώνοντας ότι «η επάρκειά της θα κριθεί εκ του αποτελέσματος».

Στην ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας 2024/1788 οφείλει να προχωρήσει η χώρα μας ως τα τέλη του φετινού έτους. Πρόκειται για κατευθύνσεις που αφορούν την ενσωμάτωση του υδρογόνου και των ανανεώσιμων αερίων στις εγχώριες αγορές με στόχο την απανθρακοποίηση του δικτύου αερίου.

Σύμφωνα με πρόσφατη απόφαση του ΥΠΕΝ, η ομάδα εργασίας που έχει συσταθεί προς αυτό το σκοπό, θα πρέπει να υποβάλει προσχέδιο νόμου ως την 31η Δεκεμβρίου 2026. Οφείλει, επίσης, να υποβάλει εισηγήσεις επί τυχόν ερωτημάτων της Κομισιόν εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.

Στην Αθήνα βρίσκεται πλέον η νέα Ισραηλινή πρέσβης, Πνινάτ Γιανάι, που θα πάρει τη σκυτάλη από τον απερχόμενο Νόαμ Κατς

Πρόκειται για νομικό και αναλύτρια με εμπειρία σε θέματα γεωπολιτικά και ενεργειακά, όμως ενδιαφέρον παρουσιάζει και το οικογενειακό της υπόβαθρο.

Βλέπετε, ο αδερφός της είναι ο επιχειρηματίας Οφέρ Γιανάι, ιδιοκτήτης της εταιρείας Nofar Energy, που ειδικεύεται σε έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης ενέργειας. Μάλιστα, η Nofar εισήλθε το 2023 στην ελληνική αγορά, με ένα χαρτοφυλάκιο 1,34 GWh στην αποθήκευση.

Ο Οφέρ Γιανάι είναι επίσης μεγαλομέτοχος της ομάδας μπάσκετ Χάποελ Τελ Αβίβ, που ανταγωνίζεται Παναθηναϊκό και Ολυμπιακό στην Ευρωλίγκα και έχει προπονητή το Δημήτρη Ιτούδη. Προκύπτει έτσι μια διπλή σχέση της οικογένειας με τη χώρα μας.

Το χαρτοφυλάκιο μπαταριών στη Βουλγαρία λειτουργεί ως εξωτερικός μηχανισμός ευελιξίας για το ελληνικό σύστημα, σημειώνει σε αναφορά του το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων στη Σόφια της ελληνικής πρεσβείας στη Βουλγαρία. Όπως εξηγεί, η σημασία των βουλγαρικών μπαταριών για την Ελλάδα προκύπτει από τη στενή λειτουργική σύνδεση των δύο αγορών. Η ελληνική αγορά χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη μεσημβρινή παραγωγή φωτοβολταϊκής ενέργειας, οποία συχνά συμπιέζει τις τιμές χονδρικής και αυξάνει την ανάγκη περικοπών. Η δυνατότητα εξαγωγής της πλεονάζουσας ενέργειας προς τη Βουλγαρία επιτρέπει την απορρόφησή της από βουλγαρικές μπαταρίες, ιδίως όταν υφίσταται διαθέσιμη διασυνοριακή δυναμικότητα.

Μάλιστα, σύμφωνα με Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων, η επίδραση έγινε εντονότερη σε επεισόδια ακραίων τιμών στη Ρουμανία και στην Κεντρική Ευρώπη. Χαρακτηριστικά, οι βουλγαρικές μπαταρίες συνέβαλαν στην απορρόφηση πιέσεων σε περίοδο κατά την οποία οι τιμές στη ρουμανική αγορά είχαν προσεγγίσει τα 340 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Η ύπαρξη αποθηκευτικής δυνατότητας στη Βουλγαρία μειώνει τον κίνδυνο άμεσης και πλήρους μεταφοράς τέτοιων τιμών προς την Ελλάδα, χωρίς όμως να εξαλείφει την έκθεση της ελληνικής αγοράς σε διασυνοριακές διαταραχές.  

Στη διάρκεια όμως της ημέρας οι άνεμοι άλλαξαν και πάλι και πήρε ξανά κεφάλι η αρχική άποψη. Αν με ρωτάτε τη γνώμη μου, θα έλεγα πως ούτε σήμερα θα βγει η απόφαση.

“Μήπως αυτό είναι για καλό;”, αναρωτήθηκε ο συνομιλητής μου, καθώς εν μέσω φορτισμένου κλίματος, ποτέ δεν προκύπτει κάτι καλό. Οχι ότι και ο ίδιος τρέφει προσδοκίες ότι και να καθυστερήσει η απόφαση, το Χωροταξικό θα γίνει πιο φιλικό στα αιολικά.

Οι καταστροφικές πυρκαγιές του τελευταίου μήνα φέρνουν και πάλι στο προσκήνιο την απειλή για το δίκτυο ηλεκτρισμού που συνιστά η κλιματική αλλαγή.

Ασχέτως του ποιος φταίει στην κάθε περίπτωση (ο διαχειριστής, οι ιδιώτες ή η ανωτέρα βία), το μεγαλύτερο πρόβλημά μας δεν είναι η απόδοση των ευθυνών, αλλά να προλάβουμε την καταστροφή εξ αρχής.

Εκεί ακριβώς είναι που ο μέσος πολίτης δυσκολεύεται πολύ να κάνει ένα βασικό συσχετισμό: Ότι για να μην παίρνει φωτιά το δάσος, εκτός από οργάνωση χρειάζονται και χρήματα. Το δίκτυο κατασκευάστηκε με άλλες παραδοχές που δεν ισχύουν πλέον. Η αντικατάσταση των υπέργειων γραμμών με υπόγειες δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη και στοιχίζει ακριβά.

Έτσι, δεν μπορούμε από τη μια να παραπονιόμαστε για τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις και από την άλλη να θέλουμε επαρκή προστασία από τις πυρκαγιές.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο είναι που επεμβαίνει ο λαϊκισμός, καθώς αποτρέπει τον πολίτη από το συνειρμό ότι ένα συν ένα κάνουν δύο. Δημιουργεί ένα νοητικό διαχωρισμό που μπορεί να ικανοποιεί τον ψυχισμό μας και να κερδίζει likes, αλλά τελικά μας βγάζει χαμένους.

Ανατροπή στις μέσες χρεώσεις κάθε «χρώματος» οικιακού τιμολογίου έφερε ο Αύγουστος, καθώς για πρώτη φορά από τον Μάιο  -όταν αποσύρθηκαν τα πιο ανταγωνιστικά μπλε τιμολόγια- τα πράσινα συμβόλαια έγιναν ακριβότερα από τα σταθερά συμβόλαια, για τα νοικοκυριά με τυπική κατανάλωση. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το εργαλείο Στατιστικής Ανάλυσης της Λιανικής Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, που έχει αναπτύξει η ΡΑΑΕΥ, τον μήνα που διανύουμε η μέση τελική επιβάρυνση των πράσινων τιμολογίων είναι μεγαλύτερη από των μπλε, για τα νοικοκυριά με μηνιαίες καταναλώσεις πάνω από 290 κιλοβατώρες.

Ενδεικτικά, για κατανάλωση 350 κιλοβατώρων, ένα νοικοκυριό με σταθερό τιμολόγιο θα πληρώσει κατά μέσο όρο τον Αύγουστο 67,70 ευρώ, έναντι των 71,16 ευρώ που είναι η μέση τελική επιβάρυνση στα πράσινα προϊόντα. Πρόκειται για σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με το προηγούμενο 4μηνο, καθώς με κριτήριο τη μέση τελική επιβάρυνση, τα μπλε τιμολόγια ήταν ακριβότερα των δύο άλλων «χρωμάτων» ακόμη και για αρκετά υψηλές μηνιαίες καταναλώσεις, της τάξης των 400 κιλοβατώρων.

Ρωτώντας αρμοδίως τι γίνεται με τα ανοικτά μέτωπα που ήθελε να κλείσει το ΥΠΕΝ πριν τις διακοπές του Αυγούστου, δηλαδή τις υπουργικές για το Χωροταξικό των ΑΠΕ, την αυτοκατανάλωση (net billing και φωτοβολταικά στα μπαλκόνια), συν αυτήν για τον Ενεργειακό Τουρισμό, εισέπραξα την απάντηση ότι ο σχεδιασμός πήγε πίσω λόγω των πυρκαγιών. Λογικό, ειδικά όταν το προηγούμενο 15νθήμερο ήταν πολύ δύσκολο για πολλές περιοχές και για τα δασικά μας οικοσυστήματα, με μεγαλύτερο φυσικά πλήγμα την απώλεια 5 ανθρώπων, που έπεσαν στο καθήκον. Η δημοσίευση ωστόσο τη Παρασκευή της ΚΥΑ για το Χωροταξικό του Τουρισμού αναπτέρωσε τις ελπίδες των ανθρώπων του χώρου ότι σύντομα θα ανακοινωθεί και το πλαίσιο για τις ΑΠΕ. Οι πληροφορίες μου λένε ότι η έκδοση της ΚΥΑ είναι θέμα ημερών, εφόσον βέβαια δεν υπάρξουν νέες ανατροπές, όπως οι πολλές μέχρι τώρα στη διάρκεια του Αυγούστου...

Την κατάσταση, την ιδιαίτερα προβληματική, που συνεχίζουν να βιώνουν οι επενδυτές φωτοβολταϊκών, κυρίως οι μικρομεσαίοι όπως συνηθίζουμε να λέμε, περιγράφει παραστατικά φίλος της στήλης. Μας γράφει:

«Οι φωτοβολταϊκοί παραγωγοί απέχουν πολύ από το να θεωρούν ικανοποιητικές τις τελευταίες κυβερνητικές εξαγγελίες, αλλά ούτε και τις μισές λύσεις που ακούγονται κατά καιρούς για το πρόβλημά τους. Η πολυδιαφημισμένη ανακοίνωση για την αποζημίωση της παραγωγής στις ώρες μηδενικών τιμών στη Day-Ahead Market παρουσιάστηκε ως λύση, στην πραγματικότητα όμως πέρασε και δεν ακούμπησε. Τις αρνητικές τιμές, που είναι και το πραγματικό πρόβλημα, ούτε καν τις αγγίζει.

Έξω από το πεδίο του μένουν οι περικοπές έγχυσης από τους Διαχειριστές, που εξακολουθούν να μην αποζημιώνονται. Η ρύθμιση που ανακοινώθηκε στις 5 Ιουνίου κράτησε τη λογική των δύο ωρών, και η αγορά συνεχίζει να προσαρμόζεται με ολοένα περισσότερες συνεχόμενες αρνητικές τιμές. Οι συμβάσεις λειτουργικής ενίσχυσης είναι δομημένες πάνω στη χρηματιστηριακή αγορά, και όταν εκείνη λαμβάνει τέτοια σήματα, τη ζημιά την πληρώνουν οι παραγωγοί. Όσο για τις λύσεις που έχουν πέσει στο τραπέζι, το 20% με clawback δεν φαίνεται να κερδίζει τους παραγωγούς, που δεν θέλουν δανεικά, ενώ η επέκταση των συμβάσεων έχει χαθεί σε τηλεφωνικές συνομιλίες ανάμεσα σε εκπροσώπους του κλάδου, στο ΥΠΕΝ και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πάνω από όλα, καμία από αυτές δεν αγγίζει τη διαρκή επιδείνωση της οικονομικής θέσης χιλιάδων μικρών και μεσαίων παραγωγών, που βλέπουν τις δόσεις των δανείων τους να τρέχουν με έσοδα που δεν ισχύουν πια.

Το ΥΠΕΝ, συνηθίζει κάθε Ιούλιο να επιδεικνύει έντονη νομοθετική δραστηριότητα. Η αποτροπή όμως της οικονομικής κατάρρευσης χιλιάδων παραγωγών δεν φαίνεται να είναι ανάλογη προτεραιότητα.

Στο μεταξύ, κάτι αρχίζει να αλλάζει και μέσα στον ίδιο τον κλάδο. Ύστερα από μια περίοδο σιωπής που είχε προκαλέσει δυσαρέσκεια στη βάση, στους συλλόγους των παραγωγών καταγράφεται πλέον κινητικότητα, με στόχο τη συσπείρωση, τον συντονισμό και τη διαμόρφωση κοινών θέσεων. Φορείς που για χρόνια κινούνταν χωριστά φαίνεται να συγκλίνουν, και μια κοινή τοποθέτηση δεν δείχνει να απέχει πολύ.

Το ζητούμενο είναι σαφές. Η επιβίωση των παραγωγών να γίνει άμεση πολιτική προτεραιότητα και όχι αντικείμενο αποσπασματικών εξαγγελιών. Γιατί ποιος φωτοβολταϊκός παραγωγός μπορεί να συμβιβαστεί με το μηδέν, όταν ο χρόνος για την οικονομική του επιβίωση μετρά ήδη αντίστροφα;»

Ο υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός που τοποθετήθηκε χθες για την είσοδο του γαλλικού ομίλου ως βασικού μετόχου στο έργο, χαιρέτισε την συμφωνία ως εξέλιξη που προσδίδει στο έργο «τεράστια νέα δυναμική».

Υπενθύμισε μάλιστα ότι η είσοδος της Meridiam υλοποιεί την κοινή απόφαση των Χριστοδουλίδη - Μητσοτάκη, όταν το Νοέμβριο του 2025, μπροστά στην ανάγκη εξεύρεσης ισχυρού επενδυτή, είχαν συμφωνήσει στην επικαιροποίηση των οικονομικοτεχνικών παραμέτρων του έργου.

Ωστόσο επανέλαβε τη θέση ότι η Λευκωσία θα αναμένει τη μελέτη της ΕΤΕπ για να αποφανθεί αν το έργο είναι βιώσιμο. 

Συμπέρασμα; Η Κύπρος αμφιταλαντεύεται να πάρει αποφάσεις, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει. Και ίσως να μην είναι τυχαίο ότι παρά την ενημέρωση που είχαν οι κύπριοι συνάδελφοι από το Προεδρικό ότι για το θέμα θα τοποθετηθεί χθες ο ίδιος ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, τελικά η δήλωση έγινε από τον υπ. Ενέργειας.