Εναλλακτική πρόταση από τον ΣΕΦ για το «αδιέξοδο» με την ανακύκλωση των φωτοβολταϊκών – Κατώτατη εισφορά και τέλος ΑΠΕ για «αποθεματικό» στο ΕΟΑΝ

Να επιλύσει τον «γόρδιο δεσμό» που έχει προκύψει με το θέμα της ανακύκλωσης φωτοβολταϊκών φιλοδοξεί ο Σύνδεσμος Εταιρειών Φωτοβολταϊκών προχωρώντας σε μια νέα πρόταση προς την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ και τον ΕΟΑΝ.

Ειδικότερα, όπως αποκάλυψε εχθές η Διοίκηση του Συνδέσμου κατά την παρουσίαση του Οδικού Χάρτη 2026-2030, η πρόταση προβλέπει την καταβολή μιας ελάχιστης εισφοράς ανακύκλωσης στα 30-50 ευρώ τον τόνο από τον «παραγωγό αποβλήτων» που φέρει και την σχετική ευθύνη βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, με το υπόλοιπο ποσό να καλύπτεται μέσω μιας μικρής αύξησης του τέλους ΑΠΕ που θα «συσσωρεύεται» σε έναν ειδικό λογαριασμό υπό την ευθύνη του ΕΟΑΝ για να αξιοποιηθεί όταν θα έρθει το πλήρωμα του χρόνου για την συλλογή του αποβλήτου.

Η εν λόγω πρόταση, όπως επισημάνθηκε, έρχεται σε συνέχεια του αδιεξόδου στο οποίο έχει περιέλθει η αγορά όπου από την μία ελάχιστοι καταβάλουν τέλος ανακύκλωσης και από την άλλη παραμένει άγνωστο τι θα γίνει με τα φωτοβολταϊκά που έχουν εγκατασταθεί και φτάνουν πλέον τα 13 GW. Σε αυτή την βάση, η πρόταση του ΣΕΦ απαντάει αρχικά στο διαχειριστικό σκέλος του όλου οικοσυστήματος της ανακύκλωσης με την εισφορά να επαρκεί μονάχα για την λειτουργία των συστημάτων συλλογικής διαχείρισης και το υπόλοιπο βασικό κόστος ανακύκλωσης του υλικού να καλύπτεται από τα κεφάλαια που θα έχουν συγκεντρωθεί συν τω χρόνω μέσω της αύξησης του τέλους ΑΠΕ.

Υπενθυμίζεται ότι οι παραγωγοί καταβάλουν τέλος ΑΠΕ 2ευρώ ανά Μεγαβατώρα υπέρ των δήμων και φτωχών νοικοκυριών με τον ΣΕΦ να εκτιμάει ότι με μια μικρή αύξηση της τάξης των 0,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα θα μπορούσε να καλυφθεί το κόστος της ανακύκλωσης, δεδομένου κιόλας ότι οι μεγάλες ανάγκες θα προκύψουν σε βάθος δεκαετίας. Αυτή την στιγμή, τα προς ανακύκλωση φωτοβολταϊκά υπολογίζονται σε μερικές εκατοντάδες τόνους με την μεγάλη μάζα να αναμένεται προς τα μέσα της επόμενης δεκαετίας όταν και θα πρέπει να υπάρχουν διαθέσιμα τα κεφάλαια που θα καλύψουν το κόστος της όλης διαδικασίας.

Επιπρόσθετα, ο ΣΕΦ προκρίνει να τεθεί διαχειριστής του Ειδικού Λογαριασμού ο Εθνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) ως καθ’ ύλην αρμόδιος φορέας, αποφεύγοντας την λύση της ιδιωτικής διαχείρισης που ενέχει τον κίνδυνο παρεκτροπών, δεδομένου ότι πρόκειται για κάτι που θα αξιοποιηθεί μετά από ένα εύλογο χρονικό διάστημα.

Η αποζημίωση των συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης θα γίνεται με τιμολόγια που θα προσκομίζουν τα συστήματα στον ΕΟΑΝ για να εισπράξουν στη συνέχεια το σχετικό ποσό από τον Ειδικό Λογαριασμό.

Σε κάθε περίπτωση, όπως αναφέρθηκε, η όποια λύση επιλεγεί θα πρέπει κινείται σε «βιώσιμες ράγες» τόσο ως προς την δέσμευση της αγοράς από εδώ και στο εξής να αποδίδουν κανονικά το τέλος ανακύκλωσης όσο και ως προς τις «εκκρεμότητες» του παρελθόντος που αν πάνε «by the book» και με 200 ή 300 ευρώ τον τόνο, θα πρόκειται για εκατοντάδες εκατομμύρια που είναι αδύνατον να καλυφθούν. «Δεν μπορούν να το καλύψουν οι εταιρείες που εισάγουν τα φωτοβολταϊκά γιατί είναι σαν να τους ζητάς να μπουν μέσα» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Στέλιος Ψωμάς αναφερόμενος στα λεγόμενα ιστορικά απόβλητα που φτάνουν, όπως προαναφέρθηκε τα 13 GW.

Ως γνωστόν, το θέμα της ανακύκλωσης τελεί εν αναμονή της απόφασης του ΕΟΑΝ για την κατώτατη εισφορά ανακύκλωσης, πράγμα που αναμένεται καλώς εχόντων των πραγμάτων το αμέσως επόμενο διάστημα. Η απόφαση του ΕΟΑΝ στηρίζεται σε μελέτη που εκπόνησε επί του θέματος με σκοπό να προσδιορίσει το βέλτιστο νούμερο που θα διασφαλίζει τόσο την βιωσιμότητα των συστημάτων όσο και του κόστους ανακύκλωσης. 

Από εκεί και πέρα, η αγορά τίθεται υπέρ της «υποχρεωτικότητας» όπως ανάλογα έχουν υποστηρίξει τόσο ο ΕΟΑΝ όσο και τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης, ώστε να κλείσουν τα όποια παραθυράκια υπάρχουν και επιτρέπουν στους υπόχρεους να παρεκκλίνουν από την καταβολή της εισφοράς.

Συγκεκριμένα, όπως επισημαίνεται στον Οδικό χάρτη του ΣΕΦ «για να διασφαλιστεί εφεξής η καθολική συμμετοχή και να αποφευχθούν οι free-riders, να θεσπιστεί η πρόσθετη υποχρέωση των Χρηστών ως παραγωγοί από ΑΠΕ να καταθέτουν ενώπιον του αρμόδιου διαχειριστή αποδεικτικό εγγραφής στο Εθνικό Μητρώο Παραγωγών Αποβλήτων του Παραγωγού των Πλαισίων του έργου τους ως απαραίτητο δικαιολογητικό για την ενεργοποίηση της σύνδεσης του σταθμού με το Σύστημα ή το Δίκτυο.