Ραδιενεργά

Θα απασχολήσει το θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης, τη σημερινή τριμερή διάσκεψη των υπουργών εξωτερικών Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ; Ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης είπε χθες ότι «εξ όσων τουλάχιστον έχω ενημερωθεί, δεν νομίζω να είναι στα θέματα της ημερήσιας διάταξης». Παρόλα αυτά, ακόμα και αν δεν είναι τυπικά στα θέματα της ημερήσιας διάταξης, είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι το project που αφορά αυτές ακριβώς τις τρείς χώρες και το οποίο βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, δεν θα συζητηθεί. Πολύ περισσότερο όταν έχουμε μια δυναμική επαναφορά του Ισραηλινού ενδιαφέροντος, όπως έχει εκφραστεί πρόσφατα, τόσο από τον Ισραηλινό υπουργό εξωτερικών Ελι Κοέν, όσο και από τον εν Ελλάδι πρέσβη Νόαμ Κατς.

Στην πραγματικότητα το θέμα δεν είναι αν θα συζητηθεί στην τριμερή (που θα συζητηθεί), αλλά το τι προτίθεται να κάνει σε διπλωματικό επίπεδο η ελληνική κυβέρνηση. Η φάση στην οποία βρισκόμαστε ενέχει περισσότερες αβεβαιότητες από οποιαδήποτε άλλη, καθώς η Αμερικανική στάση είναι άδηλη. Από την άλλη, τα πράγματα κάπως πρέπει να προχωρήσουν. Ίσως οι πολύ καλές σχέσεις του Κυβέρνησης Νετανιάχου με τον πρόεδρο Τραμπ θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν…

Έξαλλος ήταν στο τηλέφωνο, φίλος της στήλης από την κοινότητα των μικρών υδροηλεκτρικών, λέγοντας «γράφετε ότι δεν θα περικόπτεται η παραγωγή από μικρά υδροηλεκτρικά, βιομάζα- βιοαέρια και συμπαραγωγή, αλλά εμείς “τρώμε” περικοπές και μάλιστα πολύ μεγάλες».

Να ξεκαθαρίσουμε με την ευκαιρία: Η δέσμευση του Υπουργείου είναι ότι δεν θα περικόπτεται παραγωγή, με το νέο θεσμικό πλαίσιο, και ότι, αντίθετα, οι επενδύσεις αυτού του είδους θα εισφέρουν οικονομικά την «αναλογία» τους, μέσω του Μηχανισμού Αντιστάθμισης.

Αυτή τη στιγμή όμως, πλαίσιο για τον τρόπο που κάνει περικοπές ο ΔΕΔΔΗΕ δεν υπάρχει. Ο Διαχειριστής κόβει γραμμές, είτε μέσω τηλεχειρισμού (Ομάδα Α1), είτε μέσω τοπικού χειρισμού (Ομάδα Α2), και προφανώς (με βάση όσα μας λέει ο φίλος)  την πληρώνουν και μικρά υδροηλεκτρικά, και μάλιστα πολύ ακριβά (από τεχνική και οικονομική άποψη). Δεν ξέρω αν το ΥΠΕΝ έχει εικόνα για το θέμα, πάντως είναι ένας ακόμα λόγος να λήξει άμεσα αυτή η εκκρεμότητα...

Για την επόμενη εβδομάδα μετατίθεται η ανακοίνωση της ΡΑΑΕΥ για τα αποτελέσματα του τρίτου διαγωνισμού αποθήκευσης με μπαταρίες συνολικής ισχύος 200 MW, μέσω του οποίου ως γνωστόν οι επιτυχόντες θα εξασφαλίσουν επενδυτική ενίσχυση με κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τα αποτελέσματα επρόκειτο να ανακοινωθούν χθες, αλλά φαίνεται ότι κάποιες ενστάσεις που έχουν υποβληθεί θα καθυστερήσουν το αποτέλεσμα.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχει δημοσιεύσει το energypress, με βάση τις οικονομικές προσφορές, «πέρναγαν» έργα τους οι εξής: η Helleniq Renewables θυγατρική της Helleniq Energy με δύο έργα των 25 MW στο δήμο Φλώρινας, η ENERCOPLAN Ιnvestment του Βασίλη Ζήκου με 25 MW στο δήμο Τρίπολης στην Πελοπόννησο, η Ηλιοθέμα Ενεργειακή της EDF με 10 MW στο δήμο Σερβίων στη Δυτική Μακεδονία, η Ecosolar συμφερόντων KiEFER στην Κοζάνη με 50 MW, η ΑΡΚΑΔΙΑ Storage στην Τρίπολη με 10 MW που ανήκει στον όμιλο της Εunice, η τσεχική AMBER Energy (Solek Holding) επίσης στην Κοζάνη με 18 MW, η ΑΡΔΑΣΣΑ Εnergy με έδρα τη Θεσσαλονίκη, επίσης της Solek Holding, στο δήμο Εορδαίας με 18 MW και η Plain Solar συγγενής εταιρεία της ΚΤΙΣΤΩΡ ΑΤΕ με 7,9 MW στα Γρεβενά.

Τώρα, μετά την εξέταση των ενστάσεων, ο οριστικός κατάλογος θα είναι εκείνος που θα δημοσιοποιήσει η ΡΑΑΕΥ. Οπότε, λίγο υπομονή...

Λόγω του ότι όλοι ασχολούντο με τη λαγάνα και τον χαρταετό, το γεγονός πέρασε στα ψιλά, αλλά δεν ήταν καθόλου αμελητέο. Μιλάω για την έκρηξη και πυρκαγιά που σημειώθηκε νωρίς το πρωί της 3ης Μαρτίου (Καθαρά Δευτέρα) στον ατμοηλεκτρικό σταθμό του Αθερινόλακου στο Ηράκλειο. Το επεισόδιο είχε ως αποτέλεσμα να χαθεί παραγωγή 90 MW από σύνολο 300 MW που τροφοδοτούσαν εκείνη τη στιγμή τους καταναλωτές του νησιού. Η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Πελοποννήσου αναπλήρωσε άμεσα τη χαμένη ισχύ, διασφαλίζοντας την ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος της Κρήτης, αποσοβώντας ένα ντόμινο αστάθειας των τοπικών μονάδων που θα οδηγούσε το νησί σε μπλακ άουτ. Δηλαδή το καλώδιο (σε συνδυασμό βέβαια με τις ενέργειες των ανθρώπων που λειτουργούν τα  Κέντρα Ελέγχου Ενέργειας του ΑΔΜΗΕ σε Κρήτη και Αττική)  διασφάλισε την ηλεκτροδότηση των καταναλωτών, και τελικά όλα πήγαν καλά.

Φανταστείτε πόσο ασφαλέστερη θα είναι η ενεργειακή τροφοδοσία της Κρήτης όταν λειτουργήσει και η δεύτερη διασύνδεση με την ηπειρωτική χώρα, μέσω Αττικής, το προσεχές καλοκαίρι...

Οι αναγνώστες του energypress από τον τομέα των φωτοβολταϊκών (και τον συγγενή της αποθήκευσης ενέργειας) είναι κάθε μέρα μερικές δεκάδες χιλιάδες, καθώς στον τομέα αυτό της πράσινης ενέργειας έχει εμπλακεί, με τον ένα ή άλλο τρόπο, ένα μεγάλο πλήθος επαγγελματιών και επενδυτών.

Πέραν του καθημερινού ρεπορτάζ που ενημερώνει με κύρος και σοβαρότητα τους αναγνώστες, κρίναμε ότι χρειάζεται πιο συστηματική ανάλυση για τις μείζονες εξελίξεις και τις τάσεις στο χώρο. Ειδικά σήμερα που τα πράγματα γίνονται πιο περίπολοκα και οι επενδύσεις περισσότερο επισφαλείς.

Προχωράμε λοιπόν σε μια σταθερή συνεργασία με τον Στέλιο Ψωμά, τον ενεργειακό αναλυτή και σύμβουλο που έχει μακρά πορεία και βαθιά γνώση των θεμάτων αυτών. Η στήλη του ονομάζεται PV GURU και την βλέπετε στην πρώτη σελίδα του energypress και στο microsite των φωτοβολταϊκών. Συνοδεύεται από την «ετικέτα» PV TRENDS που παρουσιάζει στοιχεία της διεθνούς ειδησεογραφίας για τις εξελίξεις στην τεχνολογία και την αγορά των φωτοβολταϊκών και των μπαταριών αποθήκευσης.

Καλή αρχή Στέλιο, είμαι βέβαιος ότι οι αναγνώστες σε υποδέχονται με μεγάλη ευχαρίστηση.

Όπως είδατε, δεν υπάρχει τομέας της ενεργειακής οικονομίας στον οποίο να μην πρωταγωνιστεί η Εθνική Τράπεζα. Από τα μεγάλα έργα διασυνδέσεων και ενεργειακών υποδομών, τις χρηματοδοτήσεις ΑΠΕ και αποθήκευσης, τα μεγάλα deals, αλλά και τη δημιουργία σύγχρονων εργαλείων όπως το Energy Baseload Swap.

Ωστόσο, τα έργα που ξεχώρισε και δεν έκρυψε τον ενθουσιασμό του ο Βασίλης Καραμούζης, είναι εκείνα της αντλησιοταμίευσης, καθώς είναι απολύτως αξιόπιστα προς χρηματοδότηση και απολύτως συμβατά με τις ανάγκες της ενεργειακής μετάβασης. Η οποία ενεργειακή μετάβαση, όπως είπε, όσο και αν αναθεωρηθούν οι στόχοι, θα παραμείνει η βασική κατεύθυνση της Ε.Ε. Τι σημαίνει αυτό; Μέχρι το 2030 θα απαιτηθούν στην Ελλάδα έργα ύψους 15 - 20 δισεκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων ένα 50% θα προέλθει από τραπεζικό δανεισμό.

Διαβάσατε την επιστολή του ΕΣΠΕΝ. Όπως λέει ο Σύνδεσμος των προμηθευτών, παρά την ξεκάθαρη απόφαση της ΡΑΑΕΥ, ο Διαχειριστής δεν έχει ακόμα καταθέσει την απαιτούμενη εισήγηση για τις εκκαθαρίσεις στον ενεργειακό συμψηφισμό, δημιουργώντας συνθήκες οικονομικής αβεβαιότητας για τις εταιρείες. Αυτό σημαίνει ότι οι προμηθευτές συνεχίζουν να απορροφούν το κόστος των στρεβλώσεων, καθώς σε πολλές περιπτώσεις δεν αποζημιώνονται για την ενέργεια που εγχέουν στο δίκτυο οι πελάτες τους. Επιπρόσθετα, για το σύνολο των παροχών που εντάσσονται σε σχήματα ενεργειακού συμψηφισμού, αγοράζουν ενέργεια σε υψηλές τιμές ενώ αποζημιώνονται με χαμηλές τιμές.

Η εκκρεμότητα στην εκκαθάριση του ενεργειακού συμψηφισμού δεν είναι απλώς ένα τεχνικό ζήτημα, αλλά ένας παράγοντας που αυξάνει το συνολικό κόστος του ρεύματος. Οι προμηθευτές που επωμίζονται οικονομικές απώλειες λόγω του ενεργειακού συμψηφισμού αναπόφευκτα ανακτούν μέρος του κόστους από τους λοιπούς τελικούς καταναλωτές. Όσο καθυστερεί η ολοκλήρωση του πλαισίου εκκαθαρίσεων, τόσο οι καταναλωτές κινδυνεύουν να επιβαρυνθούν μέσω των λογαριασμών τους με το κόστος που προκαλείται από τα κενά του πλαισίου.

Σε συνέχεια όσων γράψαμε για τις εξαγωγές ρεύματος, διαβάστε και τα διαδραματιζόμενα στη Νορβηγία, όπου στην πραγματικότητα το διακύβευμα είναι κι εκεί μια νέα τάση προστατευτισμού, περιορισμού των εξαγωγών ρεύματος, για να μην ανεβαίνουν οι εγχώριες τιμές. Στις σκανδιναβικές χώρες έχουν χαμηλότερες τιμές ενέργειας και η αύξηση που παρατηρήθηκε το Δεκέμβριο αποδόθηκε στις ανεβασμένες εξαγωγές προς τις γειτονικές χώρες. Οι σκέψεις να περιορίσουν ή και να καταργήσουν κάποιες διασυνδέσεις με τη Δανία, που φυσικά είναι αντίθετες με τη λειτουργία της ενοποιημένης ευρωπαϊκής  ηλεκτρικής αγοράς, αλλά και η αντίθεση στην εφαρμογή των οδηγιών για τις ΑΠΕ και την ενεργειακή απόδοση, έχει φέρει την κυβερνητική κρίση που απειλεί ολόκληρη τη Βόρεια Ευρώπη.

Για το ποιοί κατέθεσαν προσφορά στον τρίτο διαγωνισμό για τις (τετράωρες, υπενθυμίζω) standalone μπαταρίες, σας ενημερώσαμε εγκαίρως και εγκύρως. Για τα μπινταρίσματα τώρα: Υπήρξαν και κάποιες «επιθετικές» προσφορές (ακόμα και πέριξ των 50.000€/MW/έτος), αλλά φαίνεται ότι στη μεγάλη πλειοψηφία οι εταιρείες κινήθηκαν σε υψηλότερα επίπεδα, δηλαδή από 60.000 €/MW/έτος και πάνω. Στα ανώτατα επίπεδα, κάποιες προσφορές προσεγγίζουν τις 70.000€/MW/έτος.

Ο ανταγωνισμός υπήρξε μάλλον «μετρημένος» ωστόσο με σιγουριά μπορούμε να πούμε ότι «πυξίδα» στις προσφορές και δή στις «χαμηλές πτήσεις» ήταν για ακόμη μια φορά η πρόθεση κάποιων επενδυτών να κατοχυρώσουν θέση στην νέα αναδυόμενη αγορά αποθήκευσης. Πάντως, από το ρεπορτάζ προκύπτει ότι, αν και ανταγωνιστικές οι προσφορές, το πηλίκο βγαίνει καλύτερο σε σχέση με προηγούμενους διαγωνισμούς και φαίνεται ότι δεν παραβιάστηκε η «κόκκινη γραμμή» της βιωσιμότητας. Τα μοντέλα λειτούργησαν, έβγαλαν νούμερα που «έδειξαν» μπινταρίσματα.

Αυτά ανεπίσημα για να έχετε μια εικόνα. Τα επίσημα στις 6 Μαρτίου...

Δεν πρόλαβα να «περάσω» όσα μου έγραψε ο Αντώνης Κοντολέων, (ο οποίος είναι κατά κάποιον τρόπο ο εμβληματικός καταναλωτής ενέργειας και ως εκ της θέσεώς του έχει δίκιο να φωνάζει για φθηνή κιλοβατώρα) και δέχτηκα τις επισημάνσεις κάποιων άλλων stakeholders της ενεργειακής αγοράς που βλέπουν με την κριτική για τις εξαγωγές να επανέρχεται μια τάση όψιμου προστατευτισμού.

«Η άνοδος των τιμών παρατηρείται σε όλα τα αγαθά, όταν ενισχύονται οι εξαγωγές τους» μου λένε, και φέρνουν το παράδειγμα του ελαιολάδου, που πέρυσι εκτοξεύτηκαν οι τιμές λόγω των εξαγωγών. «Ποια είναι η λύση; Να κλείσουμε τα σύνορα; Να απαγορεύσουμε τις εξαγωγές; Ή, στην ηλεκτρική ενέργεια, να σταματήσουμε τις ΑΠΕ; Να ανατινάξουμε τις διασυνδέσεις;» 

Προφανώς αυτά δεν είναι λύσεις. Και ποια είναι η λύση; Πρέπει να αναζητηθεί, μου επισημαίνουν, στον τρόπο τιμολόγησης της ηλεκτρικής ενέργειας. «Όσο ισχύει το marginal price, οι τιμές στην DAM δεν θα αντανακλούν το υψηλό μερίδιο των ΑΠΕ και, όντως, δεν θα φτάνουν στον καταναλωτή τα οφέλη από το άλμα που έχουμε κάνει ως χώρα στην ενεργειακή μετάβαση».  

Πάντως, και για να το κλείσουμε, να πούμε το εξής: Τις εξαγωγές τις θέλουμε, δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι αποτελεί κυβερνητικό στόχο το να μετατραπεί η χώρα σε εξαγωγέα ενέργειας.  Οι εξαγωγές δίνουν όφελος για το εμπορικό ισοζύγιο αλλά και για τους παραγωγούς, ενώ το να πάψουμε να εξαρτώμεθα από «καθαρές» εισαγωγές ενισχύει την ενεργειακή αυτάρκεια της χώρας. Επιπλέον «σώζουν» και τους παραγωγούς ΑΠΕ από τις μαζικές περικοπές…

«Καταγράφεται μεγάλος  ενθουσιασμός επειδή η χώρα μας κατάφερε το 2024 να ισορροπήσει το ισοζύγιο εισαγωγών-εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, και να αντικαταστήσει 5.292GWh φθηνών εισαγωγών με ακριβές εξαγωγές κύρια από μονάδες φυσικού αερίου», μου γράφει ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνης Κοντολέων. Πρέπει όμως να είμαστε ευχαριστημένοι; Ο ίδιος δεν είναι, και εξηγεί:

«Οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, που μάλιστα φθάνουν στις ώρες ηλιοφάνειας τα 2000MW και ξεπερνούν το 20%  της ζήτησης στο σύστημα, στην ουσία εμποδίζουν τις ΑΠΕ να ρίξουν τις τιμές. Γεγονός που αποδέχθηκε με δηλώσεις του ο Υπουργός, μιλώντας για μπούμεραγκ καθώς οι μεγάλες εξαγωγές αυξάνουν τεχνητά τη ζήτηση.  

Ο προβληματισμός γίνεται ακόμη μεγαλύτερος όταν διαπιστώνουμε ότι οι εξαγωγές καλύπτονται κατά κύριο λόγο από παραγόμενη ενέργεια από μονάδες που χρησιμοποιούν ακριβό εισαγόμενο φυσικό αέριο».

Οι αριθμοί, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΒΙΚΕΝ, μιλούν από μόνοι τους:

• Η ζήτηση στο σύστημα το 2024 αυξήθηκε μόλις 1.278 GWH ως προς το 2023
• Η παραγωγή αυξήθηκε κατά 6.495 Gwh το 2024 ως προς το 2023
• Το ισοζύγιο εισαγωγών – εξαγωγών ήταν  -5314 GWh του 2024 ως προς το 2023 ,με την έννοια ότι μειώθηκαν κατά  5292 GWh οι φθηνές εισαγωγές.
• Η άυξηση της παραγωγής για να καλύψει τις εξαγωγές κύρια έγινε από τις μονάδες φ.α κατά 86%.

Θα πλημμυρίσει, με την πολιτική Τράμπ, ο κόσμος με φυσικό αέριο με συνέπεια να καταβαραθρωθεί η τιμή του; Είναι μια εκτίμηση που διατυπώνεται συχνά επ΄εσχάτοις, αλλά ο καθηγητής Παντελής Κάπρος επισήμανε χθες, κατά την παρουσίαση της RICARDO, μια ενδιαφέρουσα παράμετρο της υπόθεσης. Υπάρχει κάτω όριο στην πιθανή τιμή του αερίου και αυτό είναι το κόστος εξόρυξης, και μάλιστα στην Αμερική το κόστος της σχιστολιθικής εξόρυξης (fracking) που είναι αρκετά υψηλότερο. Ο Τράμπ δεν μπορεί να αφήσει να καταρρεύσει η τιμή του αερίου κάτω από ένα επίπεδο, γιατί αυτό θα σημάνει τη χρεοκοπία ενεργειακών εταιρειών στις ΗΠΑ που, πέραν των άλλων, είναι και η εκλογική του πελατεία. Συνεπώς, σύμφωνα με την εκτίμηση του καθηγητή, μπορεί να έχουμε σε πρώτη φάση μια πτώση της τιμής του αερίου, αλλά δεν θα έχουμε κατάρρευση. Καταγράψτε το γιατί, όπως και να το κάνουμε, ο Κάπρος το είπε...

Επειδή κάθε Σαββατοκύριακο όλο και κάπου θα διαβάσω σενάρια για αποχώρηση του Θόδωρου Σκυλακάκη από το ΥΠΕΝ, να σας πληροφορήσω, (εξ΄εγκύρων όπως λέμε), ότι ο υπουργός δεν φεύγει. Τα σενάρια που διαρρέουν και διακινούνται καιρό τώρα για απομάκρυνσή του, συνδέοντάς την μάλιστα με προσωπικό-οικογενειακό του πρόβλημα, δεν έχουν καμία βάση. Καλά πληροφορημένες πηγές βεβαιώνουν ότι ο υπουργός δεν έχει καμία πρόθεση να παραιτηθεί. Και αν γίνει ανασχηματισμός; Το αν και πότε και τι αλλαγές θα φέρει είναι άλλο κεφάλαιο και αν θέλετε τη γνώμη μου, όχι άμεσο. Και παρότι αυτά τα κανονίζει μόνον ο Κυριάκος Μητσοτάκης, η δική μου εκτίμηση είναι ότι αν ο ίδιος ο Σκυλακάκης δεν θέλει να αποχωρήσει, τότε δεν θα έχουμε και αλλαγές. Αλλά όπως είπαμε, αυτό είναι άλλο κεφάλαιο, που το γράφει μόνος του ο πρωθυπουργός.

Όπως διαβάσατε στο ρεπορτάζ του Γιώργου Φιντικάκη, το μικρό μπλοκ «Α2»παραχωρείται στην HelleniQ ως αντάλλαγμα για την επιστροφή τμήματος του «οικοπέδου 10» πίσω στο Δημόσιο για τις ανάγκες του υπό δημιουργία «Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου του Ιονίου».

Ωστόσο, όπως ξέρουν οι ασχολούμενοι με το θέμα, στο Θαλάσσιο Πάρκο εντάσσεται και το block του Κατακόλου. Για το οικόπεδο αυτό, (για το οποίο δεν μιλάμε για θεωρητικές πιθανότητες υδρογονανθράκων, αλλά για διαπιστωμένο κοίτασμα με δυνητικά αποθέματα 14 εκατ. βαρέλια πετρελαίου), έχει δοθεί άδεια εκμετάλλευσης στην Energean ως το 2041. Τα αποθέματα έχουν αποτιμηθεί λογιστικά από ανεξάρτητο εκτιμητή κοντά στα 150 εκατ. δολάρια. Εύλογο λοιπόν το ερώτημα που ...σχεδόν ακούω να διατυπώνεται: Για αυτά τα 150 εκατ. δολ. του Κατακόλου θα υπάρξει κάποια αποζημίωση;

Και σε συνέχεια των προηγούμενων, δείτε και την ανάλυση του Ember, σύμφωνα με την οποία η μεγάλη ανάπτυξη των ΑΠΕ στην ΕΕ, έχει αποφέρει τεράστια οφέλη, πέραν της μείωσης των εκπομπών άνθρακα (για την οποία ο Τραμπ και οι ανά τον κόσμο θιασώτες του δεν ενδιαφέρονται, καθώς η κλιματική κρίση είναι ...απάτη) ιδίως στη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού.

Χωρίς τη νέα ισχύ φωτοβολταϊκών και αιολικών που αναπτύχθηκε τα τελευταία 5 και πλέον χρόνια, η ΕΕ θα είχε δαπανήσει επιπλέον 59 δισ. ευρώ σε εισαγωγές ορυκτών καυσίμων για την ηλεκτροπαραγωγή.

Βλέπω και διαβάζω διάφορα, κατά καιρούς, για τα κόστη των ρυθμιζόμενων χρεώσεων, όπως για παράδειγμα τις χρεώσεις δικτύου στο ρεύμα, ή στο αέριο. Είναι σαφές, διότι έτσι λειτουργεί το σύστημα αυτό, με βάση πάντα το ευρωπαϊκό καθεστώς, ότι οι Διαχειριστές θα ανακτήσουν, αργά ή γρήγορα, μέσα από τα τιμολόγια που πληρώνουν οι καταναλωτές, όλα τα κόστη των επενδύσεων που κάνουν. Το θέμα είναι αν οι επενδύσεις αυτές φέρνουν αντίστοιχο όφελος, είτε στο κόστος του ρεύματος και του αερίου, είτε στη σταθερότητα και την ποιότητα της τροφοδοσίας.

Παράδειγμα: Με βάση την πρόταση του ΔΕΔΔΗΕ η μεσοσταθμική χρέωση για το δίκτυο διανομής, θα είναι κάτι λιγότερο από 10% αυξημένη μεταξύ 2024 και 2025. Αυτό αντιστοιχεί (για έναν τυπικό καταναλωτή) σε αύξηση του συνολικού λογαριασμού ρεύματος μικρότερη του 1%. Το κυριότερο όμως είναι ότι το αναμενόμενο όφελος για τον ίδιο τον καταναλωτή από τις επενδύσεις του ΔΕΔΔΗΕ στους έξυπνους μετρητές ή στην ευρεία διείσδυση των ΑΠΕ, θα είναι τελικά σημαντικά υψηλότερο, αφού θα ρίξει την τιμή του ρεύματος. Θυμίζω ότι η λειτουργία των ΑΠΕ στη μεγάλη κρίση του φυσικού αερίου, στην έναρξη του πολέμου με την Ουκρανία, υπολογίζεται ότι έχει γλιτώσει περί το 1,2 δις. ευρώ από το ελληνικό σύστημα ενέργειας.

Άρα, να κοιτάζουμε προφανώς να έχει ο καταναλωτής τη μικρότερη δυνατή άμεση επιβάρυνση, να κοιτάζουμε όμως και την συνολική εικόνα…
 

Είχε προηγηθεί ο Μέρτς, ο υποψήφιος του χριστιανοδημοκρατικού κόμματος της Γερμανίας και φαβορί για την Καγκελαρία (προηγείται με 31% στις δημοσκοπήσεις έναντι του δεύτερου AFD) που, κόντρα στην πολιτική Μέρκελ και στην προηγούμενη κυβέρνηση Σολτς, προανήγγειλε την εγκατάλειψη της ενεργειακής μετάβασης και την κατασκευή 50 νέων μονάδων με καύσιμο το φυσικό αέριο. Και βέβαια το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, που προτείνει την επιστροφή στις πολιτικές του «green wave» πριν από το 2019.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ακολουθεί κατά πόδας, κάνει όμως και μια προσωπική στροφή 180 μοιρών, καθώς ήταν ο ίδιος στην πρωτοπορία της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης, την ενεργειακή μετάβαση και την απεξάρτηση από τον άνθρακα και τα ορυκτά καύσιμα  (εισαγόμενα κατά κύριο λόγο, τόσο στην Ευρώπη, όσο και στην Ελλάδα ειδικότερα). Είχε μάλιστα δεχθεί, από συντηρητικούς και νεοσυντηρητικούς, σκληρή κριτική γι΄αυτήν του την προωθημένη στάση.

Τώρα ανακαλύπτει ότι το άεριο θα είναι απαραίτητο έως και για τα επόμενα 50 χρόνια, η Ευρώπη δεν μπορεί να σώσει τον πλανήτη από την κλιματική καταστροφή και ότι η πρωτοπόρα πράσινη πολιτική της ήταν «βολονταρισμός».

Για να μην τα λέω εγώ, διαβάστε τι είπε, μεταξύ άλλων, ο ίδιος χθες: «Τι είναι η πράσινη μετάβαση; Μια προσπάθεια να μειωθούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και να φτάσουμε σε ουδέτερο ισοζύγιο έως το 2050. Γιατί το κάνουμε αυτό; Επειδή θέλουμε να συμβάλουμε στη γενικότερη προσπάθεια να διασφαλίσουμε ότι η θερμοκρασία δεν θα αυξηθεί σε επίπεδο όπου η ζωή στον πλανήτη μας θα γίνει ανυπόφορη. Μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα μόνοι μας; Ασφαλώς όχι, διότι αντιπροσωπεύουμε μόνο το 6% ή, νομίζω, το 7% των παγκόσμιων εκπομπών.

Πρέπει να εφαρμόσουμε την πράσινη μετάβαση με ρυθμό που θα καταστρέψει τη βιομηχανία μας, θα την καταστήσει λιγότερο ανταγωνιστική και θα την επιβαρύνει με περιττές ρυθμίσεις; Η απάντηση, και πάλι, είναι σαφώς όχι, μολονότι κάποια στιγμή υπήρξε ο κίνδυνος να στείλουμε μηνύματα στην αγορά ότι αυτή ήταν η πρώτη προτεραιότητά μας και ίσως ήμασταν υπερβολικά βολονταριστές στη σκέψη μας».

Η αλλαγή «οπτικής γωνίας» είναι εντυπωσιακή, ακόμα και όταν οι διατυπώσεις είναι, προς ώρας, προσεκτικές. Ήδη κάποιος από τους αναγνώστες άφησε σχόλιο κάτω από το ρεπορτάζ ενθυμούμενος την Κομανέτσι και κάνοντας λόγο για «κωλοτούμπα». Θα διεκδικήσει, λέτε, ο Έλληνας πρωθυπουργός, το χαρακτηρισμό για τον οποίο έχει copyright ο κ. Τσίπρας; Θα δούμε το επόμενο διάστημα, όταν και θα ληφθούν αποφάσεις.

Άφθονο γέλιο προκάλεσε στους ανθρώπους της ενέργειας (αλλά και στους φυσικούς) ο νέος ορισμός της παραγωγής ενέργειας που παρουσίασε ο Λευκός Οίκος σήμερα στα πλαίσια της πολιτικής κατεύθυνσης που υιοθετεί. Συγκεκριμένα, όπως ανέφερε ο δημοσιογράφος του Bloomberg Ζαβιέρ Μπλας, στο σχετικό κείμενο περιλαμβάνεται η ακόλουθη παράγραφος:
"α) Ο όρος "ενέργεια" ή "ενεργειακές πηγές" σημαίνει το αργό πετρέλαιο, φυσικό αέριο, συμπυκνώματα, υγραέριο, επεξεργασμένα πετρελαϊκά προϊόντα, ουράνιο, άνθρακα, βιοκαύσιμα, γεωθερμία, φυσική κίνηση του νερού και κρίσιμα ορυκτά.
β) Ο όρος "παραγωγή" σημαίνει την εξαγωγή ή τη δημιουργία ενέργειας.
Ως προς το (β), φαίνεται πως οι άνθρωποι του προέδρου δεν είναι εξοικειωμένοι ακόμα με τον πρώτο νόμο της θερμοδυναμικής. Εκτός αν ο Ίλον Μασκ έχει στο τσεπάκι του μια πραγματικά κοσμοϊστορική εφεύρεση!

Σοβαρή και καθοριστική πλέον η εμπλοκή του Υπουργείου Εξωτερικών στα ενεργειακά. Να μην μιλήσουμε για τις έρευνες υδρογονανθράκων που η εμπλοκή είναι αυτονόητη. Αλλά και για τη συνέχιση του προγράμματος υπεράκτιων αιολικών της χώρας, η χωροθέτησή τους περνάει από την κρησάρα του ΥΠΕΞ και προς τούτο οι καθυστερήσεις.

Επιπλέον, για το καλώδιο Κρήτης – Κύπρου, το καθοριστικό βήμα είναι η έκδοση της σχετικής navtex και η έξοδος του ερευνητικού πλοίου στη θαλάσσια περιοχή πόντισης. Το πράσινο φως θα δοθεί μόνον από το ΥΠΕΞ. Τουλάχιστον, όπως μαθαίνω, τα «σήματα» από το κυβερνητικό διπλωματικό επιτελείο δεν είναι …απελπιστικά.

Αντιμέτωπος με μια ιδιαίτερα δύσκολη πρόκληση βρίσκεται από την αρχή της θητείας του ο νέος Έλληνας επίτροπος μεταφορών της Ε.Ε., Απόστολος Τζιτζικώστας.
Η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι στα τέλη Ιανουαρίου ξεκινάει στρατηγικός διάλογος για το μέλλον της πολύπαθης ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας. Να θυμίσουμε ότι τα τελευταία χρόνια οι ενισχυμένες περιβαλλοντικές προδιαγραφές, οι διαταραχές των εφοδιαστικών αλυσίδων και η είσοδος των Κινέζων άλλαξαν ριζικά το τοπίο στον κλάδο. Ως αποτέλεσμα, μεγάλοι όμιλοι όπως η Volkswagen και η Stellantis είδαν την κερδοφορία τους να φθίνει επικίνδυνα.
Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, ο κ. Τζιτζικώστας θα αναλάβει να καταστρώσει σχέδιο δράσης για τον κλάδο. Κατ' επέκταση, θα πρέπει να κινηθεί προσεκτικά με γνώμονα από τη μια την προστασία των κατασκευαστών και από την άλλη τη διατήρηση ενός ικανού βαθμού κλιματικής φιλοδοξίας.