Ραδιενεργά

Επιπλέον, εμείς θα ήμασταν πολύ προσεκτικοί και σε ένα άλλο θέμα, αυτό του διαγωνισμού που θα διεξαχθεί για παραχώρηση περιοχών προς έρευνα, έπειτα από το ενδιαφέρον που εκδήλωσε η Chevron. Οι νέες αυτές περιοχές, έστω κι αν ήλθαν στο προσκήνιο έπειτα από το ενδιαφέρον της Chevron, δεν έχουν παραχωρηθεί στη Chevron. Στον διαγωνισμό μπορεί να έλθει και να τις διεκδικήσει ο οποιοσδήποτε και, υπό αυτήν την έννοια, ήταν ατυχής η διατύπωση στην πρώτη σχετική ανακοίνωση του ΥΠΕΝ που παρουσίαζε τη Chevron ως δυνάμει διαχειρίστρια της μεγαλύτερης έκτασης προς έρευνα σε σχέση με τους άλλους Operators στην χώρα μας.

Δηλαδή, αν κάποιος από τους άλλος παίκτες που είναι ήδη εδώ ή και κάποιος που δεν δραστηριοποιείται τώρα στην Ελλάδα έρθει στον διαγωνισμό και υποβάλει μία προσφορά καλύτερη από εκείνη της Chevron, τί αξία θα έχει αυτή η ανακοίνωση; Ή και το ανάποδο: τέτοιου είδους ανακοινώσεις, όπως και οι επισκέψεις στα γραφεία και οι συναντήσεις με κορυφαία στελέχη των αμερικανικών εταιρειών, δεν θα ήταν πιθανό, παραμονές ενός διεθνούς διαγωνισμού, να δημιουργήσουν την αίσθηση σε άλλες εταιρείες ότι «δεν μάς παίρνει να πάμε, τις έχουν δώσει ήδη τις περιοχές στους Αμερικανούς»; Δεν θα μπορούσε, έτσι, να αποτραπεί το ενδιαφέρον άλλων και να μειωνόταν ο ανταγωνισμός;

Τα γράφουμε αυτά γιατί, πέρα από την δικαιολογημένη ευφορία και την αναμενόμενη επικοινωνιακή προβολή, πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί - ειδικά που, ως χώρα, πριν την έλευση των Αμερικανών, είχαμε χάσει μεγάλες εταιρείες όπως η Total και η Repsol. Η γυναίκα του Καίσαρα, με λίγα λόγια…

Το πολύ σοβαρό θέμα του Repowering των παλαιότερων φωτοβολταϊκών πάρκων, επαναφέρει ένας εκ των ισχυρών επιχειρηματικών παραγόντων των ΑΠΕ, παίρνοντας αφορμή από την πολύ ενδιαφέρουσα και επιτυχημένη πρώτη αντικατάσταση παλαιών ανεμογεννητριών που ολοκλήρωσε η ΔΕΗ. Μας γράφει λοιπόν:

«Πρόσφατα κάποιοι σήκωσαν drones σε φωτοβολταϊκούς σταθμούς με εντολή άνωθεν, για να δουν αν αλλάχθηκαν πάνελς. Ο λόγος; Να μην παράγουν περισσότερο τα έργα και «διαταράσσεται» το σύστημα. Λες και απαγορεύεται να βελτιώνεις τις εγκαταστάσεις σου, τηρώντας στο ακέραιο την δεδηλωμένη παραγωγή σου με βάση την άδειά σου. Μάλιστα το επιχείρημα ήταν, ότι δεν δικαιούσαι να προβείς σε αλλαγή εξοπλισμού διότι οφείλει η παραγωγή να μειώνεται! Δηλαδή, όριο στο κέρδος σου! Τα drones πέταξαν και «τιμώρησαν» παραγωγούς που είχαν βάλει νέα πάνελ προ πχ 6ετιας με σκοπό να μειώσουν το λεγόμενο degradation των έργων τους;»

Και καταλήγει ο επιστολογράφος μας:

«Ας είμαστε σοβαροί… ο νόμος είναι σαφής. Στην δηλωμένη Άδεια και Παραγωγή δεν αναφέρεται πουθενά η απαγόρευση αλλαγής εξοπλισμού».
πουθενά η απαγόρευση αλλαγής εξοπλισμού, κάτι που έγινε παρατύπως, εννοώντας τον έλεγχο.

Επειδή εσχάτως ακούγονται και γράφονται πολλά, όπως π.χ. ότι για να γλιτώσουν οι παραγωγοί τις αρνητικές τιμές καλό είναι να κλείνουν αυτοβούλως εκείνες τις ώρες τα πάρκα τους, έχει τη σημασία του να θυμίσουμε ότι τα πράγματα στο target model δεν είναι καθόλου απλά, ώστε να κάνει ο καθένας ότι του κατέβει στο κεφάλι.

Τις παγίδες που κρύβει το κατέβασμα του διακόπτη για ένα παραγωγό με σύμβαση ΣΕΔΠ χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με το ΦοΣΕ του, μας εξηγεί αναλυτικά ο Στέλιος Λουμάκης.

Για να καταλάβει κανείς σε τι περιπέτειες μπορεί να μπλέξει, ο κ. Λουμάκης μας θυμίζει τι έτρεξε το Πάσχα, μια ημέρα με μεγάλη υπερδυναμικότητα και περίπου μηδενικές τιμές στην χονδρική. Στις 12 το μεσημέρι ωστόσο η τιμή εκκαθάρισης της ανοδικής αγοράς ενέργειας εξισορρόπησης «πετούσε» στα 190 €/ MWh. Αν λοιπόν σε ανάλογες περιπτώσεις η ανοδική ενέργεια εξισορρόπησης είναι η κυρίαρχη τάση σε κάποιες χρονομονάδες, μπορεί κανείς να φανταστεί πόσο ψηλή θα είναι και η τιμή αποκλίσεων που θα κληθεί να πληρώσει ο παραγωγός από το «τυφλό» κατέβασμα του διακόπτη για τις συγκεκριμένες χρονομονάδες για το ρεύμα που δεν έγχυσε, ενώ είχε ενταχθεί στην αγορά από τον ΦοΣΕ του.

Συνοψίζοντας, ένας παραγωγός με ΣΕΔΠ πριν αγγίξει το διακόπτη πρέπει προηγουμένως να συνεννοηθεί με τον ΦοΣΕ του, ενώ πρέπει να του ζητήσει να μην συμμετέχει σε χαρτοφυλάκια αρνητικών προσφορών, τουλάχιστον μέχρι να επιτραπεί οι ΑΠΕ να είναι πάροχοι υπηρεσιών εξισορρόπησης και επίσης να επιτραπούν αρνητικές τιμές στην αγορά εξισορρόπησης.

Στον απόηχο του τεράστιου μπλακ άουτ στην Ισπανία και ενώ βιώνουμε ξανά ρεκόρ περικοπών στις ΑΠΕ για να αποφευχθούν τα χειρότερα, καλό είναι να θυμόμαστε ότι η Ελλάδα πέρασε με επιτυχία λίγες μόλις μέρες πριν το τεστ αποτροπής μιας περιπέτειας την περίοδο του Πάσχα.

Ένα θέμα για το οποίο τα έκτακτα μέτρα που ελήφθησαν για την αποσόβησή του είχαν δρομολογηθεί μήνες πριν. Αναφερόμαστε στην προετοιμασία που είχε γίνει από το ΥΠΕΝ (και εδώ οφείλουμε να κάνουμε μνεία στην προηγούμενη πολιτική ηγεσία υπό τον Θόδωρο Σκυλακάκη) από κοινού με τους Διαχειριστές, το κάλεσμα προς τους παραγωγούς για να επιταχυνθεί η εγκατάσταση εξοπλισμού set point, τις διαβουλεύσεις που έγιναν, αλλά και τον κανονισμό περικοπών από πλευράς ΡΑΕΕΥ.

Χάρη σε εκείνα τα μέτρα που είχαν συμφωνηθεί με τον ΑΔΜΗΕ, τον ΔΕΔΔΗΕ και τη ΡΑΕΕΥ, και με την παρούσα ηγεσία του ΥΠΕΝ να είναι πολύ «πάνω στο πρόβλημα», αποφεύχθηκαν τα χειρότερα τις ημέρες του Πάσχα, αλλά και τώρα με τη δοκιμασία της Πρωτομαγιάς.

Το άμεσο στοίχημα είναι πλέον να προχωρήσει γρήγορα η σύνδεση των συστημάτων τηλεελέγχου σε όλα τα πάρκα που έχουν αγοράσει και εγκαταστήσει τον εξοπλισμό set point, ώστε να μπεί μια τάξη και να σταματήσουν οι «πατέντες» που οδηγούν πολλές φορές σε ασύμμετρες συνέπειες για κάποιες κατηγορίες παραγωγών ΑΠΕ.

Και το δεύτερο, πιο μεσοπρόθεσμο στοίχημα, είναι να επιταχυνθεί η εγκατάσταση μπαταριών που θα δώσουν ανάσα στο σύστημα και θα βελτιώσουν τους όρους βιωσιμότητας των παραγωγών.

Το διπλό ρεκόρ των αρνητικών τιμών και των περικοπών που ζούμε αυτές τις μέρες «φωτογραφίζει» τις επερχόμενες εξελίξεις και δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού...

Οι βιομηχανίες και βιοτεχνίες της χώρας είναι και αυτές «στα κάγκελα», λόγω των -όλο και πιο συχνών- περιορισμών έγχυσης στους φωτοβολταϊκούς σταθμούς αυτοκατανάλωσης που έχουν εγκαταστήσει για να μειώσουν το ενεργειακό κόστος τους.

«Σοβαρά τώρα; Η αυτοπαραγωγή προκάλεσε το πρόβλημα της υπερχείλισης της πράσινης ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της χώρας;», μου γράφει φίλος αναγνώστης και συνεχίζει:

«Τους επιχειρηματίες - αυτοκαταναλωτές τους κοροϊδεύουν μπροστά στα μάτια τους χωρίς να έχουν την δυνατότητα αντίδρασης. Ενώ προχώρησαν σε μια επένδυση με σκοπό την βιωσιμότητά τους, βρίσκονται για ακόμη μια φορά αντιμέτωποι με τις παράλογες αποφάσεις του Υπουργείου. Δεν έχει γίνει μάλλον αντιληπτό από τους νομοθέτες τι εστί αυτοκατανάλωση για τις επιχειρήσεις και την εύρυθμη λειτουργία τους».

Το θέμα είναι πολύ σοβαρό, ειδικά αν υπολογίσει κανείς και το γεγονός ότι η αυτοπαραγωγή και αυτοκατανάλωση που θα έπρεπε να είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της ενεργειακής πολιτικής, φαίνεται να μην απασχολεί και πολύ τους λαμβάνοντες τις αποφάσεις. Δείτε σχετικά και το άρθρο του Χάρη Χρηστίδη.

Επειδή το θέμα των ρευματοκλοπών βρίσκεται τις τελευταίες μέρες και πάλι στην επικαιρότητα, σας μεταφέρω εδώ όσα μου έγραψε φίλος της στήλης από το χώρο της προμήθειας ρεύματος:

«Το ζήτημα των απωλειών στο δίκτυο διανομής δεν είναι καινούργιο. Οι εγκεκριμένοι συντελεστές έχουν σχεδόν διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία: από 8,41% σε 16,19% στη Χαμηλή Τάση και από 2,56% σε 4,59% στη Μέση Τάση. Κι αν για τη Χαμηλή Τάση μπορεί να αναζητηθεί μερικώς η ευθύνη στους τελικούς χρήστες, στη Μέση Τάση, όπου υπάρχει εκτεταμένη τηλεμέτρηση, η ευθύνη δεν μπορεί να αποδοθεί κατά κύριο λόγο στον καταναλωτή. Όταν, μάλιστα, η Ελλάδα κατατάσσεται σταθερά μεταξύ των χειρότερων επιδόσεων στην Ευρώπη, φαίνεται πως δεν ευθύνεται απλώς η παραβατική συμπεριφορά ορισμένων καταναλωτών (ρευματοκλοπές).
Αντίθετα, υπάρχει θεσμικό έλλειμμα κινήτρων.  Ο Διαχειριστής Δικτύου εμφανίζεται να αποδίδει τις απώλειες είτε σε εξωτερικούς παράγοντες είτε στις ρευματοκλοπές. Εν τω μεταξύ διεκδικεί αύξηση του Επιτρεπόμενου Εσόδου κατά 23% για το 2025, στα €1,12 δισ., ενώ προγραμματίζει επενδύσεις €1,2 δισ. για την αντικατάσταση των μετρητών με «έξυπνους» έως το 2030. Ο αναμενόμενος αντίκτυπος; Μείωση των απωλειών κατά μόλις 20% σύμφωνα με τα όσα προβλέπει ο ίδιος ο ΔΕΔΔΗΕ.

Κι όλα αυτά με το κόστος να περνά, σταθερά, στον τελικό καταναλωτή – είτε άμεσα μέσω των ρυθμιζόμενων χρεώσεων είτε έμμεσα μέσω των επιβαρύνσεων του κόστους προμήθειας. Το πραγματικό πρόβλημα δηλαδή δεν είναι τεχνικό αλλά θεσμικό: η απουσία λογοδοσίας και η μη σύνδεση της αποδοτικότητας του Διαχειριστή με τα οικονομικά του κίνητρα. Η αποσύνδεση αυτή, εκτός από αντιαναπτυξιακή, είναι και αντικοινωνική.
Όσο το θεσμικό πλαίσιο αποτυγχάνει να ανταμείψει την πρόληψη και τη βελτίωση και επιλέγει να επιδοτεί τη συνήθεια και τη δυσλειτουργία, το μόνο βέβαιο είναι ότι οι λογαριασμοί δεν θα μικρύνουν. Ούτε οι αποστάσεις από την Ευρώπη».

Παραπονούνται επαγγελματίες του τομέα της αυτοπαραγωγής ενέργειας, ότι σε κάποια από τα τοπικά καταστήματα του ΔΕΔΔΗΕ στην Αττική συναντούν καθυστερήσεις και προβλήματα στην απαραίτητη επικοινωνία με το Διαχειριστή, γεγονός που οδηγεί στο να υπάρχουν περιπτώσεις με πολύμηνες καθυστερήσεις στην εξέταση αιτήσεων, επανειλημμένες απορρίψεις φακέλων και αδυναμία υπογραφής συμβάσεων. Η υποστελέχωση είναι πάντα ένα πρόβλημα που επιδεινώνει την κατάσταση, αλλά μήπως υπάρχει και πρόβλημα νοοτροπίας; Μήπως δεν έχουν ενστερνιστεί όλα τα στελέχη του ΔΕΔΔΗΕ τη φιλοσοφία που φέρεται να έχει υιοθετήσει κεντρικά ο Διοίκηση, για συνεργασία, συνεννόηση, εξυπηρέτηση, με επίκεντρο τον καταναλωτή-αυτοπαραγωγό;

Μου γράφει φίλος της στήλης που είναι ιδιοκτήτης μικρού υδροηλεκτρικού έργου, από εκείνα όμως που εξυπηρετούν και αρδευτικές λειτουργίες:

«Τις τελευταίες δύο Κυριακές αναγκαστήκαμε να σταματήσουμε τη λειτουργία και αυτόματα να γίνουμε δέκτες απειλών από αγρότες και ΤΟΕΒ. Τους εξηγήσαμε τι συμβαίνει, αλλά αυτοί εμάς βρίσκουν μπροστά τους και απειλούν και τα έργα μας. Αφού έχει διακηρυχθεί από το ΥΠΕΝ ότι είναι πρόθεση του υπουργείου να μην περικόπτονται τα μικρά υδροηλεκτρικά και οι περικοπές που κανονικά αναλογούν σε αυτά να γίνονται μόνο λογιστικά μέσω του μηχανισμού αντιστάθμισης περικοπών, είναι τόσο δύσκολο ο ΑΔΜΗΕ να τα εξαιρεί από τις εντολές του ή το Υπουργείο να νομοθετήσει σχετικά;

Σήμερα οι αγρότες θέλουν νερό για ράντισμα κυρίως, αύριο που θα θέλουν για πότισμα θα μας κυνηγήσουν!!!»

Με αφορμή τη γκρίνια των τελευταίων Κυριακών για τις περικοπές, μου έστειλε το σχόλιό του και ο Πρόεδρος του ΣΠΕΦ Στέλιος Λουμάκης, ο οποίος και παρατηρεί πως η κατάσταση, αν δεν είχαμε τις εισαγωγές, θα ήταν ακόμα χειρότερη για τους παραγωγούς με ΣΕΔΠ. Υπενθυμίζει λοιπόν πως λ.χ. την Κυριακή 13/4 στην Βουλγαρία η χονδρεμπορική τιμή ήταν αρνητική για αρκετές ώρες, όταν στην Ελλάδα ήταν στο γνωστό «μηδέν κόμμα κάτι», ώστε να μην αναστέλλονται οι πληρωμές των έργων με ΣΕΔΠ ή καλούνται να πληρώσουν κιόλας.  Για να μην είχαμε λοιπόν εισαγωγές αλλά εξαγωγές, θα έπρεπε να είμασταν φθηνότεροι από την Βουλγαρία, δηλαδή να είχαμε αρνητικότερες από αυτήν τιμές.  Σε μια τέτοια περίπτωση πράγματι θα είχαμε ανάγκη για λιγότερες περικοπές, αλλά οι παραγωγοί θα πλήρωναν για την έγχυση τους ή θα είχαν δώσει εντολή από μόνοι τους στους ΦοΣΕ να μην τους βάλουν καν στην αγορά…, οπότε και πάλι θα καταλήγαμε σε εισαγωγές. 

Ο κ. Λουμάκης κλείνει το σχόλιο του με την πρόβλεψη πως ο συνδυασμός άγνοιας και γκρίνιας θα αποβεί ακόμη καταστροφικότερος για τους παραγωγούς με ΣΕΔΠ, αφού θα αναγκάσει τους ΦοΣΕ να εγκαταλείψουν γρηγορότερα την ιδιότυπη γραμμή άμυνας των «μηδέν κόμμα κάτι» τιμών στο χρηματιστήριο, αφήνοντας έτσι την ελληνική χονδρεμπορική αγορά να κινηθεί μαζί με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές σε βαθιά αρνητικό έδαφος. Σε μια τέτοια περίπτωση θα πάψει μεν η γκρίνια των περικοπών -αφού μεταξύ άλλων αυτές θα καταστούν «σωτηρία» αντί «ζημιά», τα έργα με ΣΕΔΠ όμως μη καθετοποιημένων παραγωγών θα απαξιωθούν ολοσχερώς, αφού θα υποστούν σε ετήσια βάση απώλεια πραγματικού εισοδήματος πολλαπλάσια των περικοπών. 

Κατά τα λοιπά επείγει οι ΦοΣΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ να μπορέσουν να τηλεχειριστούν άμεσα τα set-point που εγκατέστησαν οι παραγωγοί, ώστε η διαχείριση να γίνεται τηλεματικά και όχι χειρωνακτικά.

Σε δήλωσή του ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνης Κοντολέων αναφέρει τα εξής, όσον αφορά τις τιμές στη εγχώρια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας:

«Για το μήνα Απρίλιο:

Ελλάδα 103.02 €/MWh, Γερμανία 77.5 €/MWh , Ισπανία 31.29 €/MWh, Ρουμανία 95.26 €/MWh, Αυστρία 86.6€/MWh, Ουγγαρία 93.43€/MWh

Συγκυριακά έχουμε τον Απρίλιο αθρόες εισαγωγές από Ρουμανία, παρά το πολύ υψηλό ποσοστό των ΑΠΕ >50% στη χώρα,  οι οποίες μηδένισαν τις τιμές το μεσημέρι,  Εάν είχαμε εξαγωγές οι τιμές στην εγχώρια αγορά θα ήταν υψηλότερες. Το γεγονός ότι είμαστε 10% ακριβότεροι από τις υπόλοιπες βαλκανικές χώρες πρέπει να μας προβληματίσει. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι δεν υπάρχει ενιαία ευρωπαϊκή αγορά αλλά και ότι δεν υπάρχει ανταγωνισμός στην εγχώρια αγορά».

Η Κίνα, Νο1 εισαγωγέας LNG παγκοσμίως, επέβαλε δασμούς 15% στο Αμερικανικό LNG με εφαρμογή από τις 10 Φεβρουαρίου 2025.

Εν συνεχεία, ακύρωσε την παραλαβή όλων των αμερικανικών φορτίων που είχε δεσμεύσει μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων, τα οποία άλλωστε δεν είχαν δεσμευτικούς όρους παράδοσης (FOB), και επέλεξε να ανακατευθύνει τα φορτία στην Ευρώπη, η οποία αντιμετώπιζε πιο δυσμενείς καιρικές συνθήκες.

Έτσι, οι κινεζικοί ενεργειακοί κολοσσοί αποκόμισαν σημαντικά κέρδη, ενώ συγχρόνως η Κίνα συνέβαλε στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, αντισταθμίζοντας την απώλεια των ροών ρωσικού αερίου μέσω Ουκρανίας.

Η επαναπροσέγγιση Ευρωπαϊκής Ένωσης - Κίνας, που παρακολουθήσαμε χθες σε υψηλό επίπεδο, αποτελεί  ένα αξιοσημείωτο γεγονός καθώς είχε προηγηθεί μια πολυετής περίοδος που η ΕΕ εστίαζε σε πολιτικές " decoupling" από την Κίνα, και εν συνεχεία "de-risking"  (μια πιο ρεαλιστική εκδοχή).

Ελπίδες λοιπόν και για τη θερινή περίοδο, ως προς την διαθεσιμότητα LNG, με προσιτές τιμές, μέσω... Κίνας.

Αναμφίβολα, ένα πολύτιμο μάθημα διεθνούς διπλωματίας και οικονομικής πολιτικής. 

Σημειώνεται ότι το 2024, οι 3 μεγαλύτεροι προμηθευτές LNG της Κίνας ήταν η Αυστραλία, το Κατάρ και η Ρωσία, με τις ΗΠΑ να κατατάσσονται στην 4η θέση. Ο ορισμός της διαφοροποίησης πηγών. 

(Από ανάρτηση της Νεκταρίας Καρακατσάνη στο Facebook)

Οι μαζικές περικοπές της παραγωγής ΑΠΕ που έγιναν το Σαββατοκύριακο, έχουν αναστατώσει πολύ τον κλάδο των ανανεώσιμων, κυρίως δε των φωτοβολταϊκών, και ας μην το παραγνωρίζουμε, γιατί έπεται και συνέχεια. Όπως γράφει και ο Κώστας Δεληγιάννης, η ανάγκη για ενισχυμένες περικοπές ΑΠΕ εμφανίστηκε πριν από τις αργίες του Πάσχα και, με βάση όλες τις ενδείξεις, όχι μόνον θα ενταθεί τις εορταστικές μέρες, αλλά αναμένεται να χρειαστεί ξανά και μετά την πασχαλινή περίοδο. 

Και παρόλα αυτά, δεν έχουμε φροντίσει να μπεί στο σύστημα ούτε ένα Κιλοβάτ μπαταριών αποθήκευσης. Οι καθυστερήσεις στον τομέα της αποθήκευσης είναι πολύ μεγάλες και αντίστοιχα μεγάλη είναι η ευθύνη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και των υπόλοιπων εμπλεκόμενων φορέων, διαχειριστών, ρυθμιστών κ.λπ. Η ανισορροπία ανάμεσα στη μεγάλη προσφορά πράσινης ενέργειας και στην περιορισμένη κατανάλωση δεν είναι ένα ξαφνικό πρόβλημα, ούτε μια θεομηνία. Ήταν μέγεθος απολύτως μετρήσιμο, αναμενόμενο και υπολογισμένο. Η εγκατάσταση μπαταριών δεν είναι ικανή να μηδενίσει το πρόβλημα, μπορεί όμως να δώσει μεγάλες ανάσες και στο σύστημα και στους παραγωγούς. Συνεπώς η ακηδία των υπευθύνων είναι αδικαιολόγητη…

Γιατί, παρότι είχαμε το Σαββατοκύριακο μαζικές περικοπές της παραγωγής ΑΠΕ είχαμε ταυτόχρονα και εισαγωγές ρεύματος;

Όπως μου γράφει ο γνωστός “κύκλος” της ΕΒΙΚΕΝ, «την περασμένη Κυριακή καταγράφηκαν για 6-8 ώρες μηδενικές τιμές στην ελληνική χονδρεμπορική αγορά, έγιναν περικοπές ΑΠΕ περίπου 3.000-4.000 MW και όμως είχαμε 850-1.000 MW εισαγωγές εκείνες τις ώρες από τη Βουλγαρία.  

Το περασμένο Σάββατο καταγράφηκαν για 6 ώρες μηδενικές τιμές στην ελληνική χονδρεμπορική αγορά, έγιναν περικοπές ΑΠΕ περίπου 1.500-2.000 MW και όμως είχαμε περίπου 1.500 MW εισαγωγές εκείνες τις ώρες από Βουλγαρία.

Γιατί δεν μπορέσαμε να κάνουμε εμείς εξαγωγές και είχαμε εισαγωγές ενώ περικόψαμε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες ΑΠΕ;

Προφανώς διότι οι Ρουμάνοι και οι Βούλγαροι ήταν φθηνότεροι, δηλαδή είχαν αρνητικές τιμές, από -10 έως και -20 €/ΜWH».

Την Τρίτη βρεθήκαμε στο Ηράκλειο της Κρήτης, στα εγκαίνια του data center που εγκατέστησε εκεί η Digital Realty. Οι ασχολούμενοι με τα τηλεπικοινωνιακά το ξέρουν, εμείς οι υπόλοιποι όμως, είδαμε στους χάρτες των παρουσιάσεων, να υπάρχει στη Μεσόγειο ένα πολύ μεγάλο πλήθος υποθαλάσσιων τηλεπικοινωνιακών καλωδίων με την Κρήτη μάλιστα να είναι στο επίκεντρο εντυπωσιακού ψηφιακού χάρτη… Υποθαλάσσια καλώδια όπως τα 2Africa, Andromeda, EMC, Medusa και Thetis καταλήγουν ή διέρχονται από το νησί, και το εύλογο ερώτημα είναι γιατί δεν ακούσαμε να υπάρχουν διπλωματικά θέματα με την Τουρκία κατά την πόντιση αυτών των καλωδίων;

Ρώτησα σχετικά και αυτό που μου είπαν είναι ότι η έρευνα και η πόντιση καλωδίου αποτελούν ελευθερία της ανοικτής θάλασσας, όπως διασφαλίζεται ρητά στο άρθρο 79 παράγραφοι 1 και 2 της σύμβασης. Συνεπώς η πόντιση καλωδίου δεν μπορεί να εμποδιστεί στην υφαλοκρηπίδα, υπό τον όρο ότι θα λαμβάνεται υπόψη να μην παρενοχλούνται ούτε να επηρεάζονται τα κυριαρχικά δικαιώματα έρευνας υφαλοκρηπίδας και εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων, που ασκεί κάθε κράτος. Επίσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα ήδη τοποθετημένα καλώδια στην ίδια περιοχή.

Τόσο απλά θα ήταν τα πράγματα και για το καλώδιο Κρήτης – Ισραήλ, αν η Τουρκία δεν αποφάσιζε να αξιοποιήσει το θέμα ως αφορμή για πίεση στα θέματα κυριαρχίας των νησιών, υφαλοκρηπίδας (βλέπε Τουρκο-λυβικό σύμφωνο) κ.λπ.

Η λογική λέει ότι, αφού η Τουρκία έχει κάνει μια τέτοια επιλογή, θα επιμείνει στις αιτιάσεις της και συνεπώς η υπόθεση του καλωδίου δεν θα είναι εύκολη το επόμενο διάστημα που θα έρθουν τα ερευνητικά πλοία. Μένει να το δούμε και επί του πεδίου…  

Επειδή η υπόθεση του περιορισμού έγχυσης των φωτοβολταϊκών πάρκων, όπως φάνηκε από όσα συνέβησαν το διήμερο αυτό, έχει πολλές πλευρές, και επειδή θα χρειαστεί να γίνουν χειρισμοί υπό ακόμα δυσμενέστερες συνθήκες τις ημέρες του Πάσχα, καταγράφουμε προς γνώση των Διαχειριστών δύο παρατηρήσεις που μας έστειλε αναγνώστης – παραγωγός:

«Θέλω να σας ενημερώσω, πως υπάρχουν παραγωγοί με περισσότερα απο 1 φωτοβολταϊκά πάρκα, σε διάφορες περιοχές της χώρας, που έλαβαν ένα sms, δίχως να προσδιορίζεται ούτε η θέση, ούτε το αναγνωριστικό του πάρκου που οφείλει να περιορίσει την έγχυση. Επίσης, υπάρχουν παραγωγοί που ενώ έλαβαν sms το Σάββατο να είναι σε επιφυλακή, την Κυριακή δεν ενημερώθηκαν καθόλου, παρότι, σύμφωνα με την ενημέρωση του ΔΕΔΔΗΕ, θα υπήρχε επικοινωνία μαζί τους, είτε χρειαζόταν διακοπή, είτε δεν χρειαζόταν να κάνουν καμία ενεργεια».

Αν και νομοθετήθηκαν τα χρονικά περιθώρια των παραγωγών ΑΠΕ να συμμορφωθούν με την έγκαιρη εγκατάσταση του εξοπλισμού «set-point» και πράγματι οι δηλώσεις Συμμόρφωσης φτάνουν το 100%, εντούτοις, στελέχη της αγοράς, ιδίως από την πλευρά των ΦοΣΕ, παραμένουν «on alert», επισημαίνοντας ότι στο τέλος υπάρχει «απενεργοποίηση του πάρκου» για τους απείθαρχους. Μάλιστα, με αφορμή το τελευταία τροπολογία για την οποία έγραψε το energypress, οι ίδιοι τονίζουν τη σημασία «να ενημερωθούν οι παραγωγοί» για να κατανοηθεί ευρέως ότι το πλαίσιο προβλέπει έως και κλείσιμο του διακόπτη στην χειρότερη περίπτωση. Επομένως, καλές οι δηλώσεις συμμόρφωσης όμως εξίσου κρίσιμο να προχωρήσει η διαδικασία ως το τέλος. Διαφορετικά το πρόβλημα παραμένει κι αυτό ανησυχεί εν συνόλω.

Συνέχεια στο ερώτημα του αν υπάρχει πραγματικά ανταγωνισμός στη χονδρεμπορική ρεύματος στη χώρα μας δίνει ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνης Κοντολέων, στέλνοντάς μας επιστολή συνοδευόμενη από το γράφημα της αυριανής αγοράς. Μας γράφει λοιπόν:

«Βλεποντας στην αυριανή εικόνα της ελληνικής αγοράς, με ΑΠΕ στα 45%, να διαμορφώνεται η τιμή στα 129.78€/MWh , ενώ οι τιμές στην υπόλοιπη Ευρώπη είναι κάτω των 88€/MWh, αναρωτιέμαι, υπάρχει ακόμη απορία περί ύπαρξης ολιγοπωλίου στην Ελλάδα και περί λειτουργίας του ανταγωνισμού; 

Έχουμε φουλ εισαγωγές όλο το βράδυ 900MW από Βουλγαρία, αποσυνδέοντας τις δύο αγορές, οπότε και εμφανίζονται οι τιμές της ελληνικής αγοράς στα 185€/MWh για 8 συνεχόμενες ώρες, τιμή που φυσικά δεν αντανακλά το κόστος της οριακής μονάδας, ενώ οι τιμές στη Βουλγαρία και Ρουμανία κινούνται στα 60€/MWh. Κάνουμε σαφές άλλη μια φορά ότι σε αυτή την αγορά δεν μπορούμε να επιβιώσουμε. Πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα».

Ανώτερος σύμβουλος του νέου Επιτρόπου Ενέργειας ο κύριος Τόμας- Ανκερ Κρίστενσεν, και διαβάστε τι απάντησε όταν ρωτήθηκε χθες από δημοσιογράφους, στο περιθώριο εκδήλωσης του German Marshall Fund, για το ποιες πρωτοβουλίες σκοπεύει να πάρει η Κομισιόν για να προστατεύσει το καλώδιο Ελλάδας - Κύπρου, ένα αμιγώς διευρωπαικό έργο, από τις απειλές της Τουρκίας: «Πρόκειται για ένα θέμα στο οποίο η Επιτροπή έχει ένα ρόλο. Ωστόσο ρόλο έχουν και η ελληνική κυβέρνηση αλλά και η Τουρκία θα υπέθετα, με δεδομένη τη σημασία του έργου. Είναι πολλά τα θέματα γύρω από το project, τα οποία πρέπει να λυθούν και η Τουρκία αποτελεί μέρος της υπόθεσης».

Το πιθανότερο είναι να επρόκειτο για ατόπημα του στενού συνεργάτη του κ. Γιόργκενσεν και ελπίζουμε φυσικά να μην εκφράζει την επίσημη γραμμή της Κομισιόν, γιατί είναι σαφές ότι η δήλωση αυτή παίζει το παιχνίδι της Άγκυρας, κρατώντας ίσες αποστάσεις από Ελλάδα και Τουρκία.

Δεν χρειάζεται να θυμήσουμε ότι το Great Sea Intercconector είναι ενταγμένο εδώ και χρόνια στα Εργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI). Δηλαδή αποτελεί ένα διευρωπαικό project που στηρίζεται και χρηματοδοτικά από τα ευρωπαικά ταμεία (με 657 εκατ ευρώ)...

Το θέμα της συμμετοχής εκπροσώπων της αγοράς στις συνεδριάσεις της Ομάδας Εργασίας του ΥΠΕΝ για τις περικοπές των ΑΠΕ έθεσε με έμφαση στο 6^ο Power & Gas Forum ο Παναγιώτης Παπασταματίου της ΕΛΕΤΑΕΝ:

«Το δικό μας παράπονο είναι ότι τα σοβαρά αυτά πράγματα τα συζητάμε μόνον στα συνέδρια» είπε αρχικά, καλώντας τους υπευθύνους να βρούν λύση ώστε να συμμετάσχουν οι φορείς, έστω ως παρατηρητές. «Γίνονται προφανώς στο πλαίσιο της ΟΔΕ ουσιαστικές συζητήσεις, «ζυμώνονται» πράγματα, πρέπει κι εμείς να τα «ζυμώνουμε» και να τα «χωνεύουμε», για να μπορούμε να συμμετέχουμε αποτελεσματικότερα στις διαβουλεύσεις, γνωρίζοντας όλα τα δεδομένα», σημείωσε ο κ. Παπασταματίου, εξηγώντας ότι «τα όσα βγαίνουν σε διαβούλευση γεννούν απορίες για τις οποίες πιθανότατα (ασφαλέστατα, γνωρίζοντας τους συμμετέχοντες) υπάρχουν οι απαντήσεις, αλλά εμείς δεν τις έχουμε «χωνέψει», πολύ περισσότερο αφού, μέχρι τώρα, με εξαίρεση την εισήγηση της ΟΔΕ που συνοδεύει τη διαβούλευση της Υπουργικής για την αντιστάθμιση, δεν έχουμε δεί κάποιο συνολικό κείμενο. Βλέπουμε αποσπασματικές προσεγγίσεις σε κρίσιμα θέματα όπως είναι το φορτίο αναφοράς ή η νομοθετική ρύθμιση για την απαλλαγή των διαχειριστών από τις ευθύνες των περικοπών, χωρίς όμως να γνωρίζουμε το συνολικό σχέδιο» κατέληξε ο γενικός γραμματέας της ΕΛΕΤΑΕΝ, εννοώντας ότι αυτή τη συνολική κατεύθυνση θα την ήξεραν και θα την αξιοποιούσαν δημιουργικά αν είχαν γνώση των όσων «ζυμώνονται» στην Ομάδα Εργασίας.