Ραδιενεργά

Πάντα έχουν ενδιαφέρον οι Γενικές Συνελεύσεις της Mytilineos, πόσο μάλλον τώρα που η εταιρεία του Ευάγγελου, «αλλάζει πίστα» κατά το κοινώς λεγόμενο, μεταξύ άλλων και με την είσοδό της το 2025 στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου. Όσο και αν λέμε όμως «η εταιρεία του Ευάγγελου», ο ίδιος θέλει να δώσει το μήνυμα ότι η πορεία και η προοπτική της είναι αποτέλεσμα της εταιρικής της διακυβέρνησης, της δομής της και του τρόπου λειτουργίας της και δεν εξαρτάται από το πρόσωπο του ιδρυτή και προέδρου της. Έτσι, από το θέμα 9 της ατζέντας της Τακτικής Συνέλευσης βλέπουμε ότι θα προταθεί η αλλαγή του ονόματος της εταιρείας Mytilineos. Περιμένουμε με εμδιαφέρον το νέο όνομα...

Κατευθείαν από το Παρίσι έφτασε το Μεγάλο Σάββατο στην Αθήνα για να κάνει Ανάσταση ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας. Πραγματοποιήθηκε εκεί, στο πλαίσιο του European Mayors Summit, ειδικά διαμορφωμένο session με τίτλο "Energy nad Climate Challenges in Europe". Τώρα, δήμαρχος περισσότερο ειδικός στα θέματα ενέργειας από τον Δούκα δεν νομίζω να υπάρχει.
Όπως βλέπετε και στις φωτογραφίες, εκεί ήταν ο Executive Director της IEA , ο Δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου (τον οποίο συναντάει αύριο στην έδρα του ο Χάρης Δούκας), βεβαίως η οικοδέσποινα Δήμαρχος Παρισιού Αν Ινταλγκό και άλλοι Δημάρχοι (Κοπεγχάγης, Ρέικιαβικ, Σεράγεβο, Ζάγκρεμπ κ.λπ.).

Βασικό θέμα στο μενού των συζητήσων ήταν το πως η πράσινη μετάβαση θα ειναι κοινωνικά δίκαιη και θα δημιουργεί προστιθέμενη αξία στην Ευρώπη. Μαθαίνω, δε, ότι σχετικές πρωτοβουλίες θα ανακοινωθούν το αμέσως επόμενο διάστημα.

Αν έχω καταλάβει καλά, το αν θα συνεχιστούν οι εργασίες στην ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου, ή αν θα έχουμε παύση εργασιών από την 1^η Ιουνίου, όπως έχει «απειλήσει» η Nexans, είναι κάτι που θα κριθεί από το κατά πόσον θα ληφθούν έγκαιρα οι κρίσιμες αποφάσεις από τις Ρυθμιστικές Αρχές της Ελλάδας και της Κύπρου. Το πρόβλημα είναι πραγματικό και αυτός είναι ο λόγος που η ηγεσία του ΥΠΕΝ κάλεσε την ΡΑΑΕΥ τη Δευτέρα για να επιστήσει την προσοχή για το κρίσιμο και το επείγον του πράγματος...

Από τον ΑΔΜΗΕ έχει καταστεί σαφές προς τους Ρυθμιστές, ποιες είναι οι ρυθμιστικές αποφάσεις που απαιτούνται να ληφθούν προκειμένου να μπορεί να προχωρήσει το έργο. Οι αποφάσεις είναι τρείς: Η πρώτη αφορά τη μεθοδολογία του εσόδου, η δεύτερη τον καθορισμό του ίδιου του εσόδου και η τρίτη είναι η απόφαση για τις μοναδιαίες χρεώσεις, ούτως ώστε να υπάρχει ροή εσόδου προς τον Διαχειριστή, για να μπορέσει να συνεχίσει να αποπληρώνει τη Nexans.

Η Κομισιόν, όχι μόνον έχει δώσει το πράσινο φως για να βγούν αυτές τις αποφάσεις, αλλά με τις επιστολές της, έχει συνδέσει και η ίδια την έκδοση των αποφάσεων με τη συνέχιση του έργου.

Άρα, οι Ρυθμιστές για να συνεχιστεί το έργο πρέπει να δράσουν εντός ενός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου.

Όπως μου μεταφέρεται από τον ΑΔΜΗΕ, ο Διαχειριστής διαπραγματεύεται με τη Nexans προκειμένου η ημερομηνία για το suspension να μην είναι η 1^η Ιουνίου, αλλά αργότερα. Όταν όμως ένας κατασκευαστής ξοδεύει χρήματα για την κατασκευή πρέπει να πληρώνεται όπως έχει συμφωνηθεί στο συμβόλαιο.

Τι θα σημάνει όμως μια πιθανή παύση εργασιών; Σίγουρα όχι την «καταστροφή» του έργου, αλλά σίγουρα την αύξηση του κόστους του, καθώς θα προστεθούν επιπλέον κόστη, όταν αυτό θα μπορεί να συνεχιστεί

Μένω στη διασύνδεση Κύπρου – Κρήτης. Όπως μου εξηγούν στελέχη του ΑΔΜΗΕ, είναι απολύτως κρίσιμο να εκδοθεί μια κοινή μεθοδολογία εσόδου των δύο Ρυθμιστών, Ελλάδας και Κύπρου. Αυτή είναι η εισήγηση που έχει στείλει ο ΑΔΜΗΕ και οι λόγοι είναι πολλοί. Στην περίπτωση που έχουμε δύο διαφορετικές μεθοδολογίες, βραχυπρόθεσμα θα δημιουργηθούν προβλήματα, καθώς για την καταβολή κάθε τμήματος του εσόδου θα απαιτούνται ξεχωριστές ρυθμιστικές αποφάσεις μεταξύ των δύο Ρυθμιστών. Αυτό θα δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα, ένα «χαοτικό» περιβάλλον στην απόδοση του capex και του opex. Δεν θα μπορεί να λειτουργήσει ομαλά το έργο. Πρόκειται για ένα έργο το οποίο είναι ειδικών συνθηκών, δεν μοιάζει με τα εθνικά έργα της Ελλάδας που ο Διαχειριστής διασυνδέει τα νησιά, ούτε μοιάζει με ένα έργο που αφορά μόνο το σύστημα της Κύπρου. Πρέπει να βρεθεί ο κοινός τόπος μεταξύ των δύο, να συνεργαστούν και να ομονοήσουν σε μια κοινή μεθοδολογία. Άποψη εξάλλου που ασπάζεται και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Με τις μπουλντόζες να κατεδαφίζουν εδώ και λίγες μέρες τα προϋπάρχοντα κτίσματα προχωρούν οι εργασίες για το πρότυπο βιοκλιματικό κτήριο που θα αποτελέσει το νέο κτήριο Διοίκησης της ΔΕΗ, στο πρώην στρατόπεδο “Πλέσσα” στη Λεωφόρο Μεσογείων.

Μόλις ολοκληρωθούν οι εργασίες κατεδάφισης και απομακρυνθούν τα μπάζα, θα ξεκινήσουν οι εργασίες για την ανέγερση του νέου κτηριακού συγκροτήματος. Θυμίζουμε ότι η σύμβαση μίσθωσης που υπέγραψε τον Σεπτέμβριο του 2020 η ΔΕΗ με το Ταμείο Εθνικής Άμυνας έχει διάρκεια 50 ετών (με δικαίωμα δεκαετούς παράτασης), ενώ προβλέπεται, επίσης, ότι το κτηριακό συγκρότημα θα περιέλθει στην κυριότητα της ΔΕΗ μετά τη λύση ή τη λήξη της σύμβασης.

Αίσθηση προκάλεσε το δημοσίευμα του energypress για την απροθυμία των προμηθευτών να συνάψουν συμβάσεις net-metering ή να ανανεώσουν τις συμβάσεις προμήθειας ρεύματος σε καταναλωτές με συστήματα net-metering. Στις σχετικές συσκέψεις στο ΥΠΕΝ, μάλιστα, φαίνεται πως υπήρξε αδιέξοδο.

Κι όμως, μου λέει άνθρωπος της αγοράς, υπάρχει διέξοδος η οποία μπορεί να ικανοποιήσει τους προμηθευτές και να συνεχίσει η αυτοκατανάλωση με net-metering για εκείνους τους καταναλωτές που καλύπτονται από τη νομοθεσία. Συγκεκριμένα:

«Στο άρθρο 63 του ν.5037/2023 (το οποίο ενσωματώνει στο εθνικό δίκαιο αντίστοιχες κοινοτικές ρυθμίσεις) προβλέπεται ότι “στους αυτοκαταναλωτές δύνανται να επιβληθούν αμερόληπτες και αναλογικές χρεώσεις και τέλη σε σχέση με την αυτοπαραγόμενη ηλεκτρική τους ενέργεια, από ανανεώσιμες πηγές, η οποία καταναλώνεται στις εγκαταστάσεις τους”.

Μια λύση θα ήταν συνεπώς να επιβληθούν τέτοιες χρεώσεις στους αυτοκαταναλωτές με net-metering ώστε να μην υφίστανται ζημία οι προμηθευτές. Μια “αμερόληπτη και αναλογική χρέωση” θα μπορούσε να είναι η εξής: στους λογαριασμούς αυτοκαταναλωτών με συστήματα net-metering να υπάρχει χρέωση υπέρ του προμηθευτή ίση με την Τιμή Εκκαθάρισης της Αγοράς (ΤΕΑ) μείον την Ειδική Τιμή Αγοράς (ΕΤΑ) των φωτοβολταϊκών (για τον αντίστοιχο μήνα τιμολόγησης). Και τα δύο μεγέθη δημοσιεύονται σε μηνιαία βάση. Η χρέωση αυτή δεν απειλεί τη βιωσιμότητα των έργων με net-metering (αυξάνει απλώς κατά τι το χρόνο αποπληρωμής της επένδυσης), μειώνει σχεδόν στο σύνολό της την όποια στρέβλωση που ενοχλεί σήμερα τους προμηθευτές και είναι απολύτως διαφανής για όλους.

Θα πρέπει βέβαια και το ΥΠΕΝ (που σήμερα δείχνει απρόθυμο να κάνει οτιδήποτε έχει σχέση με το net-metering) να προωθήσει τη σχετική ρύθμιση».

Έχουν μεγάλο ενδιαφέρον τα όσα είπε χθες ο Γιώργος Στάσσης στο ετήσιο συνέδριο του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS), στην Ουάσιγκτον, με τίτλο «2024 Energy Security and Geopolitics Conference». Θα μπορούσε να τα διαβάσει κανείς και ως ένδειξη ότι «βλέπει», επιδιώκει ή ίσως και προαναγγέλλει συνεργασίες με αμερικανικές εταιρείες, τόσο στην Ευρώπη, όσο και στις ΗΠΑ.

Αντιγράφω από τη σχετική ανακοίνωση: «Ο επικεφαλής του Ομίλου ΔΕΗ επικεντρώθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της συνεργασίας μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ για την επιτυχή και ασφαλή ενεργειακή μετάβαση της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. "Για να είναι επιτυχής η ενεργειακή μετάβαση στην Ευρώπη απαιτούνται ισχυρές συνεργασίες και η συνεργασία μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών είναι κρίσιμη. Πιστεύω ότι το κοινό ταξίδι είναι πολύ πιο ασφαλές, ενώ το μοναχικό πιο επικίνδυνο από ποτέ" τόνισε χαρακτηριστικά ο Πρόεδρος της ΔΕΗ και κατέληξε ότι "στη ΔΕΗ δεσμευόμαστε να είμαστε δύναμη σταθερότητας, ενώ παράλληλα υλοποιούμε την ενεργειακή μετάβαση".

Τα είχε πεί ο πρόεδρος του ΔΑΠΕΕΠ Γιάννης Γιαρέντης, τόσο στο φόρουμ των Δελφών, όσο και στην ετήσια εκδήλωση της ΠΟΣΠΗΕΦ. Τώρα ήρθε και η επίσημη πρόβλεψη, με βάση το Δελτίο για την εξέλιξη των οικονομικών του ΕΛΑΠΕ, σύμφωνα με την οποία, εάν δεν ληφθούν μέτρα, στο τέλος του 2024 ο Ειδικός Λογαριασμός θα έχει λογιστικό έλλειμμα 230 εκατ. ευρώ.

Νομίζω ότι στην ουσία έχουμε το εναρκτήριο λάκτισμα για την υιοθέτηση των προτάσεων Γιαρέντη για ουσιαστική αναπροσαρμογή, τόσο του ύψους του ΕΤΜΕΑΡ, όσο και του ποσοστού των εσόδων από τις δημοπρασίες ρύπων που θα οδεύει στον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ. Για να μην έχουμε και πάλι, μετά από χρόνια ομαλής πορείας στις πληρωμές των παραγωγών ΑΠΕ, αναταραχές και σοβαρές καθυστερήσεις...

Δεν απασχολεί μόνο τη ΡΑΕΥΥ το ζήτημα της στελέχωσης με έμμισθους δικηγόρους. Μαθαίνουμε ότι το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζει και έτερη Αρχή.

Η ΕΔΕΥΕΠ, παρότι της έχει ανατεθεί να εκτελέσει σημαντικότατο έργο για την ωρίμανση προγραμμάτων εθνικής σημασίας (ανάπτυξη Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων, διαχείριση συμβάσεων υδρογονανθράκων, αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα), δεν διαθέτει τη δυνατότητα να προσλάβει δικηγόρους με έμμισθη εντολή παρά την ύπαρξη πληθώρας νομικών θεμάτων, και αναγκάζεται να καλύπτει τις ανάγκες της απευθυνόμενη σε εξωτερικούς συνεργάτες, μια λύση πολύ πιο χρονοβόρα και κοστοβόρα.

Η παντελής απουσία πρόβλεψης θέσεων δικηγόρων με έμμισθη εντολή και στις νέες διατάξεις του πολυνομοσχεδίου έχει προκαλέσει εντύπωση στους γνώστες του χώρου, ιδιαίτερα καθώς το παράθυρο ευκαιρίας για την ανάπτυξη των συγκεκριμένων κλάδων είναι μικρό και η πράσινη μετάβαση επείγει…

Όπως βλέπω στην ιστοσελίδα της επιχείρησης, η Mytilineos αναζητά ικανό αριθμό στελεχών, με διαφοροποιημένους ρόλους που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα αρμοδιοτήτων, για να ενισχύσει το δυναμικό της στο Μιλάνο και, προφανώς, και τη θέση της στην αγορά της Ιταλίας.

Όπως σας είχαμε πεί και με την ευκαιρία του deal με τη ΔΕΗ, η Mytilineos έχει ήδη σημαντική θέση στα ιταλικά ενεργειακά δρώμενα και θεωρεί τη γειτονική χώρα στρατηγικής σημασίας, τόσο για τα έργα παραγωγής ηλιακής ενέργειας, όσο και για έργα αποθήκευσης, διαθέτοντας χαρτοφυλάκιο συνολικής ισχύος περίπου 3 GW σε διάφορα στάδια ωρίμανσης και ανάπτυξης.

Όπως σας είχαμε ενημερώσει, ένα από τα πολλά ανοιχτά θέματα για την υλοποίηση της διασύνδεσης Κρήτη – Κύπρος φαίνεται ότι λύνεται. Σήμερα η ΡΑΑΕΥ θα κηρύξει και επίσημα ως promoter του έργου τον ΑΔΜΗΕ, μετά από ισχυρότατη απαίτηση, όπως πληροφορούμαι, της Κομισιόν, που διατυπώθηκε με επιστολή προς τις δύο Ρυθμιστικές Αρχές, Ελλάδας και Κύπρου. Έχει προηγηθεί και η κατάθεση, εκ μέρους του Διαχειριστή, της συμφωνίας που υπέγραψε με την Κυπριακή εταιρεία Euroasia Interconnector του επιχειρηματία Α. Κτωρίδη που ήταν ο προηγούμενος φορέας υλοποίησης. 

Όπως είπαμε, αυτό ήταν ένα από τα πολλά ανοιχτά θέματα. Το δεύτερο πολύ σημαντικό, για το οποίο επίσης η Κομισιόν έχει ζητήσει την άμεση προώθηση, είναι η Ρυθμιστική απόφαση για τη μεθοδολογία του εσόδου, που βεβαίως είναι προαπαιτούμενο για να μπορεί ο ΑΔΜΗΕ να προχωρήσει σε συνεννοήσεις με ενδιαφερόμενους «παίχτες» για συμμετοχή τους στο έργο, αξιοποιώντας έτσι το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον που έχει καταγραφεί για το project.

Τώρα, για τις προθέσεις των Κυπρίων όσον αφορά τη δική τους συμμετοχή, πολλά μπορεί να εικάσει κανείς μετά και τις τελευταίες δηλώσεις. Το σίγουρο είναι ότι θα υπάρξουν καθυστερήσεις.

Πέρα από το γνωστό πρόβλημα στην Κρήτη με τα  Φ/Β πάρκα 400 kW, που αναμένουν εκατοντάδες επενδυτές που κατέθεσαν αίτηση στο διαγωνισμό τον Οκτώβριο του 2022 πληρώνοντας τόσον καιρό τόκους εγγυητικών, είναι και χιλιάδες εταιρείες και ιδιώτες καταναλωτές που αναμένουν από τότε απάντηση για όρους σύνδεσης για συστήματα Net-Metering πάνω από 10,8 kW! Αυτό μου διαμηνύει φίλος της στήλης από τη Μεγαλόνησο και επισημαίνει ότι αφορά επιχειρήσεις που αποτελούν την ατμομηχανή της οικονομίας του Νησιού και ευρύτερα της χώρας μας , κυρίως στον τουριστικό τομέα, καθώς η Κρήτη είναι γνωστό ότι συμβάλει κατά πολύ μεγάλο ποσοστό στο Α.Ε.Π.. Δεν έχει καμία σχέση με τη διαδικασία για τα Πάρκα καθώς είχε καθοριστεί ξεχωριστός ηλεκτρικός χώρος για έργα που αφορούσαν αποκλειστικά Net-Metering. Ομολογουμένως μεγάλη αδικία σε σχέση με τις υπόλοιπες επιχειρήσεις της χώρας που κινήθηκαν γρήγορα και πρόλαβαν το Net-Metering με την μορφή που είχε. Το χειρότερο της υπόθεσης  είναι ότι δεν υπάρχει και καμία ενημέρωση για το τι μέλλει γενέσθαι.

Βλέποντας τα σχόλια στη δημόσια διαβούλευση για το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ (ειδικά εκείνα που αφορούν τον δραστικό περιορισμό του net-metering), διαπιστώνω ότι δεν υπάρχουν σοβαρές αντιρρήσεις επί της ουσίας, για τη σταδιακή μετάβαση από το net metering στο λεγόμενο net billing. Το πρόβλημα που βλέπουν οι άνθρωποι της αγοράς είναι ότι δεν είναι έτοιμη η Υπουργική για την εφαρμογή του net billing, οπότε υπάρχει ο κίνδυνος να μεσολαβήσει, μέχρι την εφαρμογή του, μια ικανή περίοδος απραξίας όπου δεν θα κουνιέται φύλλο... Κι αυτό δεν είναι καθόλου καλό...

«Προτείνω μια διατύπωση του επίμαχου άρθρου, η οποία πιστεύω πως ικανοποιεί σχεδόν όλους (ελπίζω και το ΥΠΕΝ)», μου γράφει στέλεχος του κλάδου, εκ των περισσότερο καταρτισμένων. Ποιά είναι η διατύπωση;

«Από την έναρξη ισχύος της προβλεπόμενης στο άρθρο 64 του ν.5037/2023 υπουργικής απόφασης (αντί από την έναρξη ισχύος του παρόντος που λέει το κείμενο του νομοσχεδίου), η υποβολή νέων αιτήσεων …». Διασφαλίζεται έτσι η συνέχεια μεταξύ σχημάτων ενίσχυσης της αυτοκατανάλωσης και αποφεύγονται οι σοβαροί κραδασμοί στην αγορά.

Προσυπογράφω!

Το ότι η ΡΑΑΕΥ καλείται να χειριστεί μεγάλη δικηγορική ύλη δεν είναι κάτι άγνωστο, ούτε και απρόσμενο. Όπως δεν είναι άγνωστο, τουλάχιστον στους πιο μυημένους στα πράγματα, το γεγονός ότι για να το καταφέρει, αναζητά τη συνδρομή εξωτερικών συνεργατών. Αυτό που όμως για αρκετούς μπορεί να φαντάζει απρόσμενο, είναι ο λόγος για τον οποίο η Αρχή αναγκάζεται να κινηθεί με αυτό τον τρόπο. Κι αυτός είναι ότι, στη φάση αυτή, η ΡΑΑΕΥ αδυνατεί να προσλάβει δικηγόρους με έμμισθη εντολή. Ως αποτέλεσμα, τα χέρια της Αρχής παραμένουν, προς το παρόν δεμένα, αφενός λόγω της εκκρεμότητας που υπάρχει στο ΣτΕ για τις θέσεις τεσσάρων εμμίσθων δικηγόρων και αφετέρου λόγω της λήξης ισχύος της σχετικής Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου για τους υπόλοιπους πέντε έμμισθους δικηγόρους. Έτσι, η ΡΑΑΕΥ είναι αναγκασμένη να στερείται των υπηρεσιών 9 έμμισθων δικηγόρων, στις οποίες προφανώς και υπολόγιζε.

Θέμα επαναδιαπραγμάτευσης των PPAs για τα οποία έχει συμφωνήσει η ΔΕΗ με τη ΒΙΟΧΑΛΚΟ και την ΤΙΤΑΝ, έχουν θέσει οι ενεργοβόροι αυτές βιομηχανίες, δεδομένου ότι έχουν καθυστερήσει να λάβουν όρους σύνδεσης τα φωτοβολταϊκά έργα της ΔΕΗ η παραγωγή των οποίων προορίζεται να καλύψει αυτά τα συμβόλαια, ενώ εν τω μεταξύ έχουν αλλάξει τα δεδομένα της αγοράς και οι τιμές στις οποίες υπογράφονται σήμερα πράσινα PPAs έχουν μειωθεί. Το είπε ο Αντώνης Κοντολέων στο συνέδριο του energypress, το είπαν και τα στελέχη της ΤΙΤΑΝ που ρωτήθηκαν κατά την πρόσφατη δημοσιογραφική επίσκεψη στο Καμάρι.

Γίνεται πράγματι διαπραγμάτευση; Για να γίνει, χρειάζονται δύο, όπως στο τάγκο... Οι πληροφορίες που παίρνω επί του θέματος είναι συγκεχυμένες. Ωστόσο νομίζω ότι θα βρεθεί λύση γιατί και η προτεραιότητα των φωτοβολταϊκών συναρτάται από την τελική υπογραφή διμερών συμβολαίων.

Το μοντέλο που εφαρμόζεται στα μετοχικά της Gastrade, σύμφωνα με το οποίο, μέσω της εισόδου μετόχων-καταναλωτών αερίου εξασφαλίζεται η λειτουργία και η κάλυψη του capacity του FSRU της Αλεξανδρούπολης, είναι κατά κάποιο τρόπο το γνωστό ως "μοντέλο Κοπελούζου". Κάτι μου λέει ότι αντίστοιχα θα κινηθεί ο Όμιλος και στα άλλα μεγάλα projects που έχει δρομολογήσει…

To 2030 υπολογίζει ο Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, αν όλα πάνε καλά, τα εγκαίνια της πολύ μεγάλης επένδυσης που σχεδιάζει η ΤΙΤΑΝ για δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα, μέσω του προγράμματος ifestos, με επίκεντρο το εργοστάσιο της εταιρείας στο Καμάρι, στα Δερβενοχώρια. Όπως είπε ο πρόεδρος της εταιρείας, το εργοστάσιο Καμαρίου χτίστηκε εκεί, 50 χρόνια πριν, για να τροφοδοτήσει την Αττική που είχε μεγάλες ανάγκες λόγω οικοδομικού οργασμού, λαμβάνοντας όμως επιπλέον υπόψη τη χάραξη της Αττικής Οδού που υπήρχε από τότε

Φωτογραφίες από τα εγκαίνια του εργοστασίου, στη δεκαετία του ΄70 δείχνουν το Δημήτρη Παπαλεξόπουλο και τον Νέλο Κανελλόπουλο, να παρίστανται ως παιδιά με… κοντά παντελονάκια. Ο πρόεδρος της ΤΙΤΑΝ υποσχέθηκε ότι στα εγκαίνια του 2030 θα δείξει και αυτές τις φωτογραφίες από τα εγκαίνια του ΄70…

Πολλά τα αφηγήματα μετά την έναρξη των δυναμικών περικοπών έγχυσης την φετεινή χρονιά, που είναι δραματικά περισσότερες σε σχέση με πέρυσι λόγω της μεγάλης αύξησης της εγκατεστημένης ισχύος των ΑΠΕ στο σύστημα και το δίκτυο.  Το θέμα απασχόλησε έντονα και κάποια από τα «τραπέζια» του 5^ουPower & Gas Forum. Καταρτισμένο στέλεχος της αγοράς μου έστειλε τις εξής ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις:

«Αρκετοί επικεντρώνουν στις ευθύνες της Κυβέρνησης για την καθυστέρηση της ανάπτυξης της αποθήκευσης.  Χωρίς βεβαίως κανείς να ισχυρίζεται το αντίθετο, εν τούτοις η εγκατεστημένη ισχύς έργων ΑΠΕ που έχουμε σήμερα μαζί και με τους εκδοθέντες Όρους Σύνδεσης μπορούν να παράξουν ετησίως περί τις 60 TWh, όταν η εγχώρια ζήτηση είναι λίγο κάτω από τις 50 TWh... Δηλαδή ακόμη και τέλεια αποθήκευση να είχαμε (που σημαίνει παράγω το καλοκαίρι και το καταναλώνω το χειμώνα, κάτι που δεν νομίζω ότι τεχνικά γίνεται με μπαταρίες), και πάλι δεν θα μπορούσε να λύσει το πρόβλημα, ειδικά με την ορμή που διατηρεί το επενδυτικό ενδιαφέρον στις ΑΠΕ στη χώρα μας. 

Όσο για τις προτεραιότητες στους Όρους Σύνδεσης που άλλαξαν με τροπολογία και υπάρχει γκρίνια, τουλάχιστον να μην μπερδεύουμε την εξαίρεση που δόθηκε από τους στατικούς περιορισμούς έγχυσης του ν. 4951 στα έργα με PPA, με τους δυναμικούς περιορισμούς στην κατανομή σύμφωνα με το άρθρο 9, του ν. 3468 και τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 943/2019 που συνεχίζουν να ισχύουν κανονικά και που δεν γίνεται να παρακαμφθούν αφού αφορούν Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Δηλαδή οι προτεραιότητες στην κατανομή καταλαμβάνουν κάθε έργο ΑΠΕ που λειτουργεί στη χώρα, ανεξάρτητα από το οικονομικό μοντέλο λειτουργίας του και φυσικά δεν πρέπει να συγχέονται με τους στατικούς περιορισμούς του ν. 4951 που ισχύουν ανεξάρτητα».        

Από τους πολλούς που διαμαρτύρονται, αντιγράφω το ευσύνοπτο που μας έστειλε αναγνώστης: «Μας είπαν να βάλουμε πάνελ με μπαταρία. Μας ενέκριναν για πρόγραμμα 20000 ευρώ όπου 10000 ευρώ κόστισε η μπαταρία. Το κατασκευάσαμε, πληρώσαμε τον εργολάβο. Πήραμε χαρτί σύνδεσης και ενεργοποίησης από τον ΔΕΔΔΗΕ. Καταθέσαμε πλήρη δικαιολογητικά στις 15 Σεπτεμβρίου 2023. Έχουν περάσει 7 μήνες και καμία επιδότηση, καμία απάντηση. Μόνον τυποποιημένα μηνύματα στο μέιλ…»

Μαθαίνω ότι ο ΑΔΜΗΕ ωριμάζει τις συζητήσεις και με άλλους υποψήφιους επενδυτές για τη διασύνδεση Κρήτης - Κύπρου. Σήμερα θα σταλεί στο Ισραηλινό fund (με το οποίο είχε υπογραφεί τον Αύγουστο MOU) η τελική πρόταση της εμπορικής συμφωνίας, ενώ έχουν προγραμματιστεί δια ζώσης συναντήσεις, το επόμενο διάστημα, με τους επενδυτές από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αλλά και το ενδιαφέρον από από τις ΗΠΑ έχει επίσης ωριμάσει.

Φαίνεται όμως ότι προς το παρόν μόνον ο ΑΔΜΗΕ ενδιαφέρεται για να προχωρήσει το έργο. Οι ρυθμιστές καθυστερούν πάρα πολύ, δεν έχουν ακόμα προχωρήσει τις διαδικασίες για τη μεταβίβαση στον Great Sea Interconnector, ενώ είναι γνωστό από τον Οκτώβριο ότι ο ΑΔΜΗΕ έχει αναλάβει το έργο. Χωρίς αυτή τη μεταβίβαση δεν μπορεί φυσικά να προχωρήσει η αλλαγή της μετοχικής σύνθεσης. Από την άλλη, υπάρχει σαφέστατη καθυστέρηση τς Κυπριακής Δημοκρατίας στο να λάβει την τελική επενδυτική απόφαση συμμετοχής της στο έργο. Ενώ έχει υπάρξει πολιτική συμφωνία τον Οκτώβριο ότι η είσοδος του ΑΔΜΗΕ θα γινόταν υπό την προϋπόθεση ότι και το Κυπριακό Δημόσιο θα γινόταν μέτοχος του έργου, καθώς είναι ένα έργο που ωφελεί κατά βάση την Κύπρο, εδώ και 6 μήνες η Κυπριακή κυβέρνηση έκανε μια μελέτη για να δει αν το έργο είναι... καλό (ένα έργο που το στηρίζει από το 2011), και τώρα λέει ότι χρειάζεται να κάνει μια ακόμα μελέτη.

Από στελέχη του ίδιου του ΑΔΜΗΕ μεταφέρεται πλέον το μήνυμα ότι ο Διαχειριστής έχει κάνει το χρέος του ως προς την διασφάλιση της χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει ξοδέψει χρήματα, αλλά από εδώ και πέρα χρειάζεται και οι Ρυθμιστές να επιταχύνουν, για να προχωρήσει ομαλά το έργο, αλλά και η Κυπριακή Δημοκρατία να λάβει τις τελικές αποφάσεις της. Στις συναντήσεις που έχουν κάνει τα στελέχη του ΑΔΜΗΕ με τους Κυπρίους αρμόδιους φορείς, έχουν εξηγήσει ότι το έργο είναι πλέον ώριμο και μπορεί να προχωρήσει, χρειάζεται όμως να γίνουν αυτά τα δύο βήματα ταχύτατα, καθώς χωρίς αυτά δημιουργείται κίνδυνος για την απρόσκοπτη υλοποίηση του έργου στη συνέχεια.

Μου λένε μάλιστα ότι, αν ο ΑΔΜΗΕ δεί ότι οι ρυθμιστές καθυστερούν θα απευθυνθεί αναγκαστικά στις ευρωπαϊκές αρχές καθώς υπάρχει ευρωπαϊκή οδηγία, σύμφωνα με την οποία οι ρυθμιστές είναι υποχρεωμένοι να κάνουν όλες τις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου ένα έργο κοινού ενδιαφέροντος, όχι απλά να υλοποιείται, αλλά να επιταχύνεται. «Το γεγονός ότι η Κομισιόν χρηματοδοτεί σε τόσο μεγάλο βαθμό, καθώς και ότι το έργο εντάσσεται σε ένα Ταμείο Κοινών Πόρων, σημαίνει ότι αποτελεί κεντρική πολιτική κατεύθυνση και άρα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο ACER ελέγχουν τους ρυθμιστές σε σχέση με το αν κινούνται προς την κατεύθυνση αυτή» μου μεταφέρεται χαρακτηριστικά.