Ραδιενεργά

Επαφές αλλά και συμμετοχή σε κάποιο από τα πολλά πάνελ του κλειστού κύκλου που διοργανώνονται στο πλαίσιο του φετινού 56ου World Economic Forum θα έχει τις επόμενες ημέρες στο Νταβός της Ελβετίας ο Γιώργος Στάσσης.

Εκτός από τα προγραμματισμένα ραντεβού και τις επαφές κατά τη διάρκεια του φόρουμ (19-23 Ιανουαρίου), μαθαίνω ότι ο επικεφαλής της ΔΕΗ θα συμμετάσχει και σε κάποιο από τα πάνελ «κεκλεισμένων των θυρών» που διοργανώνονται στο WEF, με αντικείμενο όχι μόνο το ρόλο του ομίλου στη ΝΑ Ευρώπη, αλλά κυρίως τη νέα εποχή, το μετασχηματισμό των utilities και τις προκλήσεις σε διατλαντικό επίπεδο από το πάντρεμα της ενέργειας με τη τεχνολογία.

Σημειωτέον ότι η ΔΕΗ, είναι μαζί με τους ομίλους του Τιτάνα και του Antenna, οι μόνες τρεις ελληνικές παρουσίες που φιγουράρουν στη λίστα των εταιρειών με θεσμική συμμετοχή στο WEF.

Οσο για το σύνθημα του φετινού φόρουμ είναι όχι τυχαία «Το πνεύμα του διαλόγου» ωστόσο οι τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις μόνο κάτι τέτοιο δεν προμηνύουν. Με την Ευρώπη να ετοιμάζει δασμούς - αντίποινα € 93 δισ στις απειλές Τραμπ για τη Γροιλανδία, είναι προφανές ότι τα φώτα στρέφονται στις συναντήσεις που θα γίνουν με τον Αμερικανό Πρόεδρο, ο οποίος θα βρεθεί στο WEF, δίνοντας το παρών του για πρώτη φορά μετά το 2020, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη σημασία που αποδίδει στη φετινή διοργάνωση. Πέρυσι είχε συμμετάσχει με βιντεοσκοπημένο μήνυμα… 

Από μια πλευρά έχουν μεγάλη πλάκα όσα εξελίσσονται τις τελευταίες ώρες στην Κύπρο. Από μια άλλη, είναι τραγικά.

Το ότι οι κυβερνητικές παλινωδίες, εκεί, οφείλονται σε επιχειρηματικά συμφέροντα που αντιτίθενται ή και σαμποτάρουν την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, είναι κάτι που έχει ειπωθεί πολλές φορές δημόσια, πολύ περισσότερο, δε, σε άτυπες συζητήσεις και από χείλη πολύ υψηλά ιστάμενων προσώπων. Τώρα με το επίμαχο βίντεο που αναστατώνει τη Μεγαλόνησο φαίνεται ότι τα πράγματα παίρνουν πιο συγκεκριμένη μορφή.  

Αν δεν το έχετε δεί, στο βίντεο εμφανίζονται ο πρώην υπουργός Ενέργειας, Γιώργος Λακκοτρύπης, ο διευθυντής του γραφείου του Πρόεδρου της Δημοκρατίας, Χαράλαμπος Χαραλάμπους, και ο διευθυντής του Ομίλου Cyfield, Γιώργος Χρυσοχόος.

Το υλικό φέρεται να αφορά συνομιλίες ιδιωτικού χαρακτήρα και αφήνει σκιές σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης χρημάτων για την προεκλογική εκστρατεία του 2023, αλλά και τους μηχανισμούς απόκτησης πρόσβασης στο περιβάλλον του Προέδρου της Κύπρου αναφορικά με επενδυτικές πρωτοβουλίες. 

Ο διευθυντής της Cyfield, κ. Χρυσοχόος, ακούγεται μεταξύ άλλων να μιλά για τις στενές σχέσεις του με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη. «Αν τον καλέσω τώρα, θα απαντήσει», φέρεται να λέει, ενώ σε άλλο σημείο προσθέτει: «Είναι σαν τη φιλενάδα μου». «Μπορώ να του μιλώ ελεύθερα. Τον βλέπω κάθε δυο βδομάδες», προσθέτοντας πως οι συναντήσεις δεν είναι δημόσιες για να μη δημιουργούνται εντυπώσεις ότι «για αυτό τον βοηθά».

Και πως εμπλέκεται ο κ. Χρυσοχόος με το καλώδιο; Μα είναι ένας από εκείνους που έχουν επανειλημμένα ταχθεί εναντίον, όπως άλλωστε είναι λογικό, αφού ένα από τα projects που προωθεί η κατασκευαστική του εταιρεία είναι η πρώτη μεγάλη ηλεκτροπαραγωγική μονάδα φυσικού αερίου στην Κύπρο.

Τι για έργο φιλόδοξο και εξαιρετικά δαπανηρό έχει μιλήσει, τι για εσφαλμένη επίλυση του προβλήματος επάρκειας, τι για κίνδυνο βιωσιμότητας, τι για επιβάρυνση των καταναλωτών… Όλη την ατζέντα των «εναντίον»…

Θα μου πείς, δικαίωμά του είναι να λέει τη γνώμη του. Σωστά! Αλλά όλοι υποψιάζονται πλέον, μετά το βίντεο, ότι η πειθώ που φαίνεται να είχε στην κυβέρνηση δεν στηριζόταν μόνον στα επιχειρήματά του…

 «Αν πάμε στο Μάρτιο, όπως γράφετε, για μας που είμαστε έτοιμοι και περιμένουμε να ηλεκτρίσουμε τις μπαταρίες μας πως και πως, σημαίνει καταστροφή» μου γράφουν ενδιαφερόμενοι επιχειρηματίες με αφορμή το σημερινό μας ρεπορτάζ. Τι λένε; Διαβάστε:

«Πιθανή, έστω και μικρή, επιπλέον καθυστέρηση δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα μεγάλης απαξίωσης του εξοπλισμού λόγω μη λειτουργίας. Ήδη η εγγυημένη χωρητικότητα, για την οποία έχουμε καταθέσει εγγυητική επιστολή, έχει μειωθεί.

Ήδη έχουμε υποστεί ένα τεράστιο κόστος λόγω της καθυστέρησης, το οποίο θα χρειαστεί να διεκδικήσουμε, γιατί η ευθύνη βεβαίως δεν είναι δική μας, είναι της πολιτείας και των φορέων της».

Σύμφωνα με όσα μου γράφουν, αυτό που πρέπει να γίνει, δεδομένης της κατάστασης, είναι «ο ΔΑΠΕΕΠ να προχωρήσει σε έκδοση προσωρινού αριθμού μητρώου των έργων, και αντίστοιχα να κάνει ο ΑΔΜΗΕ, ώστε να μπορεί να προχωρήσει η ηλέκτριση.

Τούτο είναι αναγκαίο, διότι το πληροφοριακό σύστημα του ΔΑΠΕΕΠ θα αργήσει να είναι έτοιμο, έως το τέλος Μαρτίου, και θα χρειαστεί να έχουμε από τώρα έναν αριθμό μητρώου, ώστε να γίνει αργότερα η εκκαθάριση των αγοραπωλησιών στη DAM.

Απαιτείται επίσης η απόφαση της ΡΑΕ για τους ΦΟΣΕ μπαταριών, προκειμένου να εγγραφούμε στο Χρηματιστήριο Ενέργειας και να μπορούμε να συμμετέχουμε στις αγορές άμεσα.

Με λίγα λόγια: η ΡΑΑΕΥ να προχωρήσει στις σχετικές αποφάσεις άμεσα, ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΑΠΕΕΠ να χορηγήσουν προσωρινούς αριθμούς μητρώου των έργων και, τέλος, η ΡΑΕ να αποφασίσει για την άμεση επέκταση της άδειας των ΦοΣΕ ΑΠΕ και σε ΦοΣΕ αποθήκευσης».

Ως το σημαντικότερο ενεργειακό έργο που βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε τροχιά υλοποίησης, χαρακτήρισε ο (και εμπνευστής του) Δημήτρης Κοπελούζος την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου και τη μεταφορά στη χώρα μας φθηνού, πράσινου, συνεχούς ροής ρεύματος. Κι αυτό γιατί μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για την επαναβιομηχανοποίηση της χώρας, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της, τον εξαγωγικό της επαναπροσανατολισμό, την προσέλκυση νέων επενδύσεων, την εγκατάσταση data centers κ.λπ.

Ο ίδιος μάλιστα παραλλήλισε το σχέδιο GREGY με το ...σχέδιο Μάρσαλ, το αμερικανικό πρόγραμμα βοήθειας που ξεκίνησε στην Ελλάδα το 1948, επισημαίνοντας ότι βασικός πυλώνας του ήταν ο εξηλεκτρισμός της χώρας. Υπενθύμισε ότι για τον σκοπό αυτό ιδρύθηκε η ΔΕΗ, με χρηματοδότηση 94 εκατ. δολαρίων για μονάδες παραγωγής και γραμμές μεταφοράς, ποσό που σε σημερινές τιμές αντιστοιχεί σε περίπου 1,3 δισ. ευρώ. «Με αυτά τα κεφάλαια τέθηκαν τα θεμέλια της ελληνικής βιομηχανίας. Σήμερα, 77 χρόνια μετά, το GREGY, με επένδυση 13 δισ. ευρώ, στοχεύει στη νέα επέκταση της ελληνικής βιομηχανικής παραγωγής», τόνισε.

Φροντίζουμε πριν από εσάς για εσάς! Την παλιά διαφήμιση του Λαμπρόπουλου θυμήθηκε ο Δημήτρης Κοπελούζος μιλώντας χθες στους δημοσιογράφους, αναφερόμενος στο ρόλο που έπαιξε (και παίζει) η ύπαρξη του FSRU της Αλεξανδρούπολης, στη μεγάλη προσέγγιση και συνεργασία που έχει πλέον η χώρα μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες στον ενεργειακό τομέα και, κατ΄επέκταση, στις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Εξήγησε, με λίγα λόγια, ότι η στρατηγική των ΗΠΑ για υποκατάσταση του Ρωσικού αερίου στην Ευρώπη με δικό τους υγροποιημένο αέριο, δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί μέσω της χώρας μας, εάν δεν υπήρχε διαθέσιμη η πολύτιμη υποδομή του FSRU της Αλεξανδρούπολης που λειτούργησε μόλις πέρυσι. Εάν δηλαδή ο ίδιος και ο Όμιλός του δεν είχαν δρομολογήσει έγκαιρα την επένδυση αυτή, διαβλέποντας από πολύ νωρίς την ανάγκη για σταθμό αεριοποίησης, παρότι, όπως παραδέχτηκε, δεν είχαν προβλέψει, όπως και κανείς άλλωστε, ότι θα έρθουν τα πάνω κάτω και η Ευρώπη θα αποδεσμευθεί πλήρως από το Ρωσικό αέριο.

«Όλα αυτά τα μεγάλα και σημαντικά που βλέπετε να γίνονται στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις το τελευταίο διάστημα, δεν θα μπορούσαν να γίνουν αν δεν υπήρχε το FSRU, όσο και να το ήθελαν οι δύο πλευρές» είπε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής του Ομίλου Κοπελούζου.

Συμπληρώνει, στο σημερινό μας ρεπορτάζ, ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνης Κοντολέων:

«Το έλλειμμα του ΕΛΑΠΕ  είναι γεγονός. Ένας σοβαρός λόγος όμως είναι ότι ακόμη και σήμερα δεν χρεώνεται-εισπράττεται ορθά το ΕΤΜΕΑΡ.

Υπάρχει ως γνωστόν μια ενιαία χρέωση ΕΤΜΕΑΡ, χρέωση βάσης, ίση με 17 €/MWh που έπρεπε να χρεώνεται σε όλους τους καταναλωτές πλην εκείνων που δικαιούνται μειωμένου ΕΤΜΕΑΡ βάσει των Κατευθυντηρίων γραμμών για κρατικές ενισχύσεις. Όμως η μεν χρέωση στους καταναλωτές ΥΤ, που δεν δικαιούνται μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ είναι 2.47€/MWh αντί 17€/MWh, για δε τους καταναλωτές της ΜΤ, που δεν δικαιούνται μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ  είναι 8.78 €/MWh αντί των 17€/MWh. 

Αποτέλεσμα 70 εκ €/έτος δεν χρεώνονται ορθά ούτε εισπράττονται και συντελούν στο έλλειμμα. Το ερώτημα μας είναι γιατί συνεχίζουμε μέχρι και σήμερα αυτή την τακτική, αφού γνωρίζουμε ποιοί καταναλωτές δικαιούνται μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ;»  

Προπαρασκευαστική ήταν η χθεσινή telco της Ομάδας Εργασίας για το Κάθετο Διάδρομο με συμμετοχή υπηρεσιακών στελεχών των αρμόδιων υπουργείων των εμπλεκόμενων χωρών, και με στόχο να εντοπιστούν οι κρίσιμες εκκρεμότητες ενόψει των επόμενων επαφών που θα λάβουν χώρα σε υψηλότερο επίπεδο. Ο λόγος για το working group στο οποίο συμφώνησαν να συσταθεί τη περασμένη εβδομάδα ο αμερικανός υπ. Ενέργειας Κρις Ραίτ με τον έλληνα ομόλογο του κατά τις επαφές τους στην Ουάσινγκτον, με αντικείμενο να επιτευχθεί μια ρυθμιστική ενοποίηση μεταξύ των πέντε χωρών, ώστε ο κάθε προμηθευτής να μη χρειάζεται να αντιμετωπίζει τέσσερα ή πέντε διαφορετικά καθεστώτα κατά μήκος της διαδρομής. Τη ταχύτητα ωστόσο με την οποία κινούνται τα πράγματα και το ενδιαφέρον που αποδίδει η αμερικανική πλευρά στο Κάθετο Διάδρομο δείχνει το πιθανό νέο ραντεβού των εμπλεκομένων υπουργών τους πρώτους μήνες του 2026. «Μπορεί στο πρώτο τρίμηνο του 2026 να γίνει και νέα συνάντηση των υπουργών των κρατών του Κάθετου Διαδρόμου στην Ουάσινγκτον. Η αμερικανική κυβέρνηση επιθυμεί την άμεση υλοποίηση αυτών των συμφωνιών», είπε χθες μιλώντας στην ΕΡΤ, ο κ. Παπασταύρου.

«Σήμα» για ταύτιση με τη «σκληρή γραμμή» κατά του καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου, έδωσε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, με τον ανασχηματισμό που ανακοίνωσε πριν από λίγη ώρα. Στο πλαίσιο του ανασχηματισμού, αποχωρεί από θέση του ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Γιώργος Παπαναστασίου, μία από τις πιο θετικές «φωνές» στην κυπριακή κυβέρνηση για το GSI.

Αν και μένει να φανεί ποια θα είναι η στάση του αντικαταστάτη του (του πρώην Υπουργού Υγείας Μιχάλη Δαμιανού), την ίδια στιγμή διατηρεί τη θέση του Υπουργού Οικονομικών ο Μάκης Κεραυνός. Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Κεραυνός έχει ταχθεί αναφανδόν κατά του έργου, επικαλούμενος μάλιστα δύο μελέτες ξένων εμπειρογνωμόνων που, σύμφωνα με τον ίδιο, αποδεικνύουν πως το πρότζεκτ είναι μη βιώσιμο οικονομικά.

Τα όσα είπε χθες στη συνέντευξη τύπου ο Pier Lorenzo Dell’Orco, Διευθύνων Σύμβουλος της Italgas Reti και Προέδρος του Δ.Σ. της «δικής» μας Enaon, είναι χαρακτηριστικά του ζωηρού debate που διεξάγεται στην Ευρώπη σχετικά με τη χρήση του φυσικού αερίου στους καυστήρες θέρμανσης των κτηρίων.  

Παρά τις αρχικές βεβαιότητες των Βρυξελλών ότι η ενεργειακή μετάβαση στα κτίρια θα «λυθεί» με έναν οριζόντιο εξηλεκτρισμό, η πραγματικότητα φαίνεται να τους προλαβαίνει. Η συζήτηση γύρω από το ETS2 και τις νέες απαιτήσεις για θέρμανση ανοίγει ξανά, με την Κομισιόν να κάνει τα πρώτα βήματα πίσω από το αυστηρό πλαίσιο που είχε αρχικά θέσει. Το νέο προσχέδιο για το Eco Labelling, αίρει ουσιαστικά την πλήρη απαγόρευση των καυστήρων φυσικού αερίου μετά το 2029.

«Αν το ETS2 μετατραπεί σε μηχανισμό τιμωρίας αντί σε εργαλείο εξορθολογισμού, τότε το μόνο που θα πετύχει είναι να επιβαρύνει νοικοκυριά και βιομηχανία, σπρώχνοντας την αγορά σε αδιέξοδα» είπε ο κ. Dell’Orco. Σύμφωνα με τον ίδιο, συστήματα που μπορούν να λειτουργήσουν με βιομεθάνιο, υδρογόνο ή συνθετικά αέρια δεν γίνεται να αντιμετωπίζονται σαν λέβητες αποκλειστικά ορυκτών καυσίμων.

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ωστόσο, ότι αν η Ευρώπη αποφασίσει να ρίξει νερό στο κρασί της, όσον αφορά την ενεργειακή μετάβαση και τις κλιματικές πολιτικές, δεν νομίζω ότι θα το κάνει με πανηγυρικές διακηρύξεις. Μάλλον δια της διολισθήσεως θα το κάνει, και δια της παράτασης των αυστηρών προθεσμιών…

Το καλώδιο Ελλάδας - Κύπρου, αν και όποτε γίνει, είναι σαφές πως θα αφορά ένα εντελώς διαφορετικό έργο απ’ αυτό για το οποίο μιλούσαμε ως σήμερα. Με πιθανώς περισσότερους και νέους επενδυτές, κάτω από την «ομπρέλα» του Διαδρόμου Ινδίας - Μ.Ανατολής - Ευρώπης (IMEC), ίσως με αλλαγές στην όδευση, χωρίς να αποκλείεται και μια διαφορετική κατανομή δαπανών μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου (CBCA).

Τα πάντα είναι στον αέρα. Το μόνο βέβαιο αυτή τη στιγμή είναι ότι τα οφέλη του GSI υπερτερούν των όποιων μειονεκτημάτων του.

Δεν το λέμε εμείς, αλλά ο Επίτροπος Γιόργκενσεν, που απαντώντας στην ερωτήση του κύπριου ευρωβουλευτή Μιχάλη Χατζηπαντέλα, διευκρινίζει ότι το έργο δεν χρειάζεται νέα ανάλυση κόστους - οφέλους.

Διότι όπως γράφει ο κ. Γιόργκενσεν «όταν ένα έργο συμπεριλαμβάνεται στη λίστα των PCI, αυτό σημαίνει ότι συμμορφώνεται με τα κριτήρια του Κανονισμού, δηλαδή τα συνολικά οφέλη υπερτερούν του κόστους του».

Η απάντηση του Επιτρόπου χαλάει το επίσημο αφήγημα και επαναφέρει το ερώτημα: Τι εξυπηρετεί η απόφαση Αθήνας και Λευκωσίας το Νοέμβριο που πάγωσαν και επίσημα κάθε διαδικασία, προτάσσοντας την ανάγκη επανεξέτασης των βασικών του οικονομικοτεχνικών παραμέτρων;

Το επιχείρημα πως η κίνηση συνδέονταν με την έλευση νέων επενδυτών, προφανώς και δεν στέκει, όπως σας έχουμε ξαναγράψει. Οι πάντες αντιλαμβάνονται ότι δεν φταίνε τα «ξεπερασμένα δεδομένα» (σσ: η μελέτη του 2016) που δεν κάνουν ουρά οι επενδυτές έξω από τη πόρτα του ΑΔΜΗΕ.

Η αιτία είναι ότι η μια από τις δύο εμπλεκόμενες χώρες (Κύπρος) δεν έχει ξεκαθαρίσει αν θέλει το έργο, και κυρίως ότι η Τουρκία έχει κάνει σαφές πως «κανένα έργο δεν γίνεται στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς την άδεια ή τη συναίνεσή της».

Το σίριαλ επομένως δεν τελειώνει εδώ. Οταν με το καλό γίνει η μελέτη επικαιροποίησης των παραμέτρων του έργου (σσ: διαγωνισμός για την εξεύρεση του οίκου που θα την εκπονήσει δεν έχει ακόμη προκηρυχθεί) και ξεκινήσει η αναζήτηση επενδυτών, θα πρέπει να δοθεί και το «πράσινο φως» για την έκδοση των αναγκαίων NAVTEX.

Αν ούτε τότε επανεκκινήσουν οι έρευνες, θα επηρεαστεί αρνητικά και το κλίμα σε σχέση με την αναζήτηση επενδυτών…

Ρωτήθηκε χθες στο συνέδριο του Ελληνοαμερικανικού επιμελητηρίου ο Νίκος Τσάφος αν, με τη χώρα μας «δεμένη» τώρα με το αμερικανικό LNG, φοβάται την περίπτωση να αλλάξουν τα πράγματα, να σταματήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία και να επανέλθουν οι ροές ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη. Η απάντησή του ήταν κάτι παραπάνω από απόλυτη: «Ο παλαιός κόσμος έχει πεθάνει. Δεν θα επιτρέψουμε να γυρίσουμε εκεί που είμασταν. Οι τωρινές γενιές που έζησαν την ενεργειακή κρίση των τελευταίων χρόνων δεν πρόκειται να την ξαναζήσουν».

Εξίσου απόλυτος ήταν και στην ερώτηση αν η χώρα μας έχει αλλάξει πολιτική όσον αφορά την ενεργειακή μετάβαση: «Δεν υπάρχει καμία μεταστροφή στο θέμα της ενεργειακής μετάβασης, υπάρχει επέκτασή της. Βασικοί άξονες της πολιτικής μας, να συνεχίσουμε την αξιοποίηση του ανανεώσιμου δυναμικού μας και τη μετατροπή της χώρας σε εξαγωγέα πράσινης ενέργειας».

Θα μου πείς, δηλώσεις είναι! Λόγια!... Ναι αλλά και το να λέγονται δημόσια αυτά τα λόγια, έχει τη σημασία του...

Μιας και λέμε για τα λεγόμενα του Τσάφου, την έριξε τη «μπηχτή» του προς την ελληνική βιομηχανία ο υφυπουργός. Η ερώτηση αφορούσε το θέμα των μέτρων για το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας, για το οποίο, όπως διαβάζετε στο σχετικό ρεπορτάζ μας, φαίνεται ότι θα έχουμε πολύ σύντομα ανακοινώσεις. Αν έχει ένα δυνατό σημείο ο κ. Τσάφος είναι η ανάλυση και η τεκμηρίωση. Για ό,τι τον ρωτήσεις θα σου δείξει τα σχετικά διαγράμματα που αποτυπώνουν τα δεδομένα.

Ερωτώμενος λοιπόν για τη βιομηχανία, δεν μπορούσε φυσκά να βγάλει το λάπτοπ, ανέφερε όμως τα στοιχεία που δείχνουν, όπως είπε, ότι η ελληνική βιομηχανία δεν είναι σε «δραματική» κατάσταση όπως ακούγεται, αλλά αντίθετα δείχνει αξιοθαύμαστη ανθεκτικότητα, καθώς την περίοδο 2019-2024 είναι 1^η  στην Ευρώπη σε αύξηση της απασχόλησης, 3^η σε αύξηση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας και 5^η σε αύξηση της παραγωγής. Ας δούμε τι γίνεται και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, κατέληξε ο υφυπουργός...

Οι αγρότες "έφαγαν" τελικά τα προγραμματισμένα για τις 10 Δεκεμβρίου εγκαίνια στο Ηράκλειο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής.

Παντού στις αγροτικές περιοχές το κλίμα «βράζει» μετά τα μειωμένα ποσά που είδαν τη περασμένη εβδομάδα στους λογαριασμούς τους οι αγρότες, κατ' εφαρμογή του νέου μοντέλου καταβολής των ενισχύσεων που συμφωνήθηκε με την Κομισιόν στον απόηχο του σκανδάλου για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Τα ίδια συμβαίνουν φυσικά και στη Κρήτη με τους συλλόγους να έχουν συγκαλεσει Παγκρήτιο Συλλαλητήριο στο Ηράκλειο στις 8 Δεκεμβρίου, δηλαδή δύο μέρες πριν τα προγραμματισμένα εγκαίνια του καλωδίου όπου επρόκειτο να παραστεί ο Πρωθυπουργός.

Τούτων δοθέντων, το ταξίδι Μητσοτάκη αναβλήθηκε και μαζί του και όλη η εκδήλωση, για την οποία απεστάλησαν τις προηγούμενες ημέρες τα πρώτα ενημερωτικά emails. 

Τα εγκαίνια μετατίθενται για τις αρχές του νέου έτους και η ημερομηνία θα γίνει γνωστή με νεότερη ενημέρωση αναλόγως φυσικά των εξελίξεων... 

Επειδή πράγματι υπάρχει ανησυχία στην αγορά των ΑΠΕ σχετικά με το που το πάει η κυβέρνηση όσον αφορά τον κλάδο, αν δηλαδή σκοπεύει να ασχοληθεί και να λάβει αποφάσεις ή θα αφήσει να εξελιχθεί η κατάσταση και «όποιος επιβιώσει», καταγράφω αυτολεξεί και (προς το παρόν) χωρίς σχόλια τα όσα είπε, εισαγωγικά, η γενική γραμματέας του ΥΠΕΝ Δέσποινα Παληαρούτα μιλώντας το Σάββατο σε συνέδριο για την ηλεκτροκίνηση:

«Επειδή είχα μια κουβέντα πριν έρθω εδώ και ίσως, με τις τελευταίες διεθνείς συμφωνίες που έγιναν στα πλαίσια του P-TEC στις αρχές Νοεμβρίου, να υπάρχει κάποια ανησυχία σε ότι αφορά την προτεραιοποίηση και την σημαντικότητα των ΑΠΕ για το Υπουργείο και για την κυβέρνηση, να πούμε ότι είναι βασική προτεραιότητα, στρατηγική προτεραιότητα για εμάς. Αυτό δεν αλλάζει. Αλλά το πλάνο προς την πράσινη μετάβαση πρέπει να είναι ρεαλιστικό και στοχευμένο. Το φυσικό αέριο είναι εδώ, οι υδρογονάνθρακες είναι ακόμα εδώ. Δεν σημαίνει αυτό ότι δεν αποτελεί στρατηγικής σημασίας και προτεραιότητα σε μας και την κυβέρνηση ο τομέας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Δεν θα μπορούσαμε να μην πάμε προς την πράσινη μετάβαση. Σήμερα η χώρα μας βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες που έχουν δημιουργήσει σταθερά θεμέλια στην καθαρή ενέργεια. Το 2024 έγινε καθαρός εξαγωγέας πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας».

Αντίθετη από εκείνη που διατύπωσαν στελέχη της ηλεκτροπαραγωγής στο σημερινό μας ρεπορτάζ είναι η ερμηνεία που δίνει ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ σχετικά με τους λόγους για τους οποίους έμεινε χαμηλά χθες η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος στη χώρα μας, σε αντίθεση με τις περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές. «Οι χαμηλές τιμές δεν οφείλονται στο αυξημένο δυναμικό μονάδων αερίου και μάλιστα λόγω της ευελιξίας τους, αλλά στην πολύ υψηλή παραγωγή των αιολικών, σε συνδυασμό με τη χαμηλή λόγω εποχής ζήτηση, αλλά και εν μέρει στη μειωμένη δυναμικότητα, αρκετές ώρες, της διασύνδεσης προς Βουλγαρία» υποστηρίζει ο κ. Κοντολέων και παραθέτει τα χαρακτηριστικά της χθεσινής μέρας:

1. Ήταν πολύ υψηλή η παραγωγή των αιολικών πάρκων, πάνω από 3000MW όλο το 24ωρο. Μάλιστα για κάποιες ώρες το μεσημέρι υπήρχε πλεόνασμα και έγιναν περικοπές ΑΠΕ
2. Από τις 3π.μ και για όλη τη διάρκεια της ημέρας η αγορά ήταν αποσυνδεδεμένη από εκείνη της Βουλγαρίας μια και υπήρχε κορεσμός της γραμμής, λόγω φουλ εξαγωγών. Όλο το 24ωρο είμασταν εξαγωγικοί στο maximum της καθοριζόμενης από τον Διαχειριστή δυναμικότητας της γραμμής.
3. Το Kozloduy λειτουργεί στο μισό της δυναμικότητάς του λόγω συντήρησης, ήτοι 1000MW είναι εκτός

Στην υπόλοιπη Κεντρική Ευρώπη η παραγωγή των ΑΠΕ είναι μικρή, δεν υπάρχει αιολική παραγωγή και υπάρχει το γνωστό φαινόμενο της ομίχλης αρκετές ώρες, γιαυτό οι τιμές τους ήταν υψηλότερες καταλήγει ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ.

Η συζήτηση για την αύξηση κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ είναι δεδομένη, με το Μαξίμου να αποδέχεται ότι χρειάζεται «φρέσκο χρήμα» για να τρέξει το επενδυτικό πρόγραμμα των 6 δισ. ευρώ στις νησιωτικές διασυνδέσεις. Η παρέμβαση Μητσοτάκη από τη Σιγκαπούρη δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαία και βέβαια ανοίγει την πόρτα για νέους επενδυτές, την ώρα που η αμερικανική πίεση για περιορισμό της κινεζικής παρουσίας στα δίκτυα ανεβάζει την πολιτική θερμοκρασία. Στο επίκεντρο, η State Grid, με το 24% και τα ενισχυμένα δικαιώματα, κρατά τα κλειδιά των ισορροπιών, ενώ η BlackRock εμφανίζεται ως ο «δυτικός» μνηστήρας που θα ταίριαζε και γεωπολιτικά.

Ωραία όλα αυτά, αλλά από την αναγνώριση ότι χρειάζεται ΑΜΚ μέχρι πράγματι να υλοποιηθεί, η απόσταση μπορεί να είναι μεγάλη και φαίνεται ότι η μέχρι τώρα καθυστέρηση δεν αποκλείεται να συνεχιστεί. Η αγορά ήδη γράφει την αβεβαιότητα, με τη μετοχή να διολισθαίνει. Και αν δεν έχουμε σύντομα εξελίξεις, οι συνέπειες της καθυστέρησης θα είναι μεγαλύτερες στα ίδια τα έργα που περιλαμβάνονται στο επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ

Το πολιτικό μήνυμα; Το project είναι υποχρεωτικό να γίνει και κάποια στιγμή θα γίνει. Αλλά και ο χρόνος που θα γίνει έχει τη σημασία του...

«Με έκπληξη και λύπη διαπιστώνει κανείς ότι για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια ο IEA (ο Παγκόσμιος Οργανισμός Ενέργειας), στο νέο World Energy Outlook 2025 που δημοσίευσε, φαίνεται να υποκύπτει σε πολιτικές πιέσεις, οι οποίες είναι προφανές από πού προέρχονται».

Αυτό μου γράφει ο καθηγητής Παντελής Κάπρος και εξηγεί:

Εκτός των oil and gas outlooks που προβλέπουν μεγάλη αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης και απομάκρυνση του oil peak, εντυπωσιακή είναι η στροφή σχετικά με τα σενάρια εξέλιξης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τα ορυκτά καύσιμα. Το σενάριο των Announced Pledges του World Energy Outlook του 2024, δηλαδή το σενάριο των επίσημων υποσχέσεων των χωρών, αντικαθίσταται από το σενάριο των Current Policies (τρέχουσες πολιτικές).

Δεν πρόκειται απλώς για μια τεχνική διόρθωση, αλλά για μια πολιτική δήλωση. Στο σχήμα διατηρείται και η γραμμή - σενάριο Stated Policies που έχει αρκετά μετακινηθεί προς τα πάνω το 2025, από το 2024, και το οποίο ελάχιστα πια διαφέρει από το Current Policies. Ο IEA, που διευθύνεται από τον φίλτατο και συμπαθέστατο Fatih Birol για πολλά χρόνια, που κάποτε ήταν συγκρατημένα αισιόδοξος για την ενεργειακή μετάβαση την οποία υποστήριζε ανοικτά, τώρα φαίνεται να υποκύπτει στις πολιτικές πιέσεις. Δείτε το σχήμα (πατήστε πάνω για μεγέθυνση):

Με την έκθεση που δημοσιοποίησε ο ACER για την ελληνική αγορά ηλεκτρισμού, ασχολήθηκαν πολλοί και δικαίως, καθώς το θέμα της διαμόρφωσης των τιμών χονδρεμπορικής είναι βασικό και αφορά τους πάντες. Γιαυτό και το σχετικό debate συνεχίζεται, με τους συντάκτες της έκθεσης να προχωρούν σε διευκρινίσεις.

Για να λέμε όμως και τα θετικά, να σημειώσουμε και την εξής παράμετρο: Η έκθεση του ACER έγινε εφικτή και επωφελήθηκε από τη διαθεσιμότητα των δεδομένων εκ μέρους του Χρηματιστηρίου Ενέργειας (ΕΝΕΧ) και της ΡΑΑΕΥ.

Τα ελληνικά δεδομένα χαρακτηρίστηκαν ως υψηλής ποιότητας από τον ευρωπαϊκό ρυθμιστή, ιδίως σε σύγκριση με τις ελλείψεις που χαρακτηρίζουν άλλες αγορές της ευρύτερης περιοχής μας. Για αυτό άλλωστε  και η ανάλυση μπορούσε να γίνει μόνο για τη δική μας περίπτωση. Ξεχωριστή αναφορά έγινε και για τη δημοσίευση και απεικόνιση τους στις ιστοσελίδες των δυο φορέων, ώστε να μπορεί εύκολα ο καταναλωτής να έχει πρόσβαση.

Δηλαδή, αν κατάλαβα καλά από όσα ειπώθηκαν χθες από Μητσοτάκη, Χριστοδουλίδη, Παπασταύρου και Παπαναστασίου, η διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου κόλλαγε διότι δεν υπήρχε επενδυτικό ενδιαφέρον από νέους παίκτες. Και δεν υπήρχε ενδιαφέρον γιατί έφταιγαν τα τεχνικοοικονομικά δεδομένα του έργου. Και δεν έφταιγε, για παράδειγμα, ότι το ένα από τα δύο ενδιαφερόμενα μέρη δεν είχε ξεκαθαρίσει αν θέλει πράγματι το καλώδιο, ούτε το γεγονός ότι παρέμεναν κομβικές ρυθμιστικές εκκρεμότητες, ούτε ότι το γεωπολιτικό ρίσκο ήταν παρόν και υψηλότατο με την Τουρκία να μην έχει άρει ποτέ τις απαιτήσεις της.

Υπήρξε μια γενιά ενεργειακών συντακτών που μπήκε στο ρεπορτάζ με τον αγωγό Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη και έφτασε να πάρει σύνταξη χωρίς να έχει τελειώσει το project. Σε λίγο και η παρούσα γενιά συναδέλφων θα έχει κάτι αντίστοιχο να λέει για το GSI. Επειδή λοιπόν έχουμε γράψει ποταμούς λέξεων για το θέμα, δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε ότι η νέα εξέλιξη, η ανάθεση δηλαδή νέας μελέτης για την επικαιροποίηση των τεχνικοοικονομικών δεδομένων του έργου, παγώνει το project χωρίς να χρειάζεται να το παραδεχθεί κανείς.

Και τα προβλήματα που δημιουργεί το πάγωμα; Θα τα δούμε επί του πεδίου και μάλλον σύντομα...