Skip to main content
Menu
English edition

H αναδιάρθρωση της αγοράς φυσικού αερίου στην Ελλάδα: Οι νομικές πτυχές

Τα τελευταία έτη έχουν εισαχθεί κρίσιμες νομοθετικές διατάξεις προς την κατεύθυνση της δημιουργίας μιας ανταγωνιστικής εσωτερικής αγοράς στον τομέα του φυσικού αερίου στην Ελλάδα, την ενίσχυση του ανταγωνισμού και την ασφάλεια εφοδιασμού.

Η εισαγωγή και η προμήθεια φυσικού αερίου στην Ελλάδα καθώς και η ανάπτυξη της διανομής του ρυθμίστηκε αρχικά με την έκδοση του Ν. 2364/1995. Ακολούθησε η έκδοση του νόμου 3428/2005 περί «Απελευθέρωσης της Αγοράς Φυσικού Αερίου», ο οποίος αντικαταστάθηκε από το Νόμο 4001/2011, δια του οποίου επιχειρήθηκε η εναρμόνισητου εγχώριου νομοθετικού πλαισίου με το κανονιστικό περιεχόμενο της ενωσιακής «τρίτης ενεργειακής δέσμης» και η δημιουργία ίσων όρων πρόσβασης στην αγορά για όλες τις επιχειρήσεις φυσικού αερίου που δραστηριοποιούνται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με το νόμο αυτό προβλέφθηκε ο ιδιοκτησιακός διαχωρισμός των δραστηριοτήτων προμήθειας και παραγωγής. Ακολούθως, με την από 16.12.2011 Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου επιλέχθηκε από τον έλληνα νομοθέτη το μοντέλο του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς.

Σχετικώς προσφάτως, με το Νόμο 4336/2015 τροποποιήθηκαν και συμπληρώθηκαν οι διατάξεις του Νόμου 4001/2011 για την αναμόρφωση του νομοθετικού πλαισίου που διέπει την αγορά φυσικού αερίου στην Ελλάδα με ειδικότερες ρυθμίσεις αναφορικά με το διαχωρισμό των δραστηριοτήτων διανομής και προμήθειας και τη διεύρυνση του Ορισμού του Επιλέγοντος Πελάτη. Συγκεκριμένα, τροποποιήθηκε η παράγραφος 1 του άρθρου 82 του νόμου 4001/2011 ώστε να χορηγηθεί το δικαίωμα επιλογής προμηθευτή φυσικού αερίου σε όλους τους Επιλέγοντες Πελάτες, στους οποίους από 01.01.2017συμπεριλαμβάνονται όλοι οι Μη Οικιακοί Πελάτες ανεξαρτήτως κατανάλωσης και από 01.01.2018 όλοι οι Οικιακοί Πελάτες. Επιλέγοντες Πελάτες καθίστανται επίσης οι κάτοχοι άδειας ηλεκτροπαραγωγής, οι οποίοι χρησιμοποιούν φυσικό αέριο για την παραγωγή ενέργειαςαλλά και οι υφιστάμενες ΕΠΑ για την προμήθεια ποσοτήτων φυσικού αερίου πέραν της ετήσιας συμβατικής ποσότητας, η οποία καθορίζεται από τη σύμβαση εκάστης ΕΠΑ με τη ΔΕΠΑ.

Περαιτέρω, με την τρίτη αναθεώρηση του Κώδικα Διαχείρισης Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) προβλέπονται νέες ρυθμίσεις αναφορικά με τη δέσμευση δυναμικότητας και τις υπηρεσίες μεταφοράς φυσικού αερίου, συμπερι-λαμβανομένης της εισαγωγής πρότυπης σύμβασης πλαισίου μεταφοράς και χρήσης εγκατάστασης ΥΦΑ (Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου), τον προγραμματισμό της λειτουργίας του ΕΣΦΑ, την εισαγωγή ρυθμίσεων για τη διακοπή παροχής φυσικού αερίου, την εισαγωγή μεθοδολογίας κατανομής σε σημεία εξόδου δικτύου διανομής, την εξισορρόπηση φορτίου, την κρίση εφοδιασμού και το κεφάλαιο ΥΦΑ.

Προς την κατεύθυνση του ανοίγματος της αγοράς φυσικού αερίου κινείται και η πρόσφατη απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού (631/2016) για την αύξηση των ποσοτήτων φυσικού αερίου οι οποίες διατίθενται μέσω των ηλεκτρονικών δημοπρασιών της ΔΕΠΑ. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αποδέχθηκε την σχετική πρόταση της ΔΕΠΑ σύμφωνα με την οποία οι νέες δημοπρατούμενες ποσότητες αυξάνονται ως εξής: 16% το 2017, 17% το 2018, 18% το 2019 και 20% το 2020. Επιπλέον, στο τρέχον μερίδιο 10% της δημοπρατούμενης ποσότητας, το ποσοτικό κατ’ ανώτατο όριο συμμετοχής ανά υποψήφιο αγοραστή αυξάνεται από 15% σε 20%.

Η πρόταση της ΔΕΠΑ συμπεριλαμβάνει τη δέσμευση δυναμικότητας στα σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ. Ειδικότερα, η ΔΕΠΑ δεσμεύεται να δίνει προτεραιότητα σε τρίτους πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές ή πελάτες της όσον αφορά οιαδήποτε μελλοντική επιπλέον δυναμικότητα στα σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ. Ειδικότερα η ΔΕΠΑ δεσμεύτηκε ότι δεν θα συμμετέχει σε νέα δυναμικότητα έως ότου η δυναμικότητα που δεσμεύει καταστεί μικρότερη ή ίση με το 67% της σημερινής δυναμικότητας του σημείου Σιδηρόκαστρο και του 55% της συνολικής δυναμικότητας του σημείου Κήποι. Επίσης η ΔΕΠΑ δεσμεύτηκε, μετά τη σύσταση της Ενιαίας Αγοράς Φυσικού Αερίου (ΕΑΦΑ) να συνεχίσει να προσφέρει προς πώληση σε ετήσια βάση ποσότητα φυσικού αερίου στα ως άνω ποσοστά.

Επιπλέον, ζήτημα προτεραιότητας ως προς την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας είναι η αναβάθμιση των υποδομών στον τομέα του φυσικού αερίου και ειδικότερα η κατασκευή της 3ης δεξαμενής LNG στη Ρεβυθούσα, η αύξηση του ρυθμού αεριοποίησης ΥΦΑ και η αναβάθμιση των λιμενικών εγκαταστάσεων που θα επιτρέψει τον ελλιμενισμό μεγαλύτερων πλοίων. Σημειώνεται ότι στη Ρεβυθούσα εκφορτώνονται και παραλαμβάνονται φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου με τα οποία τροφοδείται το ΕΣΦΑ. Λόγω της πρόσφατης αυξημένης ζήτησης φυσικού αερίου η ΔΕΠΑ έπρεπε να εξασφαλίσει έκτακτα φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου από την Αλγερία κατά τη διάρκεια του Φεβρουαρίου 2017.

Τέλος, η ΡΑΕ με πρόσφατη ανακοίνωσή της προέβη στην έγκριση των ρυθμιζόμενων τιμολογίων προμήθειας σε μη επιλέγοντες Πελάτες για τις περιοχές της Αττικής, Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας. Για το έτος 2017 η ΡΑΕ υιοθέτησε μεθοδολογία η οποία βασίζεται στις αρχές της αντανάκλασης του κόστους, τη μετακύλιση των ρυθμιζόμενων χρεώσεων για τη χρήση του συστήματος μεταφοράς και διανομής, την εξασφάλιση της ανάκτησης του κόστους της προσφερόμενης υπηρεσίας και την ανάκτηση ενός εύλογου κέρδους.

Συμπερασματικά, μπορεί να διατυπωθεί η εκτίμηση ότι ο μέχρι σήμερα μάλλον αργός ρυθμός ρυθμιστικής συγκρότησης του ουσιαστικού ανοίγματος της ελληνικής αγοράς φυσικού αερίου θα επιταχυνθεί και θα δρομολογηθούν οι κανονιστικές αλλά και επιχειρηματικές πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση, καθότι η ελληνική αγορά, παρά το συγκριτικά μικρό της μέγεθος, παρουσιάζει και για γεωστρατηγικούς λόγους ποιοτικά χαρακτηριστικά που αναμένεται να συγκεντρώσουν το ενδιαφέρον μεγάλων εγχώριων αλλά και διεθνών επιχειρηματικών παρόχων.

Επιμέλεια στήλης: «Μεταξάς&Συνεργάτες – Δικηγόροι&ΝομικοίΣύμβουλοι» (www.metaxaslaw.gr)



ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A