Κύπρος: Δράσεις για μείωση περικοπών στα φωτοβολταϊκά, έρχεται τo σχέδιο χορηγιών για αποθήκευση

Στις δράσεις που αναμένεται να συμβάλουν στη μείωση της ανάγκης επιβολής περιορισμών παραγωγής από φωτοβολταϊκά συστήματα, αναφέρεται ο υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός.

Απαντώντας σε ερωτήματα που υπέβαλε ο βουλευτής, Χρίστος Χριστοφίδης, ο κ. Δαμιανός σημειώνει ότι ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου, προχωρεί στην εγκατάσταση κεντρικών συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ παράλληλα αναπτύσσονται και ιδιωτικές επενδύσεις, τόσο σε κεντρικά συστήματα αποθήκευσης, όσο και σε συστήματα αποθήκευσης που είναι συνδυασμένα με έργα ΑΠΕ.

Η σταδιακή ένταξη των έργων αυτών στο ηλεκτρικό σύστημα, επισημαίνει, αναμένεται να αυξήσει την ικανότητα απορρόφησης της παραγόμενης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και, κατ’ επέκταση, να συμβάλει στη σημαντική μείωση του ποσοστού των αναγκαίων περιορισμών παραγωγής.

Επιπλέον, ενημερώνει ότι το υπουργείο θα προχωρήσει στο αμέσως επόμενο διάστημα στη δημοσίευση Σχεδίου Χορηγιών για αποθήκευση ενέργειας σε επιχειρήσεις, ενώ έχουν ήδη υπογραφεί οι Συμφωνίες Δημόσιας Χρηματοδότησης για τα έργα που έχουν προκριθεί μέσα από μειοδοτικό διαγωνισμό, ο οποίος διενεργήθηκε στο πλαίσιο του «Σχεδίου Χορηγιών για Συστήματα Αποθήκευσης Ενέργειας σε συνδυασμό με ΑΠΕ» και τα έργα βρίσκονται στο στάδιο της εξασφάλισης των απαιτούμενων αδειών.

Στο πλαίσιο της απάντησής του, ο υπουργός αναφέρει ότι δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα η εντύπωση ότι η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων έχει καταστεί ασύμφορη. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πλέον αποδοτικές επενδύσεις για τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας ενός νοικοκυριού ή μιας επιχείρησης, ακόμη και σε περιπτώσεις εφαρμογής περιορισμών στην εξαγωγή ενέργειας (zero export), τονίζει, υπό την προϋπόθεση της ορθής διαστασιολόγησης του συστήματος σε σχέση με το προφίλ κατανάλωσης του καταναλωτή.

Ερωτήματα Χριστοφίδη

Ο κ. Χριστοφίδης καλούσε τον υπουργό να ενημερώσει τη Βουλή των Αντιπροσώπων σχετικά με την παρατεταμένη αβεβαιότητα στον τομέα των φωτοβολταϊκών, η οποία οφείλεται στην καθυστέρηση της ΑΗΚ να εκδώσει σαφείς κανονισμούς και τεχνικές προδιαγραφές. Η κατάσταση αυτή, όπως τόνισε, προκαλεί σοβαρά προβλήματα σε αρχιτέκτονες, μελετητές και εταιρείες του κλάδου, οδηγώντας επιχειρήσεις σε οικονομικό αδιέξοδο και εργαζομένους στην ανεργία.

Παράλληλα, σημειώνει, η υποχρεωτική μετάβαση από το net metering στο net billing μειώνει δραματικά το οικονομικό όφελος, καθιστώντας τα συστήματα ασύμφορα για τους πολίτες, ενώ οι συχνές αποκοπές παραγωγής εγείρουν ερωτήματα περί ίσης μεταχείρισης των καταναλωτών.

Υποβλήθηκαν τα εξής ερωτήματα στον υπουργό:

1. Σε ποιες ενέργειες προβαίνει το υπουργείο για την άμεση έκδοση ξεκάθαρων κανονισμών και προδιαγραφών για τη στήριξη των εταιρειών που πλήττονται;
2. Εξετάζονται δίκαιες μεταβατικές ρυθμίσεις για τη μετάβαση στο net billing;
3. Ποιο είναι το καθεστώς λειτουργίας των μεγάλων ιδιωτικών φωτοβολταϊκών πάρκων (όροι πώλησης, διμερείς συμφωνίες) και υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς και αποκοπές παραγωγής με τα οικιακά συστήματα;

Απαντήσεις Δαμιανού

Σε σχέση με το πρώτο ερώτημα, διευκρινίζεται ότι το κανονιστικό και ρυθμιστικό πλαίσιο που διέπει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων για ιδία κατανάλωση βρίσκεται ήδη σε ισχύ.

Ειδικότερα, σημειώνεται ότι από την 1η Ιανουαρίου 2026, όλες οι νέες αιτήσεις εξετάζονται στη βάση του ρυθμιστικού πλαισίου που καθορίστηκε από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ)  και αφορά το πλαίσιο δραστηριοποίησης ενεργών πελατών και αυτοκαταναλωτών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΑΠΕ).

Επιπρόσθετα, ο Διαχειριστής Συστήματος Διανομής (ΔΣΔ) έχει ήδη δημοσιεύσει σχετικό Οδηγό αναφορικά με τη “Σύνδεση Ενεργών Πελατών και Αυτοκαταναλωτών από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στο Σύστημα Διανομής”, και έχει προβεί σε ενημέρωση των επαγγελματιών του κλάδου μέσω σχετικής παρουσίασης. 

Επιπρόσθετα επισημαίνεται ότι στο πλαίσιο της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, κάθε προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας δύναται να διαμορφώνει τα δικά του εμπορικά προϊόντα και να προσφέρει στους πελάτες του ευνοϊκότερους μηχανισμούς αξιοποίησης της παραγόμενης ενέργειας, περιλαμβανομένων σχημάτων συμψηφισμού πέραν του βασικού πλαισίου συμψηφισμού λογαριασμών (net-billing), εφόσον αυτά είναι συμβατά με το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο.

Μετάβαση από net-metering στο καθεστώς συμψηφισμού λογαριασμών

Αναφορικά με τη δεύτερη ερώτηση για τη μετάβαση από το καθεστώς συμψηφισμού μετρήσεων (net-metering) στο καθεστώς συμψηφισμού λογαριασμών, επισημαίνεται ότι αυτή καθίσταται αναγκαία, ώστε, αφενός, η αποζημίωση της πλεονάζουσας παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας να αντανακλά τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς και αφετέρου να μην επιβαρύνονται δυσανάλογα οι υπόλοιποι καταναλωτές με το αυξημένο κόστος δικτύου/συστήματος που προκαλείται από τα καθεστώτα συμψηφισμού μετρήσεων.

Εντούτοις, σημειώνεται, το καθεστώς συμψηφισμού λογαριασμών, όπως εφαρμόζεται σήμερα από την ΑΗΚ-Προμήθεια, περιλαμβάνει πρώτα συμψηφισμό μετρήσεων εντός της περιόδου τιμολόγησης και ακολούθως συμψηφισμό λογαριασμών. Ως εκ τούτου, στην παρούσα φάση, και με δεδομένο ότι η συντριπτική πλειοψηφία των οικιακών καταναλωτών εξυπηρετείται από την ΑΗΚ-Προμήθεια, το οικονομικό όφελος για τους οικιακούς καταναλωτές δεν διαφοροποιείται ουσιωδώς σε σχέση με το προγενέστερο καθεστώς.

Σε σχέση με το τρίτο ερώτημα, επισημαίνεται ότι, στο πλαίσιο της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, τα μεγάλα ιδιωτικά (εμπορικά) φωτοβολταϊκά πάρκα δραστηριοποιούνται διαθέτοντας την παραγόμενη ενέργεια τους είτε μέσω της σύναψης διμερών συμβολαίων με προμηθευτές (Προθεσμιακή Αγορά - ΠΘΑ), είτε κεντρικά στον ΔΣΜΚ, μέσω της Προημερήσιας Αγοράς (ΠΗΑ).

Η διάθεση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω διμερών συμβολαίων μεταξύ των παραγωγών και των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας εμπίπτει στις ιδιωτικές εμπορικές συμφωνίες, αναφέρεται, το περιεχόμενο των οποίων είναι εμπιστευτικό και δεν αποτελεί αντικείμενο γνώσης ή εμπλοκής του Υπουργείου.

("Πολίτης")