Στα ύψη το κόστος εξισορρόπησης: «Καμπανάκι» από τη βιομηχανία για ΛΠ2 και ΛΠ3

Νέα ανησυχητικά μηνύματα για το κόστος λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας εκπέμπουν τα στοιχεία των Λογαριασμών Προσαυξήσεων, με τη βιομηχανία να στρέφει την προσοχή της αυτή τη φορά στην έντονη αύξηση του ΛΠ3 και στο κόστος της ανοδικής ενέργειας εξισορρόπησης.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία για την εβδομάδα 27 Ιουλίου – 2 Αυγούστου, το άθροισμα ΛΠ2 και ΛΠ3 προσεγγίζει τα 26 εκατ. ευρώ, παρά το γεγονός ότι οι πολύ υψηλές τιμές των αποκλίσεων περιόρισαν κατά περίπου 5 εκατ. ευρώ την τελική επιβάρυνση.

Η εικόνα προκαλεί προβληματισμό στην ενεργοβόρο βιομηχανία, καθώς αναδεικνύει ένα κόστος που βρίσκεται πέρα από την τιμή της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και το οποίο μπορεί να αλλάξει σημαντικά την πραγματική εικόνα για το πόσο ακριβά λειτουργεί το ηλεκτρικό σύστημα.

Σχεδόν 23,1 εκατ. ευρώ για ανοδική ενέργεια

Τα μεγέθη της Αγοράς Εξισορρόπησης είναι χαρακτηριστικά. Από τις 27 Ιουλίου έως και τις 2 Αυγούστου, οι πιστώσεις για ανοδική ενέργεια εξισορρόπησης ανήλθαν συνολικά σε 23,094 εκατ. ευρώ, όταν οι χρεώσεις για καθοδική ενέργεια περιορίστηκαν στα 3,504 εκατ. ευρώ.

Στο ίδιο διάστημα ενεργοποιήθηκαν 88.773 MWh ανοδικής και 76.608 MWh καθοδικής ενέργειας εξισορρόπησης.

Ξεχωρίζουν οι 27, 28 και κυρίως 29 Ιουλίου. Ειδικότερα, στις 29 Ιουλίου η ανοδική ενέργεια έφτασε τις 17.598 MWh και το αντίστοιχο ποσό πιστώσεων διαμορφώθηκε στα 4,882 εκατ. ευρώ, το υψηλότερο της εξεταζόμενης εβδομάδας. Αντίθετα, η χρέωση της καθοδικής ενέργειας ήταν μόλις 381,7 χιλ. ευρώ.

Υψηλή ήταν η επιβάρυνση και στις 28 Ιουλίου, όταν οι πιστώσεις ανοδικής ενέργειας έφτασαν τα 4,402 εκατ. ευρώ, ενώ στις 27 Ιουλίου διαμορφώθηκαν στα 3,352 εκατ. ευρώ.

Το παράδοξο του μεσημεριού

Εκείνο που προβληματίζει περισσότερο είναι η χρονική κατανομή των υψηλών τιμών.

Οι μεγαλύτερες πιέσεις εμφανίζονται κατά τις μεσημεριανές ώρες, όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα και η Ελλάδα εμφανίζει ταυτόχρονα πολύ υψηλές εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας.

Παρά την αφθονία ενέργειας εκείνες τις ώρες, το σύστημα χρειάστηκε ακριβή ανοδική ενέργεια. Από την εικόνα της αγοράς προκύπτουν αιχμές άνω των 600 ευρώ/MWh, ενώ σε ορισμένες περιόδους η ανοδική τιμή κινήθηκε κοντά στα 750 ευρώ/MWh.

Την ίδια ώρα η καθοδική ενέργεια πέρασε βαθιά σε αρνητικό έδαφος, κάτω ακόμη και από τα -100 ευρώ/MWh.

Διαμορφώνεται έτσι μια φαινομενικά αντιφατική εικόνα: από τη μία πλευρά υπάρχει μεγάλη παραγωγή ΑΠΕ, χαμηλότερη αξία της πλεονάζουσας ενέργειας και αυξημένες εξαγωγές και, από την άλλη, το σύστημα πληρώνει ιδιαίτερα ακριβά για να εξασφαλίσει ανοδική ενέργεια σε συγκεκριμένα σημεία και ώρες.

Οι έξι ad hoc εντολές

Στο μικροσκόπιο της βιομηχανίας βρίσκονται και οι έξι ad hoc εντολές που δόθηκαν κατά την εξεταζόμενη περίοδο.

Οι εντολές αυτές συνδέονται με τις ανάγκες ασφαλούς λειτουργίας του συστήματος και μπορούν να οδηγήσουν στην ενεργοποίηση συγκεκριμένων μονάδων εκτός της συνήθους οικονομικής σειράς.

Το ζήτημα που αναδεικνύει η ΕΒΙΚΕΝ αφορά το ύψος των προσφορών που υποβάλλονται σε αυτές τις περιπτώσεις και το γεγονός ότι η σχετική αποζημίωση γίνεται με τη λογική pay as bid. Η μονάδα, δηλαδή, αποζημιώνεται με βάση την προσφορά που έχει υποβάλει.

Όταν, επομένως, ο Διαχειριστής χρειάζεται για τεχνικούς λόγους μια συγκεκριμένη μονάδα, οι πολύ υψηλές προσφορές μπορούν να οδηγήσουν σε δυσανάλογη αύξηση του κόστους.

Τι είναι ο ΛΠ3

Ο ΛΠ3 αποτελεί έναν από τους λογαριασμούς μέσω των οποίων επιμερίζεται το πρόσθετο κόστος που προκύπτει από ενέργειες και παρεμβάσεις οι οποίες είναι απαραίτητες για την ασφαλή λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος.

Με απλά λόγια, όταν η πραγματική λειτουργία του συστήματος δεν μπορεί να ακολουθήσει ακριβώς το αποτέλεσμα που έχει προκύψει από τις αγορές και ο ΑΔΜΗΕ χρειάζεται να παρέμβει, ζητώντας για παράδειγμα διαφορετική λειτουργία συγκεκριμένων μονάδων λόγω τεχνικών ή δικτυακών περιορισμών, δημιουργείται πρόσθετο κόστος.

Αυτό σημαίνει ότι η τιμή της Day Ahead Market δεν αποτυπώνει από μόνη της το συνολικό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας. Πίσω από αυτήν υπάρχουν πρόσθετες χρεώσεις, οι οποίες σε περιόδους έντονων παρεμβάσεων μπορεί να αποκτήσουν ιδιαίτερα σημαντικό μέγεθος.

ΕΒΙΚΕΝ: Ζήτημα ελέγχου των προσφορών

Από την πλευρά της βιομηχανίας τίθεται πλέον ευθέως ζήτημα για το κατά πόσο πραγματοποιείται αποτελεσματικός έλεγχος των προσφορών που οδηγούν στις συγκεκριμένες αποζημιώσεις.

Η ΕΒΙΚΕΝ εκφράζει έντονο προβληματισμό για την απουσία, όπως υποστηρίζει, ουσιαστικού ελέγχου σε μια αγορά όπου ορισμένες μονάδες μπορεί, λόγω της θέσης και των τεχνικών χαρακτηριστικών τους, να είναι απαραίτητες για την ασφάλεια του συστήματος.

Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο πιεστικό όταν οι ανάγκες αυτές συμπίπτουν με ώρες μεγάλης παραγωγής ΑΠΕ και υψηλών εξαγωγών.