Πυρά Εξάρχου στην κυβέρνηση για την αποθήκευση – Κάνει λόγο για σκοπιμότητες και προτείνει άρση κάθε περιορισμού και άμεση εγκατάσταση μεγάλων μπαταριών από όσους θέλουν και μπορούν να επενδύσουν

Σαφείς αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο προωθείται μέχρι σήμερα η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, άφησε ο Πρόεδρος και CEO του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου. Υποστήριξε ότι χωρίς δραστική επιτάχυνση των επενδύσεων σε μπαταρίες μεγάλης ισχύος, οι περικοπές παραγωγής από ΑΠΕ κινδυνεύουν να ξεπεράσουν το 20% μέσα στα επόμενα δύο με τρία χρόνια, με συνέπεια να κοκκινίσουν τα περισσότερα από τα δάνεια με τα οποία κατασκευάστηκαν τα φωτοβολταϊκά πάρκα.

«Τότε, το πρόβλημα δεν θα είναι ενεργειακό, θα είναι χρηματοπιστωτικό», σημείωσε. Κατά τον ίδιο, η λύση έχει τρία σκέλη:

• Άρση κάθε περιορισμού στη χορήγηση όρων σύνδεσης (με την πλήρη απελευθέρωση της δέσμευσης ηλεκτρικού «χώρου)
• Μόνον μεγάλης ισχύος έργα αποθήκευσης (στα επίπεδα των 100 MW και άνω)
• Κατάργηση του ορίου αντισυγκέντρωσης που περιορίζει την ισχύ που μπορεί να εγκαταστήσει κάθε επενδυτής

Μιλώντας στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου, στον απόηχο των αποτελεσμάτων πρώτου εξαμήνου του Ομίλου, ο κ. Εξάρχου επέλεξε επανειλημμένα δηκτικές διατυπώσεις για το ισχύον καθεστώς. «Εγώ για ορισμένα πράγματα που αφορούν τον χειρισμό των μπαταριών τελώ σε κατάσταση αδυναμίας αντίληψης. Δεν τα καταλαβαίνω», ανέφερε, προσθέτοντας λίγο αργότερα ότι «το μυαλό μου φαίνεται είναι πολύ μικρό και στερούμαι ικανότητας αντίληψης για το τι σκοπιμότητες υπάρχουν γύρω από τις μπαταρίες και τον τρόπο διαχείρισης της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα».

Ακόμη πιο αιχμηρή ήταν η αναφορά του προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. «Φαντάζομαι ότι αν πάτε σε κάποιον εξυπνότερο, στο Υπουργείο Ενέργειας, θα σας το απαντήσει ικανοποιητικά. Και αν το κάνετε αυτό, θα ικανοποιηθώ και εγώ, γιατί τελικώς θα καταλάβω», είπε χαρακτηριστικά, επαναφέροντας ως βασικό ερώτημα ποιο δημόσιο συμφέρον εξυπηρετείται όταν τίθενται περιορισμοί σε επενδύσεις αποθήκευσης που θα γίνουν με ιδιωτικά κεφάλαια και όχι με επιδοτήσεις.

«Τι προστατεύεται από το να φτιάξει κάποιος απεριόριστες μπαταρίες;»

Ο επικεφαλής του Ομίλου υποστήριξε ότι μπορεί να αντιληφθεί την ύπαρξη περιορισμών στην ανάπτυξη νέων ΑΠΕ, λόγω κορεσμού του ηλεκτρικού συστήματος. «Να βάλεις κάποια όρια ενδεχομένως στις αδειοδοτήσεις ΑΠΕ, το καταλαβαίνω», σημείωσε, εξηγώντας ότι το δημόσιο συμφέρον μπορεί πράγματι να επιβάλλει περιορισμούς στο πού και πόσες ανεμογεννήτριες ή φωτοβολταϊκά μπορούν να εγκατασταθούν.

Για την αποθήκευση, ωστόσο, θεωρεί ότι η ίδια λογική δεν στέκει, αν εξαιρεθούν βέβαια οι περιβαλλοντικοί περιορισμοί. «Όποιος μπορεί, ας μου εξηγήσει τι πρέπει να προστατευθεί, από την επιθυμία κάποιου να φτιάξει απεριόριστες μπαταρίες στην Ελλάδα», ανέφερε.

Κατά τον ίδιο, θα έπρεπε κάθε επενδυτής να έχει τη δυνατότητα να αναπτύσσει όση ισχύ αποθήκευσης θεωρεί οικονομικά βιώσιμη. «Κάθε επενδυτής θα έπρεπε να μπορεί να φτιάξει όσες μπαταρίες κρίνει ότι τον συμφέρει να φτιάξει», είπε, υποστηρίζοντας ότι οι περιορισμοί στην ισχύ μπορεί να κάνουν μη αποδοτικό το συνολικό χαρτοφυλάκιο. «Αν υπάρχει περιορισμός στο να αναπτύξει κανείς έργα παραπάνω από 100 MW, η ένσταση είναι πως δεν συμφέρει να φτιάξει κάποιος 100 MW μπαταρίες. Στην ουσία, το μήνυμα είναι πως δεν μπορείς να κάνεις κανένα έργο».

Η σύγκριση με τη Βουλγαρία

Ο κ. Εξάρχου έφερε ως παράδειγμα τη Βουλγαρία, υποστηρίζοντας ότι η γειτονική χώρα έδωσε προτεραιότητα στην αποθήκευση, αντί να κατευθύνει επιδοτήσεις σε νέα φωτοβολταϊκά. «Στη Βουλγαρία δεν επιδότησαν ποτέ φωτοβολταϊκά, επιδότησαν μπαταρίες μεγάλης ισχύος, με αποτέλεσμα να αξιοποιούν τη μεσημεριανή υπερπαραγωγή ΑΠΕ», ανέφερε, διερωτώμενος γιατί δεν ακολουθήθηκε μία αντίστοιχη προσέγγιση και στην Ελλάδα.

Για τον ίδιο, οι μπαταρίες που έχουν πραγματικό νόημα για το σύστημα και τους επενδυτές είναι έργα μεγάλης ισχύος και χωρητικότητας, ώστε να μπορούν να απορροφούν σημαντικές ποσότητες ενέργειας σε ώρες υπερπαραγωγής. «Μεγάλες μπαταρίες, με μεγάλη χωρητικότητα, που μπορεί να μαζέψουν ρεύμα από πολλά φωτοβολταϊκά, έχουν νόημα. Εξηγήστε μου γιατί μας εμποδίζουν να το κάνουμε», σημείωσε.

Έσπευσε δε να διευκρινίσει ότι για τον Όμιλο AKTOR, η επιδότηση δεν είναι προϋπόθεση. «Εγώ αφήνω την επιδότηση εκτός. Ας βγει λοιπόν και να πει η πολιτεία: επιτρέπεται σε κάθε επενδυτή να κάνει όσο μεγάλες μπαταρίες θέλει, αλλά δεν τις επιδοτώ». Μάλιστα, ήταν κατηγορηματικός ότι ο Όμιλος θα προχωρούσε σε επενδύσεις ακόμη και χωρίς κρατική στήριξη: «Εάν επιτρεπόταν αυτή τη στιγμή η ανάπτυξη αποθήκευσης ελευθέρως, χωρίς επιδότηση, θα επενδύαμε στις μπαταρίες, χωρίς καμία αμφιβολία».

Φόβοι για «μαύρη αγορά» αδειών

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι περιορισμοί που έχουν τεθεί (στην πρόσκληση του ΥΠΕΝ για τη χορήγηση όρων σύνδεσης) αναμένεται τελικά να λειτουργήσουν ως τροχοπέδη στην πραγματική υλοποίηση των έργων, ακόμη και αν στα χαρτιά αδειοδοτηθεί η αναγκαία ισχύς. «Με όλους αυτούς τους περιορισμούς που έχουν μπει, τι θα συμβεί; Δεν θα μπορούν οι περισσότεροι που θα πάρουν άδεια να φτιάξουν τα έργα, διότι χρειάζεται capex», σημείωσε.

Όπως προειδοποίησε, υπάρχει ο κίνδυνος οι άδειες να μετατραπούν σε εμπορεύσιμο περιουσιακό στοιχείο, αντί να οδηγήσουν γρήγορα σε επενδύσεις. «Θα παίρνουν διάφοροι άδειες και θα γυρνούν δεξιά και αριστερά με ένα τέτοιο χαρτάκι. Θα γίνει μια μαύρη αγορά αδειών, που υπάρχει και στα φωτοβολταϊκά και παντού», ανέφερε. Στη συνέχεια περιέγραψε το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας: «Θα ξεκινάει ο πωλητής από μια τιμή η οποία είναι υπερβολική, μέχρι αυτή να φτάσει στα όρια που επιτρέπουν την επένδυση. Άρα θα κρατάει μήνες μια διαπραγμάτευση».

Κατά τον ίδιο, το αποτέλεσμα θα είναι ακριβώς αντίθετο από αυτό που χρειάζεται σήμερα το σύστημα. «Ενώ θέλουμε μπαταρίες χθες, θα αποκτήσουμε μετά από πέντε χρόνια», είπε χαρακτηριστικά. Όπως πρόσθεσε, «με το καθεστώς που έχει δημιουργήσει το ΥΠΕΝ, μπορεί σε πέντε χρόνια από τώρα να έχουν δοθεί άδειες για το νούμερο το οποίο είναι αναγκαίο, περί τα 5 GW, αλλά να μην έχουν γίνει τα έργα».

Ο πήχης του 20% στις περικοπές

Η κριτική του για την αποθήκευση συνδέεται άμεσα και με τη στρατηγική του Ομίλου στις ΑΠΕ. Ο κ. Εξάρχου αποκάλυψε ότι ο Όμιλος αξιολογεί σήμερα νέες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές, θεωρώντας ήδη ως πιθανό σενάριο περικοπές παραγωγής της τάξης του 20%. «Όλες οι εξαγορές που έχουμε κάνει και αφορούν τα ανανεώσιμα, λαμβάνουν υπόψη τους 20% curtailment, δηλαδή μεγαλύτερο από το υφιστάμενο, διότι θεωρούμε ότι αν δεν αντιμετωπιστεί το ζήτημα του curtailment αποτελεσματικά, στα επόμενα δύο-τρία χρόνια οι περικοπές θα φτάσουν το 20%», ανέφερε.

Όπως εξήγησε, η AKTOR θεωρεί ότι υπάρχει ακόμη ένα χρονικό «παράθυρο» δύο έως τριών ετών ώστε να αναπτυχθεί επαρκής ισχύς αποθήκευσης και να ανακοπεί η αύξηση των περικοπών πάνω από το συγκεκριμένο ποσοστό. «Μέχρι εκείνο το όριο πιστεύουμε και ελπίζουμε ότι θα επικρατήσει η εχεφροσύνη που επιβάλλεται, ώστε να έχουν επιτραπεί οι μπαταρίες και να έχουν αναπτυχθεί κιόλας», σημείωσε, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και μετά την αδειοδότηση, απαιτείται χρόνος έως την κατασκευή και λειτουργία των έργων.

Για τις νέες επενδύσεις σε ΑΠΕ, ο Όμιλος θέτει παράλληλα ως προϋπόθεση απόδοση τουλάχιστον 13%, χωρίς να συνυπολογίζεται η απόδοση με τον συνδυασμό με αποθήκευση, καθώς τα νέα έργα που θα αναπτύξει η AKTOR θα συνοδεύονται απαραίτητα με μπαταρίες. «Τα έργα θα συνδυαστούν με μπαταρίες, αλλιώς δεν θα το αναπτύξουμε», ήταν η χαρακτηριστική αναφορά του.

Χρηματοπιστωτικό πρόβλημα σε τυχόν υψηλά επίπεδα curtailment

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η προειδοποίησή του για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει περαιτέρω αύξηση του curtailment. «Ελπίζω να μην υπερβούν οι περικοπές το 20% τα επόμενα δύο-τρία χρόνια», είπε. «Αν το ξεπεράσουν, το πρόβλημα που θα υπάρξει δεν θα είναι ενεργειακό, θα είναι χρηματοπιστωτικό».

Όπως εξήγησε, σε ένα τέτοιο σενάριο θα τεθεί σε δοκιμασία η δυνατότητα εξυπηρέτησης των δανείων των περισσότερων έργων. Κατά τον κ. Εξάρχου, ακριβώς αυτός ο κίνδυνος θα οδηγήσει αργά ή γρήγορα σε επιτάχυνση της αποθήκευσης, αλλά ενδεχομένως με καθυστέρηση.

«Όταν θα πειστούν, όσοι χρειάζεται να πειστούν, ότι αυτό έρχεται και είναι στον δρόμο, θα το αντιμετωπίσουν επιταχύνοντας τις μπαταρίες. Και όπως πάντα, τι θα γίνει; Θα επιδοτήσουν πανικόβλητοι μπαταρίες. Αυτό θα συμβεί», ανέφερε.

Ο στόχος για μείωση 30% στο ρεύμα

Ο επικεφαλής της AKTOR συνέδεσε επίσης ευθέως την αποθήκευση και με τον κυβερνητικό στόχο για μείωση της τιμής του ρεύματος κατά 30% σε ορίζοντα τριετίας. Χαρακτήρισε την πρόθεση «αξιοθαύμαστη» και τη δέσμευση του Πρωθυπουργού «συγκινητική και προφανώς προς την πολύ σωστή κατεύθυνση», αλλά εξέφρασε αμφιβολίες για το εάν ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί με τα μέτρα που παρουσιάστηκαν.

«Θα ήταν εφικτή η μείωση; Νομίζω ναι. Από αυτά που άκουσα είναι εφικτό; Αμφιβάλλω», ανέφερε. Όπως εξήγησε, μετά την εξαγγελία περί μείωσης κατά 30% περίμενε «ένα πολύ δυνατό πρόγραμμα και fast track πρόγραμμα ανάπτυξης μπαταριών», καθώς τα έργα αντλησιοταμίευσης, παρότι απαραίτητα, χρειάζονται πολύ μεγαλύτερο χρόνο για να υλοποιηθούν. «Ναι, η αντλησιοταμίευση είναι λύση προφανώς, αλλά θέλουν δέκα χρόνια αυτά τα έργα. Άρα για να επιτύχεις σε τρία χρόνια μείωση κατά 30%, θες κάτι άλλο. Αυτό το άλλο είναι οι μπαταρίες».

Για τον ίδιο, επομένως, τα τρία «κλειδιά» είναι η ταχεία ανάπτυξη μεγάλων έργων αποθήκευσης, κανένας περιορισμός στην πρόσβαση στον ηλεκτρικό χώρο, καθώς και άρση των ορίων αντισυγκέντρωσης. «Απορώ και δεν καταλαβαίνω, το ξαναλέω. Ποιο σκέλος του δημοσίου συμφέροντος υπηρετείται, περιορίζοντας την ανάπτυξη μπαταριών όταν αυτές δεν επιδοτούνται; Αυτό, όποιος μου το απαντήσει, θα είμαι ευγνώμων», κατέληξε.