Νέα τάξη πραγμάτων στο Χρηματιστήριο Ενέργειας φέρνει η είσοδος των Γάλλων της Euronext στο Χρηματιστήριο Αξιών – Παύει η αγορά παραγώγων και η συνεργασία με το ALPEX

Αλλαγές στην «ατζέντα» και τη λειτουργία του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας φέρνει η εξαγορά του Χρηματιστηρίου Αξιών από την γαλλική Euronext με την τελευταία να καθίσταται πλέον κύριος μέτοχος του ΕΧΕ, αθροίζοντας το ποσοστό που κατείχε το Χρηματιστήριο Αξιών (21%) και η EBRD (20%) στο μετοχικό σχήμα του Χρηματιστηρίου Ενέργειας.

Ως γνωστόν, η Euronext προχώρησε στην εξαγορά του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών τον Νοέμβριο του 2025 και συνεπώς απέκτησε και το 21% του Χρηματιστηρίου Ενέργειας (αυτό το ποσοστό κατείχε το ATHEX στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας). Ακολούθησε τον Φεβρουάριο του 2026 το deal με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και Ανασυγκρότησης (EBRD) (είχε το 20% του Χρηματιστηρίου Ενέργειας), πράγμα που οδήγησε το μετοχικό κεφάλαιο της EnExGroup να διαμορφώνεται ως εξής σήμερα: Euronext Athens 41%, ΔΑΠΕΕΠ (Διαχειριστής ΑΠΕ και Εγγυήσεων Προέλευσης) 22%, ΑΔΜΗΕ 20%, Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου 10% και ΔΕΣΦΑ 7%.

Η εν λόγω μετοχική αλλαγή με την ανάδειξη του Euronext Athens σε κύριο μέτοχο, και οι παρεμβάσεις που δρομολογούν οι Γάλλοι στο ίδιο το Χρηματιστήριο Αξιών, διαμορφώνουν νέους όρους για την εξέλιξη του Χρηματιστήριου Ενέργειας με τις πρώτες συνέπειες να καταγράφονται ήδη επί του πεδίου, αλλά και, από την άλλη, να δημιουργούνται προϋποθέσεις για νέα προϊόντα και υπηρεσίες.

Αναλυτικότερα, η Euronext έχει εκδηλώσει την πρόθεσή της να αξιοποιήσει τις πλατφόρμες που ήδη λειτουργούν και εφαρμόζονται στα πλαίσια του Nordpool για τις αγορές ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου, αφήνοντας εκτός τα συστήματα και τις πλατφόρμες που λειτουργούν σήμερα και ανήκουν στο Χρηματιστήριο Αθηνών, με το Χρηματιστήριο Ενέργειας να διατηρεί την ευθύνη για την λειτουργία και την εποπτεία τους.

Σε κάθε περίπτωση, η εν λόγω κίνηση αποτελεί μέρος της ευρύτερης αναδιάρθρωσης που σχεδιάζει η Euronext στο Χρηματιστήριο Αθηνών, θέλοντας από τον Ιούνιο του 2027 να προχωρήσει συνολικά στην υποκατάσταση των συστημάτων που αξιοποιούνται σήμερα προκειμένου και το ελληνικό χαρτοφυλάκιο με την σειρά του να αφομοιώσει τα standards που ισχύουν στο ευρύτερο portfolio της μητρικής εταιρείας.

Χρειάζεται να σημειωθεί ότι η αλλαγή των συστημάτων δεν περιορίζεται στο τεχνικό σκέλος αλλά γίνεται σε συνδυασμό με μια συνολικότερη αξιολόγηση των διαθέσιμων προϊόντων και υπηρεσιών ώστε στο «τέλος της ημέρας» να προκύψει ένα ενιαίο «οικοσύστημα» που με την σειρά του θα αντιστοιχεί καλύτερα στα πρότυπα λειτουργίας και στις ιεραρχήσεις της μητρικής εταιρείας δεδομένης της εμπειρίας που κομίζει από άλλες αγορές και δη το Nordpool, μιλώντας για το κομμάτι της ενέργειας.

Σε αυτή την βάση, για παράδειγμα, η Euronext Athens αποφάσισε να σταματήσει να παρέχει υπηρεσίες εκκαθάρισης, δίνοντας έτσι «τέλος» στην πλατφόρμα παραγώγων που λειτουργούσε το ΕΧΕ με την βασική αιτία να αποτελεί η ανυπαρξία ουσιαστικού εμπορικού ενδιαφέροντος, δεδομένου ότι η εν λόγω αγορά παρέμενε ρηχή χωρίς ιδιαίτερες συμμετοχές και συναλλαγές, με τους ενδιαφερόμενους παίκτες της αγοράς να «απευθύνονται» κυρίως στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια για να «συμπληρώσουν» τα χαρτοφυλάκιά τους με συμμετοχές σε αγορές παραγώγων.

Σε κάθε περίπτωση, η «αλλαγή πλεύσης» που επιχειρείται αποτυπώνεται και σε πιο στρατηγικό επίπεδο με την νέα διοίκηση του Euronext Athens να αποφασίζει πρόσφατα να αποσύρει την στήριξή της από την κοινοπραξία που είχε συστήσει από κοινού το Χρηματιστήριο Αξιών με το Χρηματιστήριο Ενέργειας για την παροχή ουσιαστικά συμβουλευτικών υπηρεσιών και υποστήριξης προς το Χρηματιστήριο της Αλβανίας (ALPEX) προκειμένου να ευθυγραμμιστεί το τελευταίο με τις «επιταγές» και την λειτουργία του target model (δείτε εδώ, εδώ, εδώ και εδώ).

Το εν λόγω έργο χρονολογείται από το 2023 όταν και το Χρηματιστήριο της Αλβανίας έκανε το πρώτο βήμα με την επίσημη έναρξη της Day-Ahead αγοράς του στις 11 Απριλίου 2023 με το δεύτερο έργο, ως συνέχεια του πρώτου, να αφορά σε υποστήριξη για την ενσωμάτωση των 15λεπτών προϊόντων που όμως εν τέλει εγκαταλείφθηκε μετά τις νέες αποφάσεις.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η «επόμενη μέρα» του Χρηματιστηρίου Ενέργειας βρίσκεται υπό διαμόρφωση με τις διαβουλεύσεις και τις συζητήσεις να συνεχίζονται αμείωτες ενώ την ίδια στιγμή, η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, έχοντας ενημερωθεί για τις εξελίξεις, έχει ζητήσει από την μεν Euronext ανάλυση κόστους – οφέλους για την αλλαγή των συστημάτων και από το δε Χρηματιστήριο Ενέργειας να αποτυπώσει το σύνολο των διαθέσιμων επιλογών προκειμένου να μπορεί να αξιολογήσει επί του πρακτέου την αναγκαιότητα ή μη των επιχειρούμενων αλλαγών και το κυριότερο τι συνεπάγονται για την λειτουργία των αγορών ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου.

Σε μια πρώτη ανάγνωση χωρίς ωστόσο το θέμα να εξαντλείται σε αυτό, η αλλαγή των συστημάτων λειτουργίας του ΕΧΕ θα επιφέρει ανάλογες αλλαγές στα συστήματα των συμμετεχόντων με τους τελευταίους να καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα νέο περιβάλλον, διαφορετικό από αυτό που έχουν συνηθίσει μέχρι σήμερα και λειτουργούν από τις απαρχές του Χρηματιστηρίου Ενέργειας τον Νοέμβριο του 2020 χωρίς μέχρι στιγμής να έχει προκύψει κάποιο πρόβλημα στην λειτουργία τους.