Τα σενάρια για μέτρα σε ντίζελ, πετρέλαιο θέρμανσης και ρεύμα - Αποφάσεις στο επόμενο 15νθήμερο - Ο «εφιάλτης» για τις δημοσιονομικές εφεδρείες αν η κρίση επεκταθεί στο 2027

Αντιμέτωπη με το κακό σενάριο όχι μόνο ενός δύσκολου χειμώνα αλλά και μιας κρίσης διαρκείας που θα επεκταθεί μέσα στο 2027, απαιτώντας πολλαπλάσιες δημοσιονομικές εφεδρείες από τις σημερινές, βρίσκεται πλέον η παγκόσμια οικονομία και φυσικά η Ελλάδα.

Αυτό που σύμφωνα με τον Αμερικανό Πρόεδρο θα κρατούσε μόλις μερικές εβδομάδες, μετρά πλέον επτά μήνες, η Ευρώπη βρίσκεται στη μέγγενη της “κρίσης των δύο Στενών” (Ορμούζ και Ερυθράς) και οι αναλυτές προειδοποιούν για τα χειρότερα, γεγονός που δυσκολεύει την εξίσωση για την κυβέρνηση.

Αν και διαθέτει τουλάχιστον 130 εκατ ευρώ από το περυσινό υπερπλεόνασμα, το οικονομικό επιτελείο πρέπει να συνυπολογίσει τις εφεδρείες που πρέπει να κρατήσει, στο βαθμό που η χρονική διάρκεια της κρίσης επεκταθεί βαθιά μέσα στο 2027.

Αυτό ήταν και το στίγμα της χθεσινής ευρείας κυβερνητικές σύσκεψης υπό τον Πρωθυπουργό, όπου αξιολογήθηκαν τα δεδομένα, έπεσαν στο τραπέζι προτάσεις και εναλλακτικά σενάρια, συζητήθηκε πόσα, που και τι μπορεί να δώσει ο προυπολογισμός, ωστόσο αποφάσεις δεν ελήφθησαν, κάτι που αναμένεται προς τα τέλη του μήνα.

“Βασικός παράγοντας της εξίσωσης είναι πότε η κυβέρνηση θα δώσει τι, και πόσους πόρους θα κρατήσει για μετά. Αυτός είναι και ο λόγος που το ύψος, το μέγεθος και το εύρος των παρεμβάσεων δεν μπορεί ακόμη να προδικαστεί”, όπως μεταφέρει κυβερνητικός παράγοντας.

Σε αυτή τη κατεύθυνση, με δεδομένη τη γραμμή για στοχευμένα μέτρα, με αυστηρή περίμετρο και συγκεκριμένη χρονική διάρκεια, αλλά και ότι η τέλεια ενεργειακή καταιγίδα πάνω από την Ευρώπη βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, άρα επιβάλει τη λογική “πάμε μήνα -μήνα”, δεν αποκλείεται οι κυβερνητικές παρεμβάσεις να γίνουν σε δύο φάσεις.

Βενζίνη, ντίζελ κίνησης

Η πρώτη φάση ανακοινώσεων αναμένεται ότι θα αφορά τα καύσιμα κίνησης. Στα τέλη Σεπτεμβρίου εκπνέει η ισχύουσα επιδότηση για τις τιμές της αμόλυβδης και του πετρελαίου κίνησης, η οποία χρηματοδοτείται από διυλιστήρια και κράτος, και όλα δείχνουν ότι το μέτρο θα παραταθεί, ώστε να περιοριστούν νέες αυξήσεις.

Στο ερώτημα ωστόσο ποιο πρέπει να είναι το ύψος της επιδότησης, η απάντηση δεν είναι καθόλου εύκολη, δεδομένου ότι οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά.

Αν και η κρατική ενίσχυση μαζί με την έκπτωση από τα διυλιστήρια, αθροίζουν μια συνολική μείωση 10 λεπτών / λίτρο για την αμόλυβδη και 15 λεπτών για το ντίζελ, οι καθημερινές αυξήσεις των διεθνών τιμών την έχουν εξαφανίσει. Στην τελευταία πανελλαδική τιμοληψία, ο μέσος όρος του ντίζελ "έπαιζε" στα 2,139 ευρώ και της βενζίνης στα 2,17 ευρώ.

Πετρέλαιο θέρμανσης

Η δεύτερη φάση των παρεμβάσεων θα εστιάζει στο πετρέλαιο θέρμανσης, ενόψει της έναρξης διάθεσής του στις 15 Οκτωβρίου. Αν έβγαινε σήμερα στην αγορά θα πωλούνταν ακόμη και κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, όταν η περυσινή τιμή εκκίνησης ήταν γύρω στα 1,10 ευρώ.

Τα σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνουν άμεση παρέμβαση στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, σε συνεργασία με τα διυλιστήρια, αλλά και αλλαγές στη δομή του επιδόματος θέρμανσης.

Αλλά παρ' ότι ακούγεται για παράδειγμα ότι έχει ζητηθεί από τα διυλιστήρια να βάλουν πλάτη στο πετρέλαιο θέρμανσης, όπως έκαναν και με το ντίζελ, ακόμη και αν ισχύσει το σενάριο, μένει να φανεί πώς θα δουλέψει στην πράξη. Διότι στο βαθμό που το καύσιμο βγει κοντά στα 2 ευρώ/ λίτρο, μια μείωση της τάξης των 10-15 λεπτών, δεν πρόκειται να κάνει τη διαφορά. Και πάλι θα είναι ακριβότερο κατά 70% από την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι.

Ενίσχυση στο επίδομα θέρμανσης

Στο τραπέζι βρίσκεται πάντα η ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης και η διεύρυνση της βάσης των δικαιούχων, μέσω χαλάρωσης των ορίων, ώστε να ενταχθούν περισσότερα νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Στην αντίστοιχη περυσινή περίοδο, το ύψος της ενίσχυσης κυμαινόταν από 100 έως 800 ευρώ, ενώ σε περιοχές όπου επικρατούν ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες μπορούσε να φτάσει έως και τα 1.200 ευρώ.

Επιδοτήσεις στο ρεύμα

Αν δεν αλλάξει η εικόνα των αγορών, διατηρηθεί η “κρίση των δύο Στενών” (Ορμούζ και Ερυθράς) και το φυσικό αέριο συνεχίσει να κινείται πέριξ των 80 ευρώ/ MWh, η ελληνική χονδρική αγορά ρεύματος θα συνεχίσει να τρέχει με αύξηση κοντά στο 20% έναντι του προηγούμενου μήνα.

Αυτό με τη σειρά του θα φέρει ανατιμήσεις στα πράσινα τιμολόγια για τον Οκτώβρη, ανεβάζοντας τον μέσο όρο ίσως και πάνω από τα 20 λεπτά/ KWh, και θα ενεργοποιήσει πιθανότατα τις επιδοτήσεις που έχουν να εμφανιστούν από τον Μάρτιο του 2025.

Και μπορεί σήμερα η ελληνική χονδρεμπορική αγορά, πάντα με την συνδρομή των φωτοβολταικών και αιολικών, να συμπεριλαμβάνεται ξανά μεταξύ των φθηνότερων πανευρωπαϊκά (142,3 ευρώ/MWh έναντι 170-180 ευρώ των προηγούμενων ημερών), ωστόσο αυτό αποτελεί μια ευτυχή συγκυρία που δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα συντηρηθεί.

Ακούγεται επίσης ότι εξετάζεται η παροχή ισχυρότερων κινήτρων για στροφή των καταναλωτών προς την ηλεκτρική ενέργεια και συγκεκριμένα προς τα σταθερά μπλε τιμολόγια, κάτι που επίσης αποτελεί προς ώρας ένα από τα πολλά σενάρια που πέφτουν στο τραπέζι.

Το βιομηχανικό ρεύμα

Σίγουρο επίσης θεωρείται ότι στο παιχνίδι για μέτρα στήριξης θα μπει και η βιομηχανία. Είναι χαρακτηριστική η χθεσινή αναφορά του Προέδρου του ΣΕΒ Σπύρου Θεοδωρόπουλου, ότι ναι μεν “τα βήματα που έχουν γίνει για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας είναι σημαντικά, ωστόσο η επόμενη φάση απαιτεί πιο φιλόδοξες παρεμβάσεις για τις παραγωγικές επενδύσεις, τον τεχνολογικό μετασχηματισμό και την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους”. Αναπόφευκτα το κόστος των ενεργειακών μέτρων θα διευρυνθεί.

Τι μέτρα λαμβάνουν άλλες χώρες

Σε αυτό το διακεκαυμένο περιβάλλον, όπου οι πάντες εξετάζουν το πλαίσιο προστασίας νοικοκυριών και επιχειρήσεων, η μια μετά την άλλη οι χώρες, αναλόγως και των αντοχών τους, προχωρούν στην λήψη άμεσων μέτρων, με χαρακτηριστικές τις χθεσινές εξαγγελίες της υπ. Οικονομίας της Γερμανίας, Κατερίνα Ράιχε για προσωρινή μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα από το 19% στο 7%.

«Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να αντιμετωπίσει την επιβάρυνση εκεί όπου γίνεται άμεσα αισθητή: στην αντλία του πρατηρίου καυσίμων, και θα είχε άμεση ισχύ από τη στιγμή της εφαρμογής του μέτρου», δήλωσε χθες στο περιθώριο της Συνόδου των υπουργών Ενέργειας της G20 στο Χιούστον του Τέξας.

Στην περίπτωση της Κροατίας, η κυβέρνηση ενέκρινε την περασμένη εβδομάδα πακέτο μέτρων ύψους 260 εκατ. ευρώ, το οποίο εστιάζει στην διατήρηση σταθερών των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου για τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις. Η χώρα είχε ήδη προβεί σε μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης.

Στην Ισπανία, το κυβερνητικό πακέτο ύψους 5 δισ ευρώ, περιλαμβάνει μείωση του ΦΠΑ στους λογαριασμούς ρεύματος στο 10%, μείωση της τιμής των καυσίμων έως και κατά 30 λεπτά το λίτρο, καθώς και ειδική επιδότηση 20 λεπτών ανά λίτρο για αγρότες και επαγγελματίες του κλάδου των μεταφορών.

Αναλόγως έχει κινηθεί και η γειτονική μας Ρουμανία βάζοντας πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών καυσίμων, περιορισμούς στις εξαγωγές, αλλά και ανακοινώνοντας πρόγραμμα 147 εκατ. ευρώ για να καλύψει μέρος του κόστους καυσίμων στο χώρο των οδικών μεταφορών.

(φωτογραφία: magnific.com)