Εξέλιξη της αγοράς EU ETS το 2024 και προοπτικές για το 2025

To 2024 η αγορά ΕUA εξελίχθηκε σε μια πτωτική κατεύθυνση, καθώς το REPowerEU και η παράταση εισαγωγής της Ναυτιλίας στο EU ETS, αύξησαν την προσφορά EUAs.H αδύναμη ζήτηση παρέμεινε, καθώς το 2024 σηματοδότησε άλλο ένα έτος διψήφιων μειώσεων των εκπομπών του τομέα ηλεκτρικής ενέργειας, συνοδευόμενο από εξασθένιση των ελπίδων για πλήρη ανάκαμψη της βιομηχανικής δραστηριότητας στην ΕΕ. Αυτό το διπλό χτύπημα άφησε την αγορά ΕUAs με ένα ισοζύγιο πλεονασμάτων, μειώνοντας τον δυναμισμό της σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη.

Παρά την εφάπαξ μείωση του ανώτατου ορίου δικαιωμάτων κατά 90 εκατ. EUAs, η αγορά το 2024 παρέμεινε ελαφρώς oversupplied. Η προσθήκη 81,14 εκατ. EUAs από τον τομέα της Nαυτιλίας αντιστάθμισε εν μέρει τον αντίκτυπο του υψηλότερου συντελεστή γραμμικής μείωσης και της αναπροσαρμογής του ανώτατου ορίου. Εν τω μεταξύ, το REPowerEU διέθεσε 86 εκατ. EUAs στον όγκο των δημοπρασιών του 2024 για να συγκεντρωθούν 20 δις ευρώ, έως τον Αύγουστο του 2026, μέσω προκαταβολικών δημοπρασιών, ενώ οι όγκοι αυτοί θα εξισορροπηθούν από χαμηλότερες ετήσιες δημοπρασίες, από το 2027 έως το 2030.

Οι εκπομπές του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας παρέμειναν στο επίκεντρο, με τις εκπομπές ηλεκτρικής ενέργειας να σημειώνουν πιθανότατα νέα διψήφια μείωση το 2025, μετά από μείωση -24% το 2023. Με κινητήρια δύναμη τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα, τα πρώτα στοιχεία από επιλεγμένα κράτη της ΕΕ, να υποδηλώνουν περαιτέρω μείωση, αν και τα επίσημα στοιχεία εκκρεμούν. Η μείωση θα μπορούσε να είναι πιο απότομη, αν δεν υπήρχε η δυναμική της αγοράς κατά το δεύτερο εξάμηνο. Η αλλαγή καυσίμου και τα περιθώρια κερδοφορίας, είδαν το φυσικό αέριο να εκτοπίζεται από τον άνθρακα και τον λιγνίτη, ιδίως το τέταρτο τρίμηνο του 2024, όταν τα  clean dark spreads έγιναν θετικά. Σε συνδυασμό με τη χαμηλή παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τον ψυχρότερο καιρό, αυτό ώθησε προσωρινά τις εκπομπές το τελευταίο τρίμηνο του 2024, πάνω από τα επίπεδα του 2023, παρά το γεγονός ότι οι εκπομπές παρέμειναν χαμηλότερες για το μεγαλύτερο μέρος του 2024.

Το 2024, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το ΕUA και την ενέργεια διατήρησαν ισχυρή συσχέτιση, η οποία καθορίστηκε όχι μόνο από την αντιστάθμιση κινδύνου από τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, αλλά και από τη δραστηριότητα των hedge funds και τους γεωπολιτικούς κινδύνους. Η ένταση της συσχέτισης εξαρτιόταν από το αν οι γεωπολιτικοί κλυδωνισμοί προκάλεσαν συμπίεση των βραχυπρόθεσμων συμβολαίων και φυσικές διαταραχές, επηρεάζοντας ως εκ τούτου τα EUAs, ή απλώς προκάλεσαν προσαρμογές κινδύνου, που στήριξαν τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το φυσικό αέριο με περιορισμένη διάχυση στην αγορά ΕUA.

Τα επενδυτικά κεφάλαια ως βασικοί πρωταγωνιστές της αγοράς ΕUA

Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, περίπου 463 επενδυτικά κεφάλαια δραστηριοποιούνται στην αγορά ΕUA, σημειώνοντας αύξηση +4% σε σύγκριση με το 2024, το οποίο είχε ήδη σημειώσει ετήσια αύξηση +7% σε σύγκριση με το 2023. Για να τονιστεί περαιτέρω η τάση, από το 2018, όταν δημοσιεύθηκαν για πρώτη φορά τα στοιχεία, ο όγκος των επενδυτικών κεφαλαίων στην αγορά έχει εκτοξευθεί κατά +186%. Συνολικά, αντιπροσωπεύουν περίπου το 53% των οντοτήτων της αγοράς συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης EUA. Επιπλέον, η έκθεση της ESMA για το 2024, υπογράμμισε ό,τι περίπου οι μισές από τις θέσεις που διαχειρίζονται τα επενδυτικά κεφάλαια, προέρχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ. 

Το 2024, οι θέσεις των hedge funds ευθυγραμμίστηκαν επανειλημμένα με τις κινήσεις της τιμής του EUA. Οι καθαρές βραχυπρόθεσμες θέσεις συρρικνώθηκαν από 39 εκατ. EUA τον Φεβρουάριο του 2024 σε 14,2 εκατ. μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2024, προτού τα επενδυτικά κεφάλαια μετατραπούν σε καθαρούς αγοραστές τον Δεκέμβριο του 24, για πρώτη φορά μετά από πάνω από ένα έτος. Αυτή η δυναμική τοποθέτηση απέδωσε καρπούς, με τους κερδοσκοπικούς παίκτες να ευθυγραμμίζονται σωστά με τις τάσεις της αγοράς σε εννέα από τους δώδεκα μήνες.

2025: Oversupplied αγορά ΕUAs

Τα EUAs αυξήθηκαν κατακόρυφα στις αρχές του 2025, αψηφώντας τις προσδοκίες για αργή έναρξη της νέας χρονιάς. Με τα θεμελιώδη μεγέθη σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητα, το ράλι φαίνεται να τροφοδοτείται από κερδοσκοπική δραστηριότητα και αλλαγές στη συμπεριφορά γύρω από τις ψυχρότερες από τις συνήθεις καιρικές συνθήκες, και την αντιστάθμιση κινδύνου, λόγω αλλαγής καυσίμου από τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Όσον αφορά το μέλλον, αρκετοί βασικοί παράγοντες θα διαμορφώσουν την αγορά φέτος.