Quo Vadis τεχνολογία φωτοβολταϊκών;

Τα φωτοβολταϊκά θεωρούνται πλέον κατά τεκμήριο μια ώριμη τεχνολογία. Μια τεχνολογία όμως που δεν σταμάτησε να αναπτύσσεται και να μεταλλάσσεται. Σε ένα μάλλον παρωχημένο πια κλασικό ερώτημα για το αν τα νέα φωτοβολταϊκά είναι λιγότερο ή περισσότερο ανθεκτικά σε σχέση με τα παλαιότερης τεχνολογίας, η ζωή έδωσε την απάντησή της: τα φωτοβολταϊκά γίνονται καλύτερα, αποδοτικότερα, ανθεκτικότερα συν τω χρόνω.

Κάθε χρόνο, εδώ και δεκαεπτά συναπτά έτη, κυκλοφορεί η έκθεση International Technology Roadmap for Photovoltaics (ITRPV), που καταγράφει τις τάσεις και τις προβλέψεις για το μέλλον της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας. Θα εστιάσουμε σε μερικές μόνο από τις παραμέτρους που εξετάζει η τελευταία έκθεση (Ιούνιος 2026) με τις προβλέψεις για την ερχόμενη δεκαετία.

Ξεκινάμε με την  απόδοση των φωτοβολταϊκών πλαισίων για διάφορες τεχνολογίες. Θυμίζουμε ότι στο μακρινό 1995 η απόδοση των κρυσταλλικών πλαισίων ήταν 11%-13%. Σήμερα η μέση απόδοση είναι σχεδόν διπλάσια. 
 

Τα φωτοβολταϊκά όμως μεγάλωσαν και σε μέγεθος. Παρακάτω φαίνεται η τάση των μεγεθών για οικιακές εφαρμογές επί στεγών και για εμπορικά συστήματα επί εδάφους.
 

vlist

Αντίστοιχη αναμένεται να είναι και η εξέλιξη ως προς το βάρος των πλαισίων.
 

vlist

Η κυριαρχία των bifacial πλαισίων είναι πλέον εμφανής όταν, λίγα χρόνια πριν, η τεχνολογία αυτή ήταν περιθωριακή.
 

Το ότι τα φωτοβολταϊκά γίνονται ποιοτικά καλύτερα και ανθεκτικότερα, αντικατοπτρίζεται και στις εγγυήσεις που δίνουν οι κατασκευαστές. Θυμίζουμε ότι λίγα χρόνια πριν, οι εγγυήσεις σε επίπεδο προϊόντος δεν ξεπερνούσαν τη δεκαετία. Τώρα είναι 15 έτη και αναμένεται να φτάσουν τα 20 έτη σε μια επταετία. Για δε τις εγγυήσεις που δίνονται για την ελάχιστη απόδοση των πλαισίων, αυτές οδεύουν προς τα 35 έτη.
 

Παρόλο που οι trackers δεν έχουν γνωρίσει ιδιαίτερη άνθηση σε μεγάλα πάρκα στην Ελλάδα, η εικόνα σε διεθνές επίπεδο είναι διαφορετική. Εκεί έχουμε μια κυριαρχία των μονοαξονικών trackers.
 

Σε ότι αφορά το διαρκώς μειούμενο κόστος, η λεγόμενη “καμπύλη εκμάθησης” δείχνει ένα συντελεστή 26% την περίοδο 1976-2025, δηλαδή το κόστος πέφτει κατά μέσο όρο 26% με κάθε διπλασιασμό της ισχύος των εγκατεστημένων συστημάτων. Αν δει βέβαια κανείς την τελευταία 20ετία (περίοδο κατά την οποία αναπτύχθηκε ουσιαστικά η αγορά φωτοβολταϊκών) ο συντελεστής ανέρχεται σε 40,8%, μια εντυπωσιακή επίδοση.
 

Τέλος, το παρακάτω διάγραμμα δείχνει το μέσο σταθμισμένο κόστος της παραγόμενης ηλιακής κιλοβατώρας για διάφορα επίπεδα ακτινοβολίας (στην Ελλάδα είναι περίπου 1500 kWh/kWp).