Το πετρέλαιο μπορεί την επόμενη εβδομάδα να φτάσει τα 100 δολάρια το βαρέλι

Σε απόσταση αναπνοής από τα 100 δολάρια το βαρέλι βρίσκεται πλέον το Brent, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή, η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και η στενότητα στην προσφορά διατηρούν ισχυρό το γεωπολιτικό premium στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Ειδικοί της αγοράς δεν αποκλείουν το κρίσιμο όριο των 100 δολαρίων να δοκιμαστεί ακόμη και μέσα στις επόμενες ημέρες, εφόσον δεν υπάρξει ουσιαστική αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας μέσω του Ορμούζ.

Το Brent χθες κινήθηκε στην περιοχή των 95 δολαρίων το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI διαμορφώνεται κοντά στα 91 δολάρια. Πρόκειται για επίπεδα που αποτυπώνουν την αυξημένη ανησυχία των επενδυτών για την ασφάλεια των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο.

Σύμφωνα με ειδικούς της αγοράς, το Brent θα μπορούσε να αγγίξει τα 100 δολάρια ακόμη και μέσα στην επόμενη εβδομάδα, εάν δεν υπάρξει λύση που θα επιτρέψει την ασφαλή και πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Για το WTI, το οποίο εξακολουθεί να διαπραγματεύεται χαμηλότερα, μια αντίστοιχη ανοδική κίνηση θεωρείται πιθανή σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα.

Το Ορμούζ αποτελεί το βασικό σημείο αναφοράς για την αγορά, καθώς οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη μπορεί να περιορίσει δραστικά τις διαθέσιμες ποσότητες στην παγκόσμια αγορά. Η επαναφορά των τιμών σε χαμηλότερα επίπεδα, όπως επισημαίνουν αναλυτές, προϋποθέτει μια αξιόπιστη και διαρκή αποκατάσταση της ομαλής διέλευσης των δεξαμενόπλοιων.

Τα αποθέματα ενισχύουν τις πιέσεις

Το πρόβλημα για την αγορά δεν περιορίζεται στη γεωπολιτική ένταση. Τα παγκόσμια στρατηγικά αποθέματα βρίσκονται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, περιορίζοντας τα περιθώρια άμεσης αντίδρασης σε μια νέα σοβαρή διαταραχή της προσφοράς. Την ίδια στιγμή, οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή έχουν αυξήσει την πίεση στην παραγωγική δυναμικότητα.

Στις ΗΠΑ, τα αποθέματα αργού μειώθηκαν κατά 4,5 εκατ. βαρέλια την τελευταία εβδομάδα, εξέλιξη που προσθέτει έναν ακόμη υποστηρικτικό παράγοντα στις τιμές. Η φυσική αγορά πετρελαίου παραμένει σφιχτή και, παρά τις καθημερινές διακυμάνσεις, οι αναλυτές θεωρούν ότι η πρόσφατη υποχώρηση των τιμών περισσότερο παραπέμπει σε προσωρινή διόρθωση και κατοχύρωση κερδών παρά σε αντιστροφή της ανοδικής τάσης.

Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν και οι κινήσεις των δεξαμενόπλοιων μέσω του Ορμούζ. Οποιαδήποτε νέα ένδειξη περιορισμού των διελεύσεων μπορεί να προκαλέσει απότομη αντίδραση των τιμών, καθώς οι traders έχουν στραμμένη την προσοχή τους στην ασφάλεια των φορτίων και όχι μόνο στην ονομαστική παραγωγική δυνατότητα των πετρελαιοπαραγωγών χωρών.

Το σενάριο που μπορεί να ανατρέψει το ράλι

Υπάρχει, πάντως, ένας παράγοντας που θα μπορούσε να αλλάξει γρήγορα την εικόνα. Μια αξιόπιστη ένδειξη αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν θα αφαιρούσε σημαντικό μέρος του γεωπολιτικού premium που έχει ενσωματωθεί στις τιμές. Σε ένα τέτοιο σενάριο, το Brent θα μπορούσε να δεχθεί έντονες πιέσεις, καθώς μέρος της σημερινής αποτίμησης αντανακλά τον κίνδυνο σοβαρής διαταραχής των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο.

Αυτό εξηγεί και τη μεγάλη μεταβλητότητα που εμφανίζει η αγορά: οι τιμές κινούνται υψηλότερα όσο παραμένει το αδιέξοδο, αλλά μπορούν να καταγράφουν απότομες διορθώσεις κάθε φορά που εμφανίζονται θετικότερες ενδείξεις στο γεωπολιτικό μέτωπο.

Παράλληλα, απέναντι στις ανοδικές πιέσεις αρχίζει να λειτουργεί η επιβράδυνση της ζήτησης. Οι υψηλές τιμές των καυσίμων περιορίζουν σταδιακά την κατανάλωση και επιβαρύνουν την οικονομική και εμπορική δραστηριότητα. Πρόκειται για τον βασικό μηχανισμό που προς το παρόν εμποδίζει το πετρέλαιο να κινηθεί ανεξέλεγκτα υψηλότερα.

Η αγορά βρίσκεται έτσι ανάμεσα σε δύο αντίρροπες δυνάμεις: από τη μία πλευρά, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι, τα χαμηλά αποθέματα και η περιορισμένη προσφορά ωθούν το Brent προς τα 100 δολάρια. Από την άλλη, η εξασθένηση της παγκόσμιας ζήτησης δημιουργεί ένα φυσικό «φρένο» στην άνοδο.

Ιδιαίτερα ισχυρές παραμένουν την ίδια στιγμή οι πιέσεις στα μεσαία αποστάγματα, κυρίως ντίζελ, gasoil και αεροπορικά καύσιμα, καθώς η ζέστη, η ξηρασία και τα προβλήματα στις μεταφορές επιβαρύνουν περαιτέρω την αγορά σε ορισμένες περιοχές.

Με το Brent να απέχει πλέον μόλις λίγα δολάρια από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων, το ερώτημα δεν είναι τόσο εάν υπάρχει η δυναμική για να φτάσει εκεί, όσο εάν η κρίση γύρω από το Ορμούζ θα διαρκέσει αρκετά ώστε να πυροδοτήσει το επόμενο ανοδικό κύμα. Και όσο δεν διαφαίνεται σταθερή λύση για την ασφάλεια των ενεργειακών ροών, το σενάριο των 100 δολαρίων παραμένει απολύτως ενεργό.