Η ΕΒΙΚΕΝ ζητά παρέμβαση της ΡΑΑΕΥ για την αγορά εξισορρόπησης

Την παρέμβαση της ΡΑΑΕΥ για τη διερεύνηση της λειτουργίας της αγοράς εξισορρόπησης και ειδικότερα της σημαντικής αύξησης του κόστους που μεταφέρεται στους καταναλωτές μέσω των λογαριασμών προσαυξήσεων ζητά η ΕΒΙΚΕΝ.

 

Με επιστολή της προς τον αντιπρόεδρο της Ρυθμιστικής Αρχής, Δ. Φούρλαρη, η Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας θέτει ζήτημα διαφάνειας στη διαμόρφωση του Λογαριασμού Προσαυξήσεων 3 (ΛΠ3), ιδιαίτερα κατά τις ώρες υψηλής παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, όταν ο ΑΔΜΗΕ προχωρά σε ανακατανομή μονάδων για λόγους ασφαλούς λειτουργίας του συστήματος. Όπως επισημαίνει, τα δημοσίως διαθέσιμα στοιχεία δεν επιτρέπουν να ελεγχθεί επαρκώς κατά πόσο το σχετικό κόστος διαμορφώνεται σε εύλογα επίπεδα. 240826 Αίτημα για έλεγχο προσφορών στην αγορά εξισορρόπησης.pdf

 

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι λογαριασμοί προσαυξήσεων αποτελούν στην πράξη ένα πρόσθετο, λιγότερο ορατό κόστος της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ένα κόστος που έρχεται να προστεθεί στην τιμή της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και τελικά περιορίζει ή ακόμη και εξανεμίζει μέρος του οφέλους που δημιουργεί η αυξανόμενη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα.

 

Η αντίφαση γίνεται ιδιαίτερα εμφανής τις ώρες της ημέρας κατά τις οποίες η μεγάλη παραγωγή φωτοβολταϊκών πιέζει τις τιμές της χονδρικής προς τα κάτω. Θεωρητικά, η αυξημένη παραγωγή ΑΠΕ θα έπρεπε να μεταφράζεται σε χαμηλότερο συνολικό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, όταν παράλληλα αυξάνονται σημαντικά οι χρεώσεις που δημιουργούνται στην αγορά εξισορρόπησης, ένα μέρος του οφέλους χάνεται πριν φτάσει στον τελικό καταναλωτή.

 

 

Τα στοιχεία που επικαλείται η ΕΒΙΚΕΝ δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος. Από τις εβδομαδιαίες εκθέσεις της αγοράς εξισορρόπησης προκύπτει ότι το σχετικό κόστος έχει αυξηθεί σημαντικά, ξεπερνώντας τα 20 εκατ. ευρώ σε εβδομαδιαία βάση.

 

Μάλιστα, σύμφωνα με την Ένωση, η εικόνα αυτή είναι ηπιότερη από το πραγματικό κόστος, καθώς η τελική τιμή του ΛΠ3 μειώνεται από τη θετική επίδραση των εσόδων από αποκλίσεις. Η συμβολή αυτή έφθασε τα 4,34 εκατ. ευρώ την εβδομάδα 3-9 Αυγούστου, τα 5,66 εκατ. ευρώ την εβδομάδα 20-26 Ιουλίου και τα 4,49 εκατ. ευρώ την εβδομάδα 6-12 Ιουλίου. Χωρίς αυτήν, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ΕΒΙΚΕΝ, το κόστος που θα επιβάρυνε τους καταναλωτές θα έφθανε περίπου στα 24 ευρώ/MWh.

 

Πρόκειται για μέγεθος που δεν μπορεί να θεωρηθεί αμελητέο. Αντίθετα, προστίθεται στο κόστος της ενέργειας που αποτυπώνεται στην Αγορά Επόμενης Ημέρας και επηρεάζει το πραγματικό κόστος προμήθειας τόσο για τη βιομηχανία όσο και, τελικά, για το σύνολο της αγοράς.

 

 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρονική κατανομή των χρεώσεων. Η ΕΒΙΚΕΝ εντοπίζει επαναλαμβανόμενες αιχμές του ΛΠ3 τόσο κατά τις μεσημβρινές ώρες, όταν η παραγωγή των ΑΠΕ βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα, όσο και τις απογευματινές ώρες μετά τη δύση του ηλίου.

 

Την ίδια στιγμή, οι τιμές της ανοδικής χειροκίνητης εφεδρείας, της λεγόμενης mFRR Up, προσεγγίζουν ή ακόμη και αγγίζουν τα 400 ευρώ/MWh, όταν οι αντίστοιχες τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας παραμένουν σημαντικά χαμηλότερα, κάτω από τα 200 ευρώ/MWh.

 

Η σύγκριση Ιουνίου και Ιουλίου 2025 με τους αντίστοιχους μήνες του 2026, την οποία παρουσιάζει η ΕΒΙΚΕΝ στο διάγραμμα της τρίτης σελίδας της επιστολής, καταγράφει επίσης σαφή διαφοροποίηση στη συμπεριφορά των προσφορών στην αγορά εξισορρόπησης, με δύο χαρακτηριστικές ζώνες αιχμών μέσα στην ημέρα.

 

 

Υπό αυτές τις συνθήκες, η ΕΒΙΚΕΝ ζητά από τη ΡΑΑΕΥ αναλυτικό έλεγχο των προσφορών που ενεργοποιήθηκαν στην αγορά εξισορρόπησης την περίοδο 27 Ιουλίου έως 9 Αυγούστου και τη σύγκρισή τους με τις τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας.

 

Παράλληλα ζητά να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο οι εντολές ανακατανομής των μονάδων, τα λεγόμενα constraints, επηρεάζουν το συνολικό κόστος εξισορρόπησης, καθώς και ο ρόλος των μονάδων αποθήκευσης στη διαμόρφωση των τιμών των σχετικών υπηρεσιών. Τέλος, θέτει θέμα επάρκειας των στοιχείων που δημοσιοποιεί ο ΑΔΜΗΕ, ώστε συμμετέχοντες και καταναλωτές να έχουν τη δυνατότητα ουσιαστικού ελέγχου της αγοράς.

 

Χαρακτηριστικό είναι και το ερώτημα που θέτει η Ένωση για τη μονάδα του Αλιβερίου, διερωτώμενη ποια είναι η αποζημίωσή της όταν λαμβάνει εντολή από τον ΑΔΜΗΕ να λειτουργήσει μεταξύ 10:00 και 15:00 με ισχύ μόλις 100 MW.

 

 

Το ευρύτερο ζήτημα που αναδεικνύεται είναι πλέον η απόσταση ανάμεσα στην εικόνα που δίνει η τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς και στο πραγματικό κόστος που καλείται να πληρώσει ο καταναλωτής.

 

Η μεγάλη διείσδυση των ΑΠΕ δημιουργεί ολοένα περισσότερες ώρες χαμηλών ή ακόμη και μηδενικών τιμών στην Αγορά Επόμενης Ημέρας. Εάν όμως το σύστημα χρειάζεται παράλληλα ακριβές παρεμβάσεις εξισορρόπησης και ανακατανομής συμβατικών μονάδων, τότε το οικονομικό όφελος των φθηνότερων ΑΠΕ δεν περνά αυτούσιο στην κατανάλωση.

 

Ακριβώς γι’ αυτό οι λογαριασμοί προσαυξήσεων εξελίσσονται σε έναν κρίσιμο δείκτη για το πραγματικό κόστος λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος. Και όσο το κόστος αυτό αυξάνεται χωρίς να υπάρχει πλήρης εικόνα για τις προσφορές και τις αιτίες που το δημιουργούν, τόσο ενισχύονται τα ερωτήματα για την αποτελεσματική λειτουργία της αγοράς.

 

Η ΕΒΙΚΕΝ υπογραμμίζει άλλωστε ότι η έλλειψη διαφάνειας ως προς το κόστος των ανακατανομών και τη συμβολή τους στο τελικό κόστος εξισορρόπησης δυσχεραίνει την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της αγοράς και εντείνει την ανησυχία των βιομηχανικών καταναλωτών για την πορεία του ενεργειακού τους κόστους. Ζητά, τέλος, συνάντηση εργασίας με τη ΡΑΑΕΥ και ενημέρωση για τη μελέτη κόστους-οφέλους σχετικά με την πρόταση προαγοράς ισχύος εξισορρόπησης πριν από την Αγορά Επόμενης Ημέρας.