Οι δασμοι Trump προκαλούν σοκ στην αγορά δικαιωμάτων CO2 και στις χρηματοπιστωτικές αγορές

Η ανακοίνωση της κυβέρνησης Τραμπ για τους δασμούς τον Απρίλιο προκάλεσε ταχεία ανατιμολόγηση στις ευρωπαϊκές αγορές, καθώς οι φόβοι για έναν παρατεταμένο εμπορικό πόλεμο αύξησαν τον κίνδυνο περιφερειακής επιβράδυνσης ή ακόμη και ύφεσης. Η αγορά δικαιωμάτων εκπομπών CO₂ (EUA) αντέδρασε πρώτη, με τα EUAs να διολισθαίνουν κατά -15%, σε χαμηλό έτους στα €60,0.

Το sell-off του EUA απηχούσε μια ευρύτερη στροφή προς την απομάκρυνση του κινδύνου. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, το TTF σημείωσε πτώση -31%, οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας υποχώρησαν κατά -15% και το αργό έπεσε κατά -11%. Οι μετοχές δέχθηκαν ισχυρό πλήγμα,με τον STOXX 600, που αντιπροσωπεύει σχεδόν το 90% της υποκείμενης ευρωαγοράς, να υποχωρεί σχεδόν κατά -18% από τα πρόσφατα υψηλά επίπεδα. Οι τραπεζικές μετοχές και οι μετοχές αυτοκινήτων ηγήθηκαν της πτώσης, υπογραμμίζοντας την ευπάθειά τους στις διαταραχές των εξαγωγών.

Η προσωρινή δασμολογική εκεχειρία ΗΠΑ-ΕΕ βοήθησε στη σταθεροποίηση του κλίματος. Τα EUAς και οι μετοχές ανέκαμψαν, με τη διακύμανση του EUA να συνδέεται όλο και περισσότερο με τις αγορές μετοχών. Η συσχέτιση ξεπέρασε το 50%, πολύ πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο του 10%. Παρόλα αυτά, η αβεβαιότητα εξακολουθεί να επιβαρύνει την εμπιστοσύνη και τις προσδοκίες για την ανάπτυξη.

Συγκοινωνούντα δοχεία; Ναι, αλλά υπό προϋποθέσεις

Ένας συνδυασμός αναλύσεων διανυσματικής αυτοπαλινδρόμησης (VAR) και διακοπτόμενων χρονοσειρών (ITS) υποδηλώνει ότι οι δασμοί των ΗΠΑ από μόνοι τους είναι απίθανο να προκαλέσουν καταστροφή της ζήτησης στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ETS), εκτός αν ενισχυθούν από πρόσθετα οικονομικά σοκ. Τα αποτελέσματα VAR δείχνουν ότι ο αντίκτυπος των δασμών στις βιομηχανικές εκπομπές της ΕΕ κορυφώνεται γύρω στο τρίτο τρίμηνο του 2025, μετά την επιβολή τους, όπου παρατηρείται σημαντική μείωση των εκπομπών. 

Ωστόσο, η επίδραση αυτή φαίνεται να αντιστρέφεται μέχρι το τέταρτο τρίμηνο μετά το σοκ, αντανακλώντας πιθανώς δυναμικές ανάκαμψης, όπως η προσαρμογή της βιομηχανίας, η υποκατάσταση της παραγωγής ή οι αντιδράσεις πολιτικής. 

Η εκτιμώμενη μείωση των εκπομπών από την επιβολή δασμών στις ΗΠΑ, κυμαίνεται μεταξύ 4 και 16 εκατ. τόνων CO₂, ανάλογα με το χρόνο και το μέγεθος του δασμολογικού σοκ. Η μείωση αυτή είναι σχετικά μέτρια και επομένως είναι απίθανο να μεταβάλει σημαντικά τη διαρθρωτική ισορροπία του ΣΕΔΕ της ΕΕ το 2025. Ως αποτέλεσμα, ο τομέας της ενέργειας αναμένεται να συνεχίσει να διαδραματίζει τον κυρίαρχο ρόλο στη διαμόρφωση της συνολικής ζήτησης εκπομπών.

Ο κ. Χρήστος Χριστοδουλόπουλος είναι ΕUA Trader στην Vertis Environmental Finance