Φιλίππου - Σαββάκης οι επικεφαλής στο Χρηματιστήριο Ενέργειας - Συμμετέχει και στο ΔΣ η EBRD - Καταχωρίστηκε στο ΓΕΜΗ η εταιρεία

Σάρκα και οστά παίρνει το ενεργειακό χρηματιστήριο καθώς η ανώνυμη εταιρεία Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας Α. Ε. καταχωρίστηκε στο ΓΕΜΗ ενώ ορίστηκε και το πρώτο 9μελές ΔΣ. Σε αυτό μετέχουν στελέχη από το ΛΑΓΗΕ, τον ΑΔΜΗΕ, το Χρηματιστήριο Αθηνών, ενώ ξεχωρίζει επίσης η συμμετοχή εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής αναπτυξιακής τράπεζας EBRD.

Ειδικότερα, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, που θα έχει ως σκοπό την οργάνωση και διαχείριση των ενεργειακών αγορών, ορίζεται ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΛΑΓΗΕ Μιχάλης Φιλίππου.

Πρόεδρος ορίζεται ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος Αθ. Σαββάκης

Τα υπόλοιπα 7 μέλη του πρώτου ΔΣ του ΕΧΕ είναι:

1. ο πρώην διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ Γ. Καμπούρης, 
2. ο επιτελικός διευθυντής αγορών ηλεκτρικής ενέργειας του ΛΑΓΗΕ Α. Τασούλης, 
3. ο ειδικός επί ρυθμιστικών θεμάτων στο ΔΕΣΦΑ  Γ. Αυλωνίτης, 
4. ο επιτελικός διευθυντής λειτουργικών του ομίλου Χρηματιστηρίου Αθηνών Δ. Καραϊσκάκης, 
5. ο εκπρόσωπος της EBRD διευθυντής συναλλάγματος και ανάπτυξης κεφαλαιαγορών Hannes Takacs, 
6. ο πρόεδρος του Χρηματιστηρίου της Κύπρου Μαρίνος Χριστοδουλίδης 
7. ο καθηγητής του ΕΜΠ Δ. Παπαντώνης.

Η θητεία του πρώτου ΔΣ είναι 3ετής ενώ το μετοχικό κεφάλαιο ορίστηκε στα 5 εκ. ευρώ. Υπενθυμίζεται τέλος ότι στην ΕΧΕ συμμετέχουν ο ΛΑΓΗΕ με ποσοστό 22%, ο ΑΔΜΗΕ με 20% ο ΔΕΣΦΑ με 7%, η ΕΧΑΕ με 31% και η EBRD με 20.

Το Χρηματιστήριο Κύπρου που έχει συμφωνηθεί να συμμετάσχει, δεν θα είναι μετοχικά παρόν στην  ιδρυτική φάση καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί, για τυπικούς λόγους η απαιτούμενη έγκριση του Κυπριακού Κοινοβουλίου και το προγραμματισμένο ποσοστό του (10%) θα το πάρει προς ώρας το Χρηματιστήριο Αθηνών με σκοπό να το μεταβιβάσει στη συνέχεια.

Το Χρηματιστήριο αναμένεται να ξεκινήσει να λειτουργεί τον Απρίλιο του 2019, ενώ η εταιρεία θα πρέπει να πιστοποιηθεί από τη ΡΑΕ ως φορέας διαχείρισης της αγοράς για το μεταβατικό στάδιο έως την εφαρμογή του target model.

Από τα πρώτα καθήκοντα του νέου ΔΣ της ΕΧΕ θα είναι να υποβάλει στη ΡΑΕ προς έγκριση τον κανονισμό της νέας εταιρείας και τον κανονισμό λειτουργίας των νέων αγορών, ενώ ο ρυθμιστής θα πρέπει να εγκρίνει τον κάθε μέτοχο ενώ θα ελέγξει και την τυπική επάρκεια και καταλληλότητα των μελών του ΔΣ. 

Η επίσημη ανακοίνωση του ΛΑΓΗΕ

Ανακοινώθηκε και επισήμως από το ΛΑΓΗΕ η από 14/6 απόσχιση του κλάδου της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της ΛΑΓΗΕ Α.Ε και η εισφορά του εν λόγω κλάδου για τη σύσταση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας Α.Ε.»

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, αυθημερόν εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση και υπογράφηκε από τους μετόχους-ιδρυτές το καταστατικό σύστασης της «Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας Α.Ε.». Το μετοχικό κεφάλαιο της ΕΧΕ Α.Ε. ανέρχεται στο ποσό των 5.000.000 ευρώ και συμμετέχουν σε αυτό με τα ακόλουθα ποσοστά τα παρακάτω νομικά πρόσωπα:

1) Η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Λειτουργός Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε.» με ποσοστό 22%.

2) Η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε.» με ποσοστό 20% .

3) Η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» με ποσοστό 7%.

4) Η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ - ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ» και το διακριτικό τίτλο «ΧΑ Α.Ε.» με ποσοστό 31%.

5) Ο διεθνής οργανισμός με την επωνυμία «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» και το διακριτικό τίτλο «EBRD» με ποσοστό 20%. 

Σημειώνεται ότι το «Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου» έχει συμφωνηθεί να συμμετάσχει στο μετοχικό κεφάλαιο της ΕΧΕ ΑΕ αμέσως μετά την απαιτούμενη έγκριση από το Κυπριακό Κοινοβούλιο με ποσοστό 10%, το οποίο θα του μεταβιβασθεί από την εταιρεία ΧΑ Α.Ε..

Το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΧΕ Α.Ε. με τριετή θητεία που άρχεται από τη σύσταση της, απαρτίζεται από τους κατωτέρω και συγκροτήθηκε σε σώμα ως εξής:

 Σαββάκης Αθανάσιος του Ιωάννη, Πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος, Πρόεδρος.

 Φιλίππου Μιχαήλ του Εμμανουήλ, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, Διευθύνων Σύμβουλος.

 Τασούλης Αριστείδης του Αναστασίου, Μηχανολόγος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, Μέλος.

 Καμπούρης Ιωάννης του Θεοχάρη, Μέλος Δ.Σ. & Γενικός Διευθυντής Λειτουργίας της ΑΔΜΗΕ Α.Ε., Μέλος.

 Αυλωνίτης Γεράσιμος του Παύλου, Ειδικός επί ρυθμιστικών θεμάτων στο ΔΕΣΦΑ, Μέλος.

 Καραϊσκάκης Δημήτριος του Θωμά, Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργιών της ΧΑ Α.Ε., Μέλος.

 Takacs (Τακακς) Hannes (Χανες) του Johann (Γιόχαν), “Associate Director, LC2, Head of ECM & CMI Development Unit” της EBRD, Μέλος.

 Χριστοδουλίδης Μαρίνος του Ηροδότου, Πρόεδρος του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου, Μέλος.

 Παπαντώνης Δημήτριος του Ευαγγέλου, καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Μέλος. 

Την 18η /6/2018 με την καταχώρηση στο Γ.Ε.ΜΗ. των σχετικών πράξεων, ολοκληρώθηκε η απόσχιση κλάδου της ΛΑΓΗΕ Α.Ε. και η σύσταση της εταιρείας ΕΧΕ Α.Ε., οπότε η τελευταία αναλαμβάνει και είναι αποκλειστικά αρμόδια για τη λειτουργία του Ημερήσιου Ενεργειακού Προγραμματισμού (ΗΕΠ).

Ενημερωτικό Σημείωμα από το ΥΠΕΝ

Το Χρηματιστήριο Ενέργειας αποτελεί προϋπόθεση για την αναδιοργάνωση της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, προς όφελος των συμμετεχόντων στην αγορά και των τελικών καταναλωτών, καθώς στοχεύει:

1. στη σύζευξη της ελληνικής αγοράς με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές.
2. στην ενίσχυση του ανταγωνισμού και της διαφάνειας, με άμεσα οφέλη στη μείωση του ενεργειακού κόστους και τη διασφάλιση καλύτερων τιμών για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
3. την εξασφάλιση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού,  τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μίγμα, καθώς και την περαιτέρω αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ.

Με το Ν. 4512/2018 τροποποιείται ο Ν. 4425/2016 για την αναδιοργάνωση της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, σε εφαρμογή των Ευρωπαϊκών Κανονισμών και Οδηγιών για την ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, το λεγόμενο «Μοντέλο Στόχο» (Target Μodel).

Το Target Μodel προσδιορίζει τις ελάχιστες απαιτούμενες προδιαγραφές που θα πρέπει να ακολουθήσουν οι επιμέρους εθνικές αγοράς ανά την Ευρώπη, και η δική μας, ώστε να διαμορφώσουν μια κοινή αρχιτεκτονική λειτουργίας η οποία θα οδηγήσει ακολούθως στην σύζευξη των αγορών της ΕΕ και στην ενθάρρυνση ανοικτού και δίκαιου ανταγωνισμού προς το συμφέρον του τελικού καταναλωτή. Ο βασικός στόχος της αναδιάρθρωσης της αγοράς Η/Ε είναι η μείωση του ενεργειακού κόστους και η ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, μέσω της αποτελεσματικής διαμόρφωσης και σταδιακής σύγκλισης της τιμής προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας με χρήση (1) μηχανισμών όπως το ενεργειακό χρηματιστήριο και (2) ενίσχυση και διεύρυνση των διασυνδέσεων μεταξύ των κρατών μελών. Οι διατάξεις που περιέχει το πολυνομοσχέδιο διαμορφώνουν το θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία του ενεργειακού χρηματιστηρίου.

Το Target Model έχει ως βασική επιδίωξη την εξισορρόπησης προσφοράς και ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας σε πραγματικό χρόνο, ώστε να αποφεύγονται μη αποδοτικές λύσεις για κάλυψη αιχμών φορτίου ή στοχαστικών διακυμάνσεων των ΑΠΕ. Η δημιουργία μιας διευρυμένης αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που θα λειτουργεί με κοινούς κανόνες παράλληλε με το διασυνοριακό εμπόριο, επιτρέπουν ανά πάσα στιγμή το έλλειμμα που μπορεί να προκύψει προσωρινά σε μία χώρα να αντισταθμίζεται από το πλεόνασμα μιας άλλης χώρας με όρους αγοράς. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η επάρκεια εφοδιασμού αλλά και ένα χαμηλότερο ενεργειακό κόστος, με στόχο τη σταδιακή σύγκλιση των τιμών ενέργειας της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς. Η συντονισμένη και συγχρονισμένη προσέγγιση αμβλύνει τις διαφοροποιήσεις των τιμών μεταξύ των αγορών και προκαλεί πιο αποτελεσματικές ροές ενέργειας, ισχυρότερα συσχετισμένες με τα οικονομικά σήματα.

Υπάρχει μια ενιαία πλατφόρμα δημοπρασιών (single auction platform),  στην οποία υποβάλλονται καθημερινά προσφορές για πώληση και αγορά ηλεκτρικής ενέργειας για την επόμενη ημέρα (ΠΡΟ-ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΑΓΟΡΑ). Το αποτέλεσμα αυτής της ενιαίας επίλυσης σε πανευρωπαϊκή κλίμακα, είναι η κατανομή της ενέργειας μεταξύ των διαφόρων διεθνών διασυνδέσεων με έναν τρόπο αρκετά αποτελεσματικό που αξιοποιεί στο μέγιστο δυνατό την χωρητικότητα των διασυνδέσεων, προκειμένου οι τιμές μεταξύ των συζευγμένων αγορών να καθίστανται ίσες και να διαφοροποιούνται μόνο στην περίπτωση συμφόρησης στην μεταξύ τους διασύνδεση, το οποίο θα μπορεί να ερμηνευτεί και ως ένα οικονομικό σήμα για την αναγκαιότητα περαιτέρω διασυνδέσεων. 

Στο παρελθόν, οι έμποροι ηλεκτρικής ενέργειας (traders) λάμβαναν μέρος σε διακριτές δημοπρασίες (explicit auctions) για την κατανομή ημερήσιων διασυνδετικών δικαιωμάτων και επομένως έπρεπε να προβλέψουν τη διαφορά των τιμών μεταξύ των διασυνδεδεμένων αγορών. Σε περίπτωση εσφαλμένης πρόβλεψης, αν δηλαδή είχαν αντιστραφεί εν τέλει τα οικονομικά δεδομένα και επομένως δεν υπήρχε οικονομικό νόημα στις διασυνοριακές συναλλαγές, ένα μεγάλο ποσοστό τους δεν υλοποιούνταν. Έτσι, σημαντικό τμήμα των διεθνών διασυνδέσεων παρέμενε στην πράξη αναξιοποίητο.

Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες από την Πορτογαλία έως την Φινλανδία, συμπεριλαμβανομένης της Μεγάλης Βρετανίας, έχουν ήδη ενοποιήσει τις προ-ημερήσιες χονδρεμπορικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ρυθμός των εξελίξεων και στη Βαλκανική είναι ενθαρρυντικός. Οι χώρες της Ενεργειακής Κοινότητας έχουν ήδη δεσμευτεί για τη σύζευξη των αγορών τους με μια τουλάχιστον όμορη χώρα έως τα μέσα του 2018.  Σημειώνεται ενδεικτικά ότι η  ΠΓΔΜ έχει ανακοινώσει την επικείμενη σύζευξή της με τη Βουλγαρία. Εν συνεχεία της ίδρυσης χρηματιστηρίων ενέργειας στη Σερβία και τη Βουλγαρία, ήδη από το 2015, σε αντίστοιχες ενέργειες προβαίνει και το Μαυροβούνιο, ενώ η Αλβανία διεξάγει το σχεδιασμό της από κοινού με το Κόσοβο. Σημειώνεται επίσης ότι έως το 2020, η Βουλγαρία προτίθεται να ενοποιηθεί με τις 4 ήδη συζευγμένες αγορές της Ουγγαρίας, Τσεχίας, Σλοβακίας και Ρουμανίας.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, η προ-ημερήσια αγορά μας θα συζευχθεί με την Ιταλία και αργότερα τη Βουλγαρία, αλλά και όμορες χώρες της Ενεργειακής Κοινότητας, ανάλογα με τον βαθμό ετοιμότητάς τους.

Το Target Model θα ενισχύσει σημαντικά και τις βιομηχανίες καθώς αφενός θα διαμορφωθούν οικονομικά προσιτές τιμές ενέργειας αφετέρου θα μπορούν και οι ίδιες να συμμετέχουν στην αγορά συνάπτοντας συμβόλαια με παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας κάνοντας αντιστάθμιση και ελέγχοντας πλήρως το ενεργειακό κόστος σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.