Η κυκλική οικονομία κρίσιμη για την ενεργειακή μετάβαση – Ευρωπαϊκά κονδύλια 1 δις. ευρώ στη τριετία

Η ευρωπαϊκή πολιτική για την κυκλική οικονομία και τα απόβλητα μετασχηματίζεται, υιοθετώντας ακόμα πιο φιλόδοξους στόχους ανέφερε η κ. Καρακατσάνη, μέλος της ΡΑΕ, σε εκδήλωση της Τράπεζας της Ελλάδας για την κυκλική οικονομία που πραγματοποιήθηκε στην Βρετανική Πρεσβεία. 

Το ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης για τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία, που έχει αντανάκλαση και στις εθνικές προσεγγίσεις, και η ειδική πλατφόρμα για τη χρηματοδότησή της αποτελεί πλέον μια στέρεη βάση. Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν σημαντικές και το επενδυτικό έλλειμμα υπαρκτό. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το χρηματοδοτικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, που ανακοινώθηκε τον Ιανουάριο, για την κινητοποίηση πράσινων επενδύσεων 1 τρις € στην επόμενη δεκαετία. Το επενδυτικό πλάνο αποδεσμεύει πρόσθετα κονδύλια για έργα που συμβάλλουν στον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής, δημιουργεί νέους μηχανισμούς χρηματοδότησης και ισχυρότερες προϋποθέσεις για μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων.

Η καινοτομία είναι κρίσιμη παράμετρος και είναι ενδεικτικό ότι μέσω του Προγράμματος Horizon έχει διοχετευτεί 1 δις € σε έργα κυκλικής οικονομίας στην Ευρώπη την τελευταία τριετία. Το φάσμα εφαρμογών είναι ευρύ, από την ανακύκλωση έως τη διαχείριση αποβλήτων, την κατάλυση, την αλιεία, τα τρόφιμα, τη μεταποίηση και την εφαρμογή αλγορίθμων για την ελαχιστοποίηση απορριμμάτων.  

Ωστόσο, η συμμετοχή ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις είναι αρκετά περιορισμένη, γεγονός που αναδεικνύει ότι το θεσμικό πλαίσιο πρέπει να συμπληρωθεί, ενώ καθοριστική είναι και η συντονισμένη ενημέρωση. Ενδεικτικά, σε πρόσφατη πρόσκληση που απευθυνόταν σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, διαθέτοντας 4.5 εκατ €  για να μετασχηματίσουν τη δραστηριοποίησή τους από γραμμική σε κυκλική, από τις 90 προτάσεις που υποβλήθηκαν, μόλις μία προέρχεται από τη χώρα μας. 

Παράλληλα ωστόσο, υλοποιούνται στη χώρα μας και έργα αιχμής, όπως το καινοτόμο πιλοτικό σύστημα στο Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων στην Ψυτάλλεια, που επιτρέπει ταυτόχρονη ανάκτηση υλικών και ενέργειας (βιοαερίου), μέσω της συμμετοχής της ΕΥΔΑΠ στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Smart Plant.

Μια συγκροτημένη δέσμη μέτρων, όπως η υιοθέτηση κυκλικών και πράσινων κριτηρίων στις δημόσιες συμβάσεις, η εφαρμογή επιδοτήσεων και οικονομικών κινήτρων για επενδύσεις στην κυκλική οικονομία, η χρηματοδότηση μελετών αλλά και ο "Οδηγός Κυκλικής Πόλης" , θα δώσουν ώθηση στην κυκλική οικονομία στους επόμενους μήνες. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ανάπτυξη προτύπων για την κυκλικότητα στο πλαίσιο της οικολογικής και ενεργειακής σήμανσης ενισχύει τη διαφάνεια για τους καταναλωτές.  

Η κλιματική αλλαγή επιβάλει μια ολιστική προσέγγιση και είναι κρίσιμο να αναθεωρήσουμε τις δομές της οικονομίας μας και πτυχές της καθημερινότητας μας, όπως η επαναχρησιμοποίηση υλικών. Είναι χαρακτηριστικό ότι έως το 2030, η ανακύκλωση πλαστικών συσκευασιών πρέπει να ανέλθει πανευρωπαϊκά στο 55%. Στην κατεύθυνση αυτή, το σχέδιο δράσης που ανακοίνωσε πρόσφατα η Περιφέρεια Αττικής αναδεικνύει τις σημαντικές αλλαγές που θα συντελεστούν στην πορεία μας για μια περιβαλλοντικά βιώσιμη πόλη.