Ο Κάθετος Διάδρομος επεκτείνεται στα Δυτικά Βαλκάνια με τη συμμετοχή της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας

04 09 2026 | 19:01

Ένα σημαντικό βήμα για την επέκταση της περιφερειακής ενεργειακής συνεργασίας έγινε σήμερα με την υπογραφή νέου Μνημονίου Συνεργασίας (MoU) από τις εταιρείες που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία του Κάθετου Διαδρόμου. Ο ΔΕΣΦΑ και οι συμμετέχουσες εταιρείες καλωσόρισαν επίσημα τη NOMAGAS της Βόρειας Μακεδονίας και την Transportgas Serbia της Σερβίας στην πρωτοβουλία, επεκτείνοντας περαιτέρω τον Διάδρομο στα Δυτικά Βαλκάνια.

Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο του 10ου Ενεργειακού Φόρουμ Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SEEF), παρουσία του Έλληνα Υφυπουργού Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Νίκου Τσάφου, της Υπουργού Ενέργειας της Βουλγαρίας, Iva Petrova, της Υπουργού Ενέργειας, Μεταλλείων και Ορυκτών Πόρων της Βόρειας Μακεδονίας, Sanja Božinovska, του Ουκρανού Υφυπουργού Ανάκαμψης, Υποδομών και Μεταφορών, Artem Rybchenko, της Υφυπουργού Ενέργειας και Ορυχείων της Σερβίας, Jovana Joksimović, του Υφυπουργού Ενέργειας της Ρουμανίας, Cristian-Silviu Bușoi, του Επίτιμου Προξένου της Ουγγαρίας στη Θεσσαλονίκη, Δημήτριου Τάκα και του Επίτιμου Προξένου της Σλοβακίας στη Θεσσαλονίκη, Δημήτριου Παπασταύρου. Στην τελετή παρέστησαν επίσης η Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Kimberly Guilfoyle, ο Joshua Volz, Ειδικός Απεσταλμένος για την Ενέργεια των ΗΠΑ και η Επιτετραμμένη Ακόλουθος των ΗΠΑ στη Βόρεια Μακεδονία Nicole Varnes.

Με την προσθήκη των δύο νέων μελών, ο Κάθετος Διάδρομος συγκεντρώνει πλέον:

Ελλάδα: DESFA, Gastrade
Βουλγαρία: ICGB, Bulgartransgaz
Ρουμανία: Transgaz
Ουγγαρία: FGSZ
Σλοβακία: Eustream
Ουκρανία: GTSOU
Μολδαβία: Vestmoldtransgaz
Βόρεια Μακεδονία: NOMAGAS
Σερβία: Transportgas Serbia

Σύμφωνα με τον ΔΕΣΦΑ, η επέκταση αντικατοπτρίζει τη συνεχή συνεργασία μεταξύ των εταιρειών που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία, με την υποστήριξη των Υπουργών Ενέργειας των εμπλεκόμενων χωρών, την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, τη διαφοροποίηση των πηγών και των οδών εφοδιασμού και την ενίσχυση της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας.

Μέσω του νέου Μνημονίου, οι συμμετέχουσες εταιρείες θα συντονίσουν περαιτέρω την ανάπτυξη και λειτουργία των διασυνδεδεμένων συστημάτων μεταφοράς τους, εστιάζοντας στη βελτιστοποίηση της χρήσης των υφιστάμενων υποδομών, στον εντοπισμό πρόσθετων αναγκών υποδομής, στην ενίσχυση των δυνατοτήτων αμφίδρομης ροής φυσικού αερίου και στην επέκταση της διασυνοριακής δυναμικότητας. Η συνεργασία θα συνεχιστεί επίσης σε ρυθμιστικό, τεχνικό και εμπορικό επίπεδο, με στόχο να καταστεί ο Κάθετος Διάδρομος πιο ευέλικτος, ανταγωνιστικός και ελκυστικός για την αγορά.

Με τη συμμετοχή της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας, ο Κάθετος Διάδρομος επεκτείνεται περαιτέρω στα Δυτικά Βαλκάνια, ενισχύοντας τον βασικό του ρόλο ως περιφερειακής ενεργειακής οδού που συνδέει διαφοροποιημένες πηγές εφοδιασμού με αγορές σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Η Maria Sferruzza, CEO του ΔΕΣΦΑ, δήλωσε: «Η σημερινή υπογραφή σηματοδοτεί ένα σημαντικό ορόσημο για τον Κάθετο Διάδρομο και για την περιφερειακή ενεργειακή συνεργασία. Η συμμετοχή της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας διευρύνει σημαντικά τη γεωγραφική εμβέλεια της πρωτοβουλίας και ενισχύει τις συνδέσεις μεταξύ της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και των Δυτικών Βαλκανίων. Με τη συνεργασία, οι συμμετέχοντες Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς μπορούν να αξιοποιήσουν καλύτερα τις υπάρχουσες υποδομές, να υποστηρίξουν νέες διασυνδέσεις και να δημιουργήσουν μεγαλύτερη ευελιξία για την περιοχή. Αυτή η συνεργασία είναι απαραίτητη για την οικοδόμηση μιας πιο διασυνδεδεμένης, ανθεκτικής και ανταγωνιστικής αγοράς ενέργειας και για την περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως πύλης για διαφοροποιημένο ενεργειακό εφοδιασμό στην ευρύτερη περιοχή».

Το νέο Μνημόνιο Συνεργασίας ενισχύει τη δέσμευση των συμμετεχουσών εταιρειών για την περαιτέρω ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου ως στρατηγικής συνιστώσας της ενεργειακής ασφάλειας και διασυνδεσιμότητας της περιοχής.

Ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας, Νίκος Τσάφος περιέγραψε τις ελληνικές προτεραιότητες για την επόμενη διετία, με στόχο οι εγχώριες υποδομές να συμβαδίζουν με την επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου προς Σερβία και Βόρεια Μακεδονία.

Αναφερόμενος στην ανάγκη αντιστροφής της ροής του δικτύου από τον Νότο προς τον Βορρά λόγω της απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο, ο κ. Τσάφος τόνισε: «Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι έχουμε ένα ανθεκτικό σύστημα, τόσο για τις δικές μας ανάγκες όσο αι για την κάλυψη των αναγκών μιας ευρύτερης περιφερειακής αγοράς».

Παράλληλα, έθεσε ως προτεραιότητα τη ρυθμιστική σύγκλιση, εξηγώντας ότι «αν οι κανόνες δεν είναι εκεί, αν δεν μπορείς να χρησιμοποιήσεις αυτή την υποδομή με τον μέγιστο τρόπο, τότε δεν μεγιστοποιείς πραγματικά τις δυνατότητες αυτής της υποδομής».

Αμέσως μετά, τον λόγο πήρε η Υπουργός Ενέργειας, Ορυχείων και Ορυκτών Πόρων της Βόρειας Μακεδονίας, Sanja Božinovska, η οποία έθεσε το ζήτημα της διασύνδεσης των υποδομών. «Για εμάς, το ζητούμενο είναι να βρούμε έναν τρόπο να κάνουμε τα πράγματα να λειτουργήσουν μαζί, όπως το να συνδυάσουμε τις συνδέσεις LNG και την αποθήκευση μαζί με άλλες ανανεώσιμες πηγές», επεσήμανε. Πρόσθεσε ότι η επένδυση σε δίκτυα μεταφοράς και αποθήκευσης είναι κομβικής σημασίας. Η κ. Sanja Božinovska, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη διατλαντική εταιρική σχέση, σημειώνοντας ότι η ασφάλεια της περιοχής είναι βαθιά συνδεδεμένη με τη στήριξη των ΗΠΑ.

«Για τη Βόρεια Μακεδονία, η έννοια της "διαφοροποίησης" δεν είναι πλέον απλώς μια θεωρία στα χαρτιά - είναι μια πραγματική επένδυση σε μεγάλα έργο υποδομής», δήλωσε χαρακτηριστικά, αναφερόμενη στον διασυνδετήριο αγωγό με την Ελλάδα που θα επιτρέψει τη μεταφορά 1,5 δισ. κυβικών μέτρων αερίου ετησίως και συμπλήρωσε: «Κανένα κράτος δεν μπορεί να εξασφαλίσει το ενεργειακό του μέλλον από μόνο του. Μπορούμε να έχουμε εθνικές στρατηγικές. Αλλά χρειαζόμαστε εταίρους».

Βουλγαρία και Ρουμανία: Δίκτυα και θεσμική θωράκιση

Από την πλευρά της, η Υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, Iva Petrova, παρουσίασε τα τεχνικά βήματα της χώρας της, όπως ο διπλασιασμός της χωρητικότητας εξόδου προς τη Ρουμανία και η επέκταση της αποθήκης αερίου στο Chiren. Η κα Πέτροβα συμφώνησε απόλυτα στην ανάγκη κοινών ρυθμιστικών κανόνων και ανταγωνιστικών τιμολογίων, επισημαίνοντας: «Όταν μιλάμε γι' αυτήν την υποδομή, δεν είναι απλώς υποδομή. Είναι η ραχοκοκαλιά της περιφερειακής ασφάλειας». Χαρακτήρισε μάλιστα τον Κάθετο Διάδρομο ως ένα «κορυφαίο παράδειγμα περιφερειακής συνεργασίας και αλληλεγγύης στην περιοχή μας».

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Γερουσιαστής και Πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας, Ενεργειακών Υποδομών και Ορυκτών Πόρων του Κοινοβουλίου της Ρουμανίας, István-Lóránt Antal, έδωσε μια άλλη διάσταση, εστιάζοντας στην ανάγκη για γρήγορη θεσμική και νομοθετική προσαρμογή. Ο κ. Antal υπογράμμισε ότι ο Κάθετος Διάδρομος απαιτεί τη στενή συνεργασία όχι μόνο των κυβερνήσεων αλλά και των εθνικών κοινοβουλίων της περιοχής για την ταχεία άρση των γραφειοκρατικών εμποδίων. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «οι κοινοβουλευτικές επιτροπές έχουν το καθήκον να επιταχύνουν τις νομοθετικές διαδικασίες που θα επιτρέψουν στις διασυνοριακές ενεργειακές υποδομές να λειτουργήσουν εμπορικά χωρίς καθυστερήσεις», συμπληρώνοντας ότι η Ρουμανία στηρίζει ενεργά την επέκταση της χωρητικότητας των δικτύων μεταφοράς προς την κεντρική Ευρώπη.