GREGY: «Κλείδωσε» έκταση 3.200 τετ. χλμ. για τις ΑΠΕ της διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου – Χαρτοφυλάκιο αιολικών 5,4 GW και φωτοβολταϊκών 3,1 GW

Οριστικοποιήθηκε στην Αίγυπτο η περιοχή η οποία θα «φιλοξενήσει» το χαρτοφυλάκιο των ΑΠΕ που θα τροφοδοτεί με «πράσινη» ηλεκτρική ενέργεια τη διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου (GREGY), με τη συνολική έκταση να ανέρχεται σε 3.200 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Η δέσμευση των εκτάσεων έγινε με Προεδρικό Διάταγμα, ενώ αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό «σταθμό» στην προετοιμασία του πρότζεκτ, καθώς διασφαλίζει τον απαιτούμενο χώρο για την ανάπτυξη των ΑΠΕ που θα παράγουν την ενέργεια η οποία, μέσω του καλωδίου, θα εισάγεται στην Ελλάδα. Με το Προεδρικό Διάταγμα, αποκλείεται οποιαδήποτε άλλη χρήση της έκτασης, η οποία «πέρασε» στο αιγυπτιακό υπουργείο Ενέργειας.

Το επόμενο στάδιο είναι η μεταβίβαση των συγκεκριμένων εκτάσεων στην εταιρεία του Ομίλου Κοπελούζου, που θα αναλάβει την υλοποίηση των μονάδων ΑΠΕ. Πρόκειται για διαφορετικό φορέα από την Elica, η οποία έχει αναλάβει την ανάπτυξη της ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Αιολικά & φωτοβολταϊκά 8,5 GW

Ο μέχρι σήμερα σχεδιασμός προβλέπει την ανάπτυξη έργων συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 8,5 GW, με τα αιολικά να αποτελούν το μεγαλύτερο τμήμα του χαρτοφυλακίου. Ειδικότερα, προβλέπονται 5,4 GW αιολικών πάρκων και 3,1 GW φωτοβολταϊκών σταθμών, χωρίς στην παρούσα φάση να περιλαμβάνονται μπαταρίες αποθήκευσης.

Η επιλογή της συγκεκριμένης αναλογίας δεν είναι τυχαία, καθώς βασίζεται στις τεχνικοοικονομικές μελέτες για τη βέλτιστη αξιοποίηση της δυναμικότητας του καλωδίου και την επίτευξη όσο το δυνατόν χαμηλότερου κόστους παραγωγής. Ο σχεδιασμός πάντως μπορεί να τροποποιηθεί στην πορεία.

Η μείωση του κόστους των συστημάτων αποθήκευσης τα επόμενα χρόνια ενδέχεται να επηρεάσει το τελικό ενεργειακό μείγμα. Κι αυτό γιατί αν αποκλιμακωθεί σε σημαντικό βαθμό, μπορεί το «πράσινο» χαρτοφυλάκιο να διαφοροποιηθεί, καθώς θα συμπληρωθεί με ένα portfolio μπαταριών.

Παράλληλα η ωρίμανση των ΑΠΕ και του καλωδίου

Με την εξασφάλιση των εκτάσεων, το επόμενο μεγάλο βήμα για το ενεργειακό χαρτοφυλάκιο είναι η περιβαλλοντική αδειοδότηση και η περαιτέρω τεχνική ωρίμανση των έργων. Η διαδικασία υλοποίησης των έργων θα εξελιχθεί παράλληλα με την ανάπτυξη της διασύνδεσης, ώστε οι δύο πτυχές του πρότζεκτ να προχωρούν συντονισμένα και να ολοκληρωθούν περίπου στον ίδιο χρονικό ορίζοντα. Ο ορίζοντας αυτός έχει καθοριστεί για το 2031.

Την ίδια στιγμή, η Elica επιταχύνει τις διαδικασίες ωρίμανσης του καλωδίου. Σε εξέλιξη βρίσκονται οι διαδικασίες για τρεις κρίσιμες μελέτες, μεταξύ των οποίων ο διεθνής διαγωνισμός για την εκπόνηση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Επίσης, στα τέλη Ιουλίου δημοσιεύθηκαν και οι προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τη θαλάσσια έρευνα καθώς και για τη μελέτη των χερσαίων έργων πολιτικού μηχανικού.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η μελέτη η marine survey. Ειδικό ερευνητικό πλοίο θα πραγματοποιήσει αναλυτική χαρτογράφηση της περιοχής από την οποία θα διέλθει η διασύνδεση, προκειμένου να οριστικοποιηθεί η όδευσή του και να καθοριστούν τα σημεία όπου θα απαιτηθούν έργα προστασίας του καλωδίου.

Η σκυτάλη στη Μελέτη Βασικού Σχεδιασμού 

Οι συγκεκριμένες μελέτες χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους, στοιχείο που αποτυπώνει τη στρατηγική σημασία που αποδίδει στο GREGY η Κομισιόν. Η διασύνδεση περιλαμβάνεται στον δεύτερο κατάλογο PCI/PMI της ΕΕ, ενώ συγκαταλέγεται και στις οκτώ στρατηγικής σημασίας «ενεργειακές λεωφόρους» που έχουν προσδιοριστεί για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας και διαφοροποίησης.

Τα αποτελέσματα των παραπάνω μελετών θα αξιοποιηθούν στη Μελέτη Βασικού Σχεδιασμού (Front End Engineering Design – FEED), η οποία θα αποτελέσει το επόμενο κομβικό στάδιο ωρίμανσης. Η FEED θα εξελιχθεί σε μεγάλο βαθμό παράλληλα με τις προηγούμενες μελέτες, ώστε να ενσωματώνει σταδιακά τα τεχνικά δεδομένα και να επιτρέψει την οριστικοποίηση των βασικών παραμέτρων κατασκευής και του συνολικού κόστους της επένδυσης.

Η εκκίνησή της τοποθετείται προς τις αρχές του 2027 ώστε όταν ολοκληρωθεί να ανοίξει ο δρόμος για την Τελική Επενδυτική Απόφαση (FID). Μετά το επενδυτικό «πράσινο φως», θα ακολουθήσουν οι διαγωνισμοί για την προμήθεια του εξοπλισμού και την κατασκευή της διασύνδεσης.

Ισχυρό οικονομικό «αποτύπωμα»

Ο συνολικός προϋπολογισμός για τη διασύνδεση και το χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ στην Αίγυπτο υπολογίζεται σε περίπου 13 δισ. ευρώ. Η Elica βρίσκεται ήδη σε επαφή με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για χρηματοδότηση, με τη διαδικασία να αναμένεται να προχωρήσει περαιτέρω μετά την ολοκλήρωση της FEED και την ακριβέστερη αποτύπωση του τελικού επενδυτικού κόστους.

Σύμφωνα με όσα έχει αναφέρει ο Δημήτρης Κοπελούζος, οι επιστολές ενδιαφέροντος για τη μακροχρόνια χρηματοδότηση της διασύνδεσης από ελληνικές τράπεζες και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων είχαν προσεγγίσει τα 4,5 δισ. ευρώ ήδη από τις αρχές του έτους, ενώ για τα έργα ΑΠΕ στην Αίγυπτο το αντίστοιχο ενδιαφέρον διαμορφωνόταν περίπου στα 5,2 δισ. ευρώ.

Το οικονομικό αποτύπωμα του GREGY συνδέεται και με το χαμηλό κόστος παραγωγής που μπορεί να προσφέρει το ιδιαίτερα ισχυρό ανανεώσιμο δυναμικό της Αιγύπτου. Σύμφωνα με τη μελέτη κόστους-οφέλους της AFRY, η λειτουργία της διασύνδεσης εκτιμάται ότι θα μπορούσε να μειώσει τη χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα κατά περίπου 21 ευρώ/MWh, δηλαδή κατά περίπου 25%, ενώ για επιχειρήσεις που θα συνάψουν μακροχρόνια PPAs το όφελος μπορεί να ανέλθει ακόμη και στο 45%.

Το εμπορικό ενδιαφέρον έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται, καθώς, σύμφωνα με τον κ. Κοπελούζο, έχουν υπογραφεί 48 Μνημόνια Συνεργασίας με μεγάλες ελληνικές και βαλκανικές επιχειρήσεις και φορείς που εξετάζουν την προμήθεια πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του GREGY.