Α. Κοντολέων: Η βιομηχανική πολιτική για να είναι αποτελεσματική χρειάζεται μακροπρόθεσμα μέτρα

Η βιομηχανία μετά από προσπάθειες ετών και αφού προηγουμένως πλήρωσε βαρύ τίμημα κατάφερε να εξασφαλίσει ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον ως προς την τιμολόγηση του ανταγωνιστικού κόστους ενέργειας. Ωστόσο το τελευταίο διάστημα οι εξελίξεις γύρω από τη ΔΕΗ, που κυριαρχούν στην ενεργειακή επικαιρότητα, προκαλούν εκ νέου ανησυχία.

Η συμφωνία για το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης είναι ξεκάθαρο πλέον ότι δρομολογεί ταχύτατα σωρευτικά δομικά μέτρα για τη βίαιη μείωση του μεριδίου αγοράς της εταιρείας, με άμεση επίδραση στο portfolio της. Θα πρέπει να επισημανθεί ιδιαίτερα ότι η σχεδιαζόμενη πώληση πακέτου λιγνιτικών και Υ/Η μονάδων   της ΔΕΗ “παρουσιάζεται” από τους δανειστές ως δομικό μέτρο που αποσκοπεί στη δημιουργία συνθηκών “υγιούς ανταγωνισμού” στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Μόνο αφελείς μπορούν να πιστέψουν τον ανωτέρω ισχυρισμό. Η απάντηση δόθηκε πριν λίγες ημέρες από στέλεχος της κυβέρνησης του οποίου  οι δηλώσεις , όπως τουλάχιστον αυτές αποδόθηκαν στο διαδίκτυο, είναι ιδιαίτερα σημαντικές και αποκαλυπτικές για τον πραγματικό στόχο των τεχνικών κλιμακίων των δανειστών.

“Στελέχη των τεχνικών κλιμακίων είναι βαποράκια συμφερόντων που θέλουν να κάνουν ρεσάλτο στην δημόσια περιουσία, είπε ο υπουργός, εσωτερικών Πάνος Σκουρλέτης. «Στην α' αξιολόγηση εμείς συμφωνήσαμε ότι αυτή την τριετία που θα γίνεται η διαδικασία, εμείς έπρεπε να βάλουμε σε εφαρμογή το σχέδιο των συμπράξεων, αντί να πουλήσει, να συνεργαστεί με εταιρείες. Αυτό το σχέδιο δεν μας το επιτρέπουν, μας έβαλαν όρο ότι απαγορεύεται η ΔΕΗ να συμπράξει και το σχέδιο αυτό δεν το πίστεψε ούτε η διοίκηση της ΔΕΗ», είπε.  Εγώ αυτό το σχέδιο το είχα επεξεργαστεί και είχα έρθει και σε προχωρημένες συζητήσεις με εταιρία, να μπει ως μέτοχος και όχι αγοραστής, πρόσθεσε ο κύριος Σκουρλέτης, καταλήγοντας: «Φοβάμαι ότι θα πουλήσουμε όσο - όσο».

Γιατί οι εξελίξεις αυτές προκαλούν ανησυχία; Ως Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας, θεωρούμε ότι, δεδομένων των συνθηκών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα σήμερα, η υπό καθεστώς βίας εκποίηση μονάδων της ΔΕΗ θα οδηγήσει στη δημιουργία μιας ολιγοπωλιακής αγοράς και ενός πραγματικού καρτέλ με δραματικές επιπτώσεις στο κόστος  ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές.

Οι ανησυχίες μας εντείνονται από το γεγονός ότι απουσιάζουν όλες οι προϋποθέσεις για τη λειτουργία μια ελεύθερης, σύγχρονης και ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ενδεικτικά αναφέρουμε τα εξής:  

• Η αναδιοργάνωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και η υλοποίηση των απαιτήσεων του target model (λειτουργία προθεσμιακής αγοράς,  ενδοημερήσιας αγοράς και αγοράς εξισορρόπησης) καθυστερεί σημαντικά (2019-2020). 
• Οι διεθνείς διασυνδέσεις της χώρας είναι ανεπαρκείς, με εκείνη της Ιταλίας να παραμένει εκτός λειτουργίας για πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα τα τελευταία χρόνια.
• Δεν διασφαλίζεται ανταγωνιστικό μείγμα καυσίμου στην ηλεκτροπαραγωγή, καθώς ακυρώνεται στην πράξη το επενδυτικό πλάνο της ΔΕΗ για κατασκευή νέων λιγνιτικών μονάδων σε αντικατάσταση των προς απόσυρση.
• Ταυτόχρονα η ΔΕΗ οδηγείται σε οικονομική ασφυξία και από δικές της λάθος επιλογές , όπως η παροχή έκπτωσης εμπρόθεσμης εξόφλησης  15% σε όλη τη λιανική, αλλά κύρια από επιλογές της κυβέρνησης, όπως αυτή  που για να μειώσει το έλλειμμα του λογαριασμού στήριξης των ΑΠΕ επιβάρυνε την ΔΕΗ για το 2017 με περισσότερα από 350εκ ευρώ. Και φυσικά επίσης λόγω της υποχρέωσης της να  διαθέτει  μέρος της λιγνιτικής παραγωγής της σε τιμές κάτω του πραγματικού πλήρους κόστους της.

Είναι επομένως υπαρκτός ο κίνδυνος αύξησης  του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας στο άμεσο μέλλον, εξέλιξη που θα γκρεμίσει μονομιάς όσα με τόσο κόπο πέτυχε η βιομηχανία τα τελευταία χρόνια πλήττοντας καίρια την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της χώρας.

Το ερώτημα είναι κατά πόσο η κυβέρνηση έχει αντιληφθεί το πόσο σοβαρός είναι ο  κίνδυνος και πόσο αναγκαίο είναι να υπάρξει άμεση αλλαγή της πολιτικής στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 

Μια τέτοια αλλαγή βεβαίως προϋποθέτει ότι η κυβέρνηση θα αποφασίσει να πάει κόντρα σε πελατειακές λογικές, ιδεοληψίες και εδραιωμένα συμφέροντα που αντιστέκονται σθεναρά σε κάθε απόπειρα:

• να λειτουργήσουν και στη χώρα μας ανταγωνιστικές αγορές ενέργειας
• να εφαρμοστούν οι ευρωπαϊκές οδηγίες  και οι κατευθυντήριες γραμμές και
• να σταματήσουν ή έστω να περιοριστούν δραστικά οι επιδοτήσεις στο χώρο της ενέργειας.

Επίκαιρο παράδειγμα είναι η υπόθεση της παράτασης ισχύος του μέτρου της υπηρεσίας διακοπτόμενου φορτίου. Ένα μέτρο, κόστους μόλις 30εκ/έτος  που συγκράτησε την εκτόξευση του κόστους ενέργειας για τη βιομηχανία , όταν κατ’ απαίτηση του μνημονίου καταργήθηκαν οι εκπτώσεις στα βιομηχανικά τιμολόγια.

Μάλιστα αποδείχτηκε ότι στην πρόσφατη ενεργειακή κρίση του Ιανουαρίου, κατά τη διάρκεια της οποίας το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας έφτασε στα όρια του blackout, η συνεισφορά του υφιστάμενου μηχανισμού διακοψιμότητας υπήρξε καθοριστική για τη διατήρηση της ευστάθειας του συστήματος.

Ο ρόλος της βιομηχανίας

Τα τελευταία χρόνια η βιομηχανία έχει αποκτήσει φωνή και διεκδικεί δυναμικά τα δικαιώματά της. Δεν μπορούσε να γίνει και διαφορετικά, αφού η κρίση και η υπέρμετρη αύξηση του ενεργειακού κόστους, προκάλεσαν έντονο πρόβλημα ανταγωνιστικότητας. Μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων δεν άντεξε και οδηγήθηκε σε κλείσιμο, με υπέρμετρο κόστος για την οικονομία και την απασχόληση.

Είναι η ώρα να πούμε αλήθειες:  Ποιος άλλος κλάδος προσφέρει τόσες μόνιμες θέσεις εργασίας; Αυτή είναι και η μεγάλη διαφορά και η ιδιαίτερη προστιθέμενη αξία της μεταποιητικής και βιομηχανικής δραστηριότητας: η ανάπτυξή τους επιστρέφει κέρδη στην οικονομία, στα δημόσια έσοδα  και στην κοινωνία. Αλλά και αντίστροφα, η συρρίκνωση της βιομηχανίας καθιστά ανέφικτο στόχο την επιστροφή στην ανάπτυξη.

Τι  περιμένει λοιπόν η βιομηχανία από την Πολιτεία και ποια θα πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά μιας συνεκτικής βιομηχανικής πολιτικής;

Η απάντηση είναι πολύ απλή, τα όποια μέτρα εφαρμόζονται να έχουν βάθος χρόνου. Η πραγματικότητα είναι σκληρή. Εάν η Πολιτεία δεν προωθήσει αίτημα παράτασης  του μέτρου της Διακοψιμότητας, τότε οι μηχανές θα φρενάρουν ξανά.

Δεν υπάρχει λοιπόν καμία λογική και καμία δικαιολογία για την ελληνική Πολιτεία και τις εκάστοτε κυβερνήσεις να μην συνειδητοποιούν ότι μια ισχυρή βιομηχανική βάση αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της χώρας. Ας ξεκινήσουν απ΄αυτά που μπορούν και που οι αντίξοες σημερινές συνθήκες επιτρέπουν: τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους για τη βιομηχανία, όπως ακριβώς κάνουν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες που έχουν συνειδητοποιήσει την αξία της προστασίας της  βιομηχανικής τους παραγωγής  ώστε να είναι ανταγωνιστικές, να φέρνουν έσοδα στα δημόσια ταμεία και να δημιουργούν ποιοτικές δουλειές ιδιαίτερα για τους νέους.

---------------------

Ο Αντώνης Κοντολέων είναι μέλος του προεδρείου της ΕΒΙΚΕΝ

Το άρθρο δημοσιεύεται στην έντυπη έκδοση GREEK ENERGY2017 που εκδίδει το επιτελείο του energypress