Ελληνικός Χρυσός: Πώς αύξησε το εισόδημα και τον πληθυσμό στη Χαλκιδική

Χρονολογούνται από τον 4ο αιώνα π.Χ. Με τον πλούτο τους χρηματοδότησαν το βασίλειο του Φιλίππου του Μακεδόνα και αργότερα την υπερδύναμη του Μ. Αλεξάνδρου. Ο λόγος για τα μεταλλεία Κασσάνδρας στο Στρατονικό Όρος, τα οποία λειτουργούν εδώ και αιώνες, έχοντας καταστεί αναπόσπαστο τμήμα της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας. 

Τα τελευταία χρόνια η Ελληνικός Χρυσός, θυγατρική του καναδικού ομίλου Eldorado Gold, επιδιώκει να καταστήσει την Ελλάδα τη μεγαλύτερη παραγωγό χρυσού χώρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, υλοποιώντας ένα επενδυτικό πρόγραμμα-μαμούθ, ύψους 1 δισ. δολάρια. Ωστόσο, εκτός από την επιχειρηματική και οικονομική διάσταση της δραστηριότητας εξόρυξης και κατεργασίας, το αποτύπωμα στην κοινωνία και την απασχόληση είναι ιδιαίτερα σημαντικό. 

Στο πλαίσιο, δηλαδή, της ρεαλιστικής εφαρμογής των δεσμεύσεων της Ελληνικός Χρυσός προς όλους τους κοινωνικούς της εταίρους με απόλυτη συνέπεια, το επενδυτικό σχέδιο της εταιρείας είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη βιώσιμη ανάπτυξη των περιοχών στις οποίες δραστηριοποιείται. Έτσι, η ανάπτυξη των έργων στη Β.Α. Χαλκιδική έχει δώσει στην περιοχή νέα πνοή ζωής. Η εικόνα της περιοχής, όπου η εταιρεία δραστηριοποιείται, βελτιώνεται μέρα με τη μέρα με έργα υποδομής σε όλα τα τοπικά διαμερίσματα του δήμου. Καινούργιοι δρόμοι, δίκτυα ύδρευσης, γεωτρήσεις, ανακαινισμένα κτίρια και άλλα κατασκευαστικά έργα υλοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια προκειμένου να κάνουν τον τόπο καλύτερο. 

Τα χρηματικά ποσά που διατέθηκαν γι’ αυτόν τον σκοπό τα τελευταία τέσσερα χρόνια φτάνουν τα 3 εκατ. ευρώ ετησίως, ποσό που, μαζί με τα μεταλλευτικά δικαιώματα που καταβάλλει η εταιρεία στο ελληνικό κράτος, εκτιμάται ότι, στην πλήρη ανάπτυξη των έργων, θα φτάσει τα 8 εκατ. ευρώ ετησίως. 

Η απασχόληση 

Αλληλένδετο με τη δραστηριότητα της Ελληνικός Χρυσός είναι το γεγονός ότι ο νομός Χαλκιδικής παρουσιάζει το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας στη Βόρεια Ελλάδα, που εμφανίζει τα υψηλότερα ποσοστά μη απασχόλησης. Στη σύγχρονη θεώρηση της ανάπτυξης, η μεταλλευτική επιχείρηση αποτελεί μοχλό δημιουργίας και ανάπτυξης μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων στις τοπικές κοινωνίες. Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται και η Ελληνικός Χρυσός από την έναρξη των λειτουργιών της στην περιοχή της Βορειοανατολικής Χαλκιδικής.

Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη της τοπικής αγοράς μέσω της ενίσχυσης των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων αποτελεί μια ιδιαίτερη επιστημονική προσέγγιση, που περιλαμβάνει την ανάλυση της τοπικής οικονομίας και την ανάπτυξη στρατηγικών, πολιτικών, προγραμμάτων και έργων. Στα εργοτάξια της Ελληνικός Χρυσός εργάζονται σήμερα περίπου 2.000 εργαζόμενοι, εκ των οποίων το 90% κατάγεται από τον Δήμο Αριστοτέλη. 

Ντόπιοι προμηθευτές, πρατηριούχοι, επαγγελματίες σίτισης και εστίασης, αποτελούν τους κλάδους που έχουν γνωρίσει σημαντική ανάπτυξη λόγω της μεταλλευτικής δραστηριότητας. Την ίδια στιγμή, νέα επαγγέλματα δημιουργούνται μέσα από τη στήριξη κλάδων που σχετίζονται με την μεταλλευτική δραστηριότητα και ωφελούνται από την τόνωση της ρευστότητας στην τοπική οικονομία, την αγορά και το εμπόριο.  

Ο μελλοντικός σχεδιασμός της εταιρείας προβλέπει τη δημιουργία 5.000 θέσεων απασχόλησης άμεσα και έμμεσα στην πλήρη ανάπτυξη του έργου, ενώ το Δημόσιο εισέπραξε το 2014 περισσότερα από 45 εκατ. ευρώ σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές.

Εν γένει, οι "παραδοσιακές" δραστηριότητες ανάπτυξης των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων καλλιεργούνται όχι μόνον μέσω της χρηματοοικονομικής συναλλαγής αλλά και της δικτύωσης. Η έννοια της δικτύωσης αφορά σε ομάδες επιχειρήσεων συσχετιζόμενων μεταξύ τους. Η μία από τις επιχειρήσεις δραστηριοποιείται τοπικά και η άλλη (ή οι άλλες) που συμμετέχει στη δικτύωση δραστηριοποιούνται σε ευρύτερα γεωγραφικά πλαίσια. Το δίκτυο που δημιουργείται με αυτόν τον τρόπο έχει σαν αποτέλεσμα την ανάπτυξη των τοπικών επιχειρήσεων και τη δράση τους όχι μόνο για συναλλαγές με την εταιρεία αλλά και με άλλες επιχειρήσεις σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, στη δημιουργία υγιούς ανταγωνιστικού περιβάλλοντος και στη βελτίωση της ροής των πληροφοριών, καθώς και στην ενδυνάμωση κοινωνικών και άλλων δεσμών, και τέλος στη δημιουργία νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και υποδομών.

Όλα στον ίντερνετ

Με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, μέσω του Προγράμματος Ανοιχτών θυρών, η εταιρεία έδωσε τη δυνατότητα σε όλους τους ενδιαφερόμενους πολίτες της Β.Α. Χαλκιδικής αλλά και από ολόκληρη την Ελλάδα, να δουν από κοντά τα έργα και την εξέλιξή τους, να ενημερωθούν για τον σχεδιασμό και την πραγματική παρέμβαση στο περιβάλλον, να γνωρίσουν τους εργαζομένους και να μυηθούν στη σύγχρονη μεταλλευτική. Ενδεικτικά, 4.000 άτομα επισκέπτηκαν τις εγκαταστάσεις της εταιρείας το 2014. 

Επίσης, υλοποιεί πρωτοποριακό σύστημα περιβαλλοντικής παρακολούθησης, μέσω του οποίου παρέχονται τα ακριβή στοιχεία για όλες τις περιβαλλοντικές παραμέτρους, εντός και εκτός των μεταλλευτικών εγκαταστάσεων.  Το κόστος του εξοπλισμού της εν λόγω πλατφόρμας, που αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία μέχρι το καλοκαίρι του 2016, υπολογίζεται να ξεπεράσει τα τρία εκατ. ευρώ ενώ το ετήσιο κόστος λειτουργίας του υπολογίζεται σε 1,5 εκατ. ευρώ.

Πώς θα λειτουργεί

Η ασφάλεια των σπιτιών παρακολουθείται με αυτόματο γεωδαιτικό σταθμό.

Σε επόμενη φάση και όταν κατασκευαστούν τα φράγματα θα παρακολουθούνται με:

-2 νέους μόνιμους γεωδαιτικούς σταθμούς

-2 φορητούς γεωδαιτικούς σταθμούς

-60 μόνιμα ηλεκτρικά πιεζόμετρα δονούμενης χορδής

-14 συνδυασμένα κλισιόμετρα/καθιζήμετρα

-Εγκατάσταση 96 οπτικών στόχων/τοπογραφικών μαρτύρων

-8 μόνιμους επιταχυνσιογράφους στις στέψεις των φραγμάτων. 

Η ποιότητα των εδάφων, στην ευρύτερη περιοχή των μεταλλείων παρακολουθείται σε συνεχή βάση και με λήψη 23 δειγμάτων/χρόνο για ανάλυση 33 στοιχείων σε κάθε δείγμα.

Ο έλεγχος της εκπεμπόμενης σκόνης πραγματοποιείται σε συνεχή βάση όσον αφορά την ποσότητα της σκόνης, και με λήψη 112 δειγμάτων/μήνα για ποιοτική ανάλυση 8 στοιχείων σε κάθε δείγμα.

Η συστηματική παρακολούθηση της ποσότητας και της ποιότητας των επιφανειακών και υπόγειων νερών, πραγματοποιείται από 149 σταθμούς δειγματοληψίας, με λήψη 730 δειγμάτων/μήνα για ανάλυση έως 25 στοιχείων σε κάθε δείγμα.

Ο θόρυβος στη περιοχή των Μεταλλείων Κασσάνδρας παρακολουθείται με φορητό ηχόμετρο, ενώ θα προστεθούν:

* 6 μόνιμα ηχόμετρα
* 2 νέα φορητά ηχόμετρα

Η βιοποικιλότητα διασφαλίζεται με την εκπόνηση οικολογικής μελέτης, κάθε τρία χρόνια, ενώ εφαρμόζεται σχέδιο διαχείρισης βιοποικιλότητας.

Περιβάλλον και εργασιακή ασφάλεια

Με στόχο την τήρηση υψηλών προδιαγραφών περιβαλλοντικών πρακτικών,  η εταιρεία εφαρμόζει πρωτοποριακές τεχνολογίες και χρησιμοποιεί περιβαλλοντικά απόλυτα συμβατές μεθόδους εξόρυξης και κατεργασίας μεταλλευμάτων. Οι παράλληλες επενδύσεις στο περιβάλλον αφορούν σε νέες τεχνολογίες, στον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων των μεταλλείων, στην υλοποίηση προγράμματος αναδάσωσης και αποκατάστασης τοπίου, ενώ το μεγαλύτερο στοίχημα που κερδίζει η εταιρεία είναι η εφαρμογή της "παράλληλης αποκατάστασης". Πρόκειται για τη βασική αρχή στον σχεδιασμό όλων των έργων: μόλις ολοκληρώνεται ένα κομμάτι έργου, αποκαθίσταται ο χώρος άμεσα και παράλληλα με την εξέλιξη των υπολοίπων έργων. 

Στο πλαίσιο αυτό, προχωρά στην υλοποίηση περιβαλλοντικών βελτιώσεων στις περιοχές δράσης της επιχείρησης και τις μελλοντικές χρήσεις γης. Στρατηγικές "αναγέννησης" και σχέδια δράσης, δίνουν στους τομείς αυτούς νέα δυναμική με σημαντικά οφέλη στην τοπική οικονομία, το δομημένο περιβάλλον και το ίδιο το ανθρώπινο δυναμικό. 

Οι παραπάνω δύο πυλώνες, σε συνδυασμό με τη διασφάλιση της εργασιακής ασφάλειας, έχουν αποσπάσει σημαντικές διακρίσεις από διεθνείς φορείς πιστοποίησης και ανεξάρτητους θεσμούς. Ως εκ τούτου, επιλογές της εταιρείας που καθορίζουν τις συνθήκες εργασίας στα μεταλλεία Κασσάνδρας, καθώς και την περιβαλλοντική διαχείριση και την κοινωνική πολιτική επιβραβεύτηκαν κατά καιρούς μέσω διεθνών φορέων πιστοποίησης και ανεξάρτητων θεσμών. 

Συγκεκριμένα:

* Από τον Ιανουάριο του 2011 η εταιρεία είχε πάρει και το πιστοποιητικό για το σύστημα διαχείρισης Υγείας και Ασφάλειας στην εργασία, ΟΗSAS 18001:2007.

* Η περιβαλλοντική πολιτική επισφραγίστηκε πέρυσι με την ανώτερη πιστοποίηση ISO 14001.

* Τον Νοέμβριο του 2014, ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος απένειμε στην Ελληνικός Χρυσός έπαινο για τις επιδόσεις της στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, στο πλαίσιο των βραβείων "Ελληνική Αξία".

* Τον Μάρτιο του 2015, η "έκθεση Εταιρικής Κοινωνικής Υπευθυνότητας της Ελληνικός Χρυσός" διακρίθηκε από την "Global Reporting Initiative", τον σημαντικότερο οργανισμό για παροχή διεθνών κανόνων εκθέσεων εταιρικής υπευθυνότητας, με το "Materiality Disclosure".

* Έλαβε ακόμη τη διάκριση Bronze Award του Ινστιτούτου Εταιρικής Κοινωνικής Υπευθυνότητας, για τις δράσεις Κοινωνικής Ευθύνης που έχουν υλοποιηθεί μέχρι σήμερα.

Αυξήθηκε η εισοδηματική δύναμη

Διόλου αμελητέα είναι η συμβολή της Ελληνικός Χρυσός στην καταπολέμηση της φτώχειας.  Η ενίσχυση της εισοδηματικής δύναμης μέσω της αύξησης της απασχόλησης, της επίλυσης των περιβαλλοντικών προβλημάτων, της βελτίωσης των υποδομών και των συνθηκών διαβίωσης, συνιστούν το θεμέλιο λίθο των πρακτικών που υιοθετεί στην περιοχή η εταιρεία.

Υπάρχουν όμως, συγκεκριμένα αποτελέσματα από τις δράσεις της θυγατρικής της Ελληνικός Χρυσός; Η απάντηση είναι καταφατική, εάν ληφθεί υπόψη ότι:

* Ο τζίρος των τοπικών προμηθευτών και υπεργολάβων  στο Δήμο Αριστοτέλη αντιστοιχεί στο 20% περίπου του συνολικού τζίρου όλων των συνεργαζόμενων με την Ελληνικός Χρυσός προμηθευτών και υπεργολάβων. Αυτό σε ένα Δήμο με πληθυσμό περίπου 20.000 κατοίκων και όταν το ποσοστό αυτό για αντίστοιχες επιχειρήσεις του κλάδου σε συγκρίσιμες γεωγραφικές περιοχές είναι μονοψήφιο.

* Η αύξηση του πληθυσμού των Μαντεμοχωρίων μέσα στην τελευταία δεκαετία είναι δεδομένη (έως και 17% στην περίπτωση Ολυμπιάδας), όταν περιοχές με τουριστικό κυρίως προϊόν στο Νομό παρουσίασαν την ίδια περίοδο μείωση στον πληθυσμό τους.

* Ο Νομός Χαλκιδικής παρουσιάζει το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας στη Βόρεια Ελλάδα. Οι παράγοντες που συμβάλλουν σ’ αυτό σχετίζονται με την μεγάλη συμμετοχή του τουριστικού προϊόντος, τη δραστηριοποίηση της Ελληνικός Χρυσός στο Βορειοανατολικό τμήμα του Νομού και την ανάπτυξη της τοπικής αγοράς.

* Το κατά κεφαλήν εισόδημα στην περιοχή της Βορειοανατολικής Χαλκιδικής υπήρξε το 2011 από τα υψηλότερα στο Νομό. Κατά μέσο όρο το μέσο εισόδημα στην περιοχή των Μαντεμοχωρίων τη συγκεκριμένη χρονιά ανερχόταν σε 16.783 ευρώ ανά φορολογούμενο κάτοικο, όταν το μέσο εισόδημα ανά φορολογούμενο κάτοικο στο Νομό ήταν περίπου 15.500 ευρώ και το μέσο εθνικό αντίστοιχα στα 12.650 ευρώ.

(capital.gr)