Η Κριμαία έχει τον δικό της «ενεργειακό χρυσό»

Οι ενεργειακοί πόροι της Κριμαίας, θα γίνουν εργαλείο ανάπτυξής της, ή πεδίο νέας αντιπαράθεσης στη Μαύρη Θάλασσα; Πάντως, ενώ γίνονται οι πρώτοι σχεδιασμοί για την αξιοποίησή τους, ήδη υπάρχουν προβληματισμοί για μελλοντική διένεξη με την Ουκρανία -και- εξαιτίας τους.

Οι Αρχές της Κριμαίας σχεδιάζουν να εθνικοποιήσουν την εταιρεία φυσικού αερίου, Chernomorneftegaz, και στη συνέχεια να πωλήσουν τα περιουσιακά της στοιχεία στη Ρωσία. Όμως, στις ρωσικές Gazprom και Rosneft, αρνούνται να συζητήσουν το ενδεχόμενο, δεδομένου ότι για τους ρωσικούς ενεργειακούς κολοσσούς, μια τέτοια εξέλιξη το μόνο που θα δημιουργήσει είναι νέους επιχειρηματικούς κινδύνους. Ειδικά στις διεθνείς δραστηριότητές τους. Πόσο μάλλον, αφού τα πεδία υδρογονανθράκων της Chernomorneftegaz μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο εδαφικών διενέξεων μεταξύ της Ουκρανίας και της Κριμαίας.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του κοινοβουλίου της Κριμαίας, Βλαντίμιρ Κονσταντίνοφ, στόχος είναι η κρατικοποίηση της «Chernomorneftegaz» και κατόπιν η πώλησή της στο ρωσικό κράτος, για παράδειγμα, στην Gazprom. «Είναι δικά μας κοιτάσματα και θα αγωνιστούμε για αυτά», είπε ο κ.Κονσταντίνοφ σε συνέντευξη που παραχώρησε στο ειδησεογραφικό πρακτορείο RIA Novosti. «Η εξόρυξη του κριμαϊκού πετρελαίου και φυσικού αερίου θα πρέπει να γίνει από τη Ρωσία, απ’ την Gazprom για παράδειγμα. Δεν είναι δικό μας θέμα», είπε. 

Η ουκρανική κληρονομιά

Η Chernomorneftegaz ανήκει σήμερα εξ ολοκλήρου στην ουκρανική Naftogaz. Τα έσοδα της εταιρείας το 2012, ανήλθαν σε περίπου 160 εκατομμύρια δολάρια (5,5 δισ. ρούβλια). Όμως, το «φιλέτο» της εταιρείας είναι οι 17 άδειες εξόρυξης που κατέχει. Το μεγαλύτερο μέρος της εξόρυξης γίνεται στα υποθαλάσσια πεδία που βρίσκονται βορειοδυτικά της Κριμαίας. Η παραγωγή φυσικού αερίου το 2013, αυξήθηκε κατά 40% και έφτασε τα 1,6 δισ. κυβικά μέτρα, ποσότητα που κάλυπτε το 90% των αναγκών της χερσονήσου σε «γαλάζιο χρυσό». Στη Chernomorneftegaz, ανήκουν επίσης οι δεξαμενές αποθήκευσης φυσικού αερίου που βρίσκονται κάτω από το έδαφος στο πεδίο Glebovskoye χωρητικότητας 1 δισ. κυβικών μέτρων, 1.300 χλμ. κεντρικών αγωγών φυσικού αερίου, ένας στόλος από 29 πλοία για την εξυπηρέτηση των εξέδρων εξόρυξης και μια επισκευαστική βάση για τα πλοία.

Η Chernomorneftegaz εκτελεί εντατικά εργασίες γεωλογικών εξερευνήσεων στην υφαλοκρηπίδα της Κριμαίας, και το επόμενο έτος έχει σχεδιάσει την αύξηση της εξορυκτικής της ικανότητας στα 2,4 δισ. κυβικά μέτρα. Η κύρια βάση για την αύξηση της παραγωγής, βρίσκεται κυρίως στους υπεράκτιους τομείς «Odesskoye» και «Bezimjannoye» στα βορειοδυτικά της Κριμαίας.

Ωστόσο, τα πεδία βρίσκονται γεωγραφικά πιο κοντά στα παράλια της Ουκρανίας, απ’ ό,τι στις ακτές της Κριμαίας. Επομένως, το Κίεβο, μπορεί να τα διεκδικήσει στην περίπτωση του διαχωρισμού της χερσονήσου από τη χώρα. Ο επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Περιβαλλοντικής Οικονομίας της Ανώτατης Οικονομικής Σχολής Αλεξάντρ Μπαγκίν, σημειώνει ότι τα σύνορα της υφαλοκρηπίδας καθορίζονται με βάση τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και διασφαλίζονται με διακυβερνητική συμφωνία. Οι νομικοί που ασχολούνται με το ναυτικό Δίκαιο, προτίμησαν να μην σχολιάσουν τις πιθανές επιπτώσεις από τον καθορισμό της υφαλοκρηπίδας μετά την απόσχιση της Κριμαίας.

Τα ρωσικά σχέδια

Στη Gazprom, όπως και στη Rosneft δεν σχολιάζουν το ενδεχόμενο της αγοράς της Chernomorneftegaz.

Σύμφωνα με τη γνώμη του Αλεξέι Κόκιν της Uralsib Capital, η εξαγορά της Chernomorneftegaz από μια μεγάλη ρωσική κρατική εταιρεία είναι μάλλον απίθανη, λόγω των μεγάλων νομικών κινδύνων, ανάμεσά τους και θέματα που αφορούν στη δραστηριότητα των εταιρειών στο εξωτερικό.

Μεταξύ των άλλων, η Rosneft κατέχει ήδη άδειες εξόρυξης σε πεδία στο ανατολικό τμήμα της Μαύρης Θάλασσας. Αλλά, όλα αυτά τα πεδία βρίσκονται στο στάδιο της ανάπτυξης τους. Μάλιστα, για την ανάπτυξη και την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων, έχουν προσελκυστεί ξένες εταιρείες- γίγαντες του κλάδου, όπως η Chevron, η Exxon Mobil και η Total. Όπως είπε η γενική διευθύντρια της εταιρείας  συμβούλων Miraville Group, Ναταλία Λέμπεντεβα, το φυσικό αέριο που θα εξορύσσεται στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας θα προορίζεται -κατά πάσα πιθανότητα- για την Ανατολική Ευρώπη μέσω του αγωγού South Stream. Δεν αποκλείεται όμως, να πάει στην Τουρκία, μέσω του αγωγού Blue Stream.

Έτσι, αν μιλάμε για το αν πραγματικά χρειάζεται η Ρωσία τη Chernomorneftegaz, αυτό, κατά τη γνώμη της Λέμπεντεβα, είναι περισσότερο πολιτικό θέμα και όχι ένα ζήτημα οικονομικού οφέλους.

Τα οικονομικά της εξαγοράς

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το κόστος της Chernomorneftegaz μπορεί να ανέλθει από μισό έως ένα δις. δολάρια, ανάλογα με το επίπεδο των υποχρεώσεων της εταιρείας και σε συνδυασμό με την εγχώρια τιμή πώλησης φυσικού αερίου, που θα καθοριστεί στην Κριμαία μετά την προσχώρηση της χερσονήσου στη Ρωσική Ομοσπονδία. Με την απορρόφηση της Chernomorneftegaz και των δικαιωμάτων της σε ενεργειακά κοιτάσματα στη Μαύρη Θάλασσα, η κεφαλαιοποίηση της Gazprom μπορεί να αυξηθεί κατά σχεδόν 50 δισ. δολάρια. Το ρωσικό μονοπώλιο θα αυξήσει επίσης κατά 0,5%, τόσο την παραγωγή φυσικού αερίου, όσο και τα γνωστά αποθέματα υδρογονανθράκων που διαθέτει η εταιρεία.

Το υπουργείο Φυσικών Πόρων της Ρωσίας θεωρεί ότι η υφαλοκρηπίδα της Κριμαίας «έχει πολλές προοπτικές για την ανάπτυξη κοιτασμάτων ορυκτών φυσικών πόρων». Στο υπουργείο λέγουν ότι σύντομα θα επεξεργαστούν ένα σχέδιο μεταρρύθμισης της νομοθεσίας της Κριμαίας σε θέματα εκμετάλλευσης του υπεδάφους. Με στόχο τη προσαρμογή της νομοθεσίας στο ρωσικό Δίκαιο και για να συμπεριληφθούν τα τοπικά πεδία στα προγράμματα που αφορούν στην ανάπτυξη των κοιτασμάτων ορυκτών πόρων και στην αδειοδότηση για την εκμετάλλευσή τους.

(των Γιεγκόρ Ποπόφ, Γιούρι Μπαρσουκόφ, rbth)