Παπαναστασίου: "Πράσινο φως" για GSI και επιδότηση €25 εκ. ανά έτος μέχρι το 2029 - Σε διαρκή επικοινωνία με Ελλάδα και Κομισιόν

(upd: 18:46) Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε πρόταση του Υπουργείου Ενέργειας της Κύπρου για την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου-Κρήτης (GSI), ανακοίνωσε ο αρμόδιος Υπουργός, Γιώργος Παπαναστασίου, το απόγευμα της Τρίτης. Η απόφαση οριστικοποιήθηκε κατά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου το πρωί.

Σε δηλώσεις του ο Υπουργός Ενέργειας Γιώργος Παπαναστασίου ανακοίνωσε πως εγκρίθηκε «η διάθεση ποσού €25εκατ. ανά έτος, αυστηρώς, για περίοδο 5 ετών ως επιδότηση της αντίστοιχης αύξησης που δυνατόν να επέλθει στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος για το δικαίωμα ανάκτησης εξόδων κατά την κατασκευαστική περίοδο διασύνδεσης, δηλαδή από 1/1/2025 μέχρι 31/12/2029, ώστε οι καταναλωτές να μην επιβαρύνονται από αυτή την αύξηση. Το ποσό αυτό θα εκταμιεύεται από το πάγιο ταμείο της Δημοκρατίας και συγκεκριμένα από το σύστημα δημοπράτησης των δικαιωμάτων ρύπων. Η πρώτη δόση των €25 εκατ. θα συμπεριληφθεί σε συμπληρωματικό προϋπολογισμό».

«Το αμέσως επόμενο διάστημα, και στη βάση του οδικού χάρτη που έχει καταρτιστεί, θα βρισκόμαστε σε διαρκή επικοινωνία τόσο με την Ελληνική πλευρά όσο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την περαιτέρω πρόοδο της υλοποίησης του έργου αλλά και με μέρη που έχουν ήδη επιδείξει πραγματικό ενδιαφέρον συμμετοχής στο έργο, υπογράμμισε παράλληλα ο κ. Παπαναστασίου.

Η σημερινή απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου είναι, σύμφωνα με τον Υπουργό,  το επιστέγασμα πολλών διαβουλεύσεων με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη και των διευκρινίσεων που έχουν δοθεί, ώστε η Κυπριακή Δημοκρατία να έχει ενώπιόν της πραγματικά δεδομένα αναφορικά με τις οικονομικές, τεχνικές και νομικές πτυχές του έργου. «Ως Κυβέρνηση επιδείξαμε την απαραίτητη υπευθυνότητα και δέουσα επιμέλεια που πρέπει να χαρακτηρίζει τη λήψη αποφάσεων που αφορούν έργα τέτοιου βεληνεκούς, με μοναδικό στόχο την εξυπηρέτηση των συμφερόντων του Κυπριακού λαού στον οποίο είμαστε υπόλογοι», ανέφερε συγκεκριμένα ο κ. Παπαναστασίου.

Αναφερόμενος στα οφέλη του έργου, ο κ. Παπαναστασίου σημείωσε πως «θα συμβάλει στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου, αφού θα διασυνδέσει το εθνικό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας με τα αντίστοιχα διευρωπαϊκά συστήματα και θα αυξήσει την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας μας. Η επίτευξη του στόχου αυτού είναι ιδιαίτερης σημασίας και για τη διατήρηση και περαιτέρω επιτάχυνση μεσοπρόθεσμα της οικονομικής ανάπτυξης και της ευημερίας των πολιτών της χώρας, καθώς βασικός στόχος είναι η μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος μέσω της ηλεκτρικής διασύνδεσης, της έλευσης Φυσικού Αερίου και των ΑΠΕ» τόνισε ο Υπουργός.

Πρόσθεσε παράλληλα πως «η σημασία του έργου τόσο για την Κύπρο όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαιώνονται από το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε χρηματοδότηση από τον Μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (Connecting Europe Facility – CEF) με το υψηλότερο ιστορικά ποσό των €657 εκατ».

Υπενθυμίζεται ότι την περασμένη Τρίτη είχε πραγματοποιηθεί σύσκεψη, στο Προεδρικό Μέγαρο, υπό τον Πρόερο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη για το θέμα αυτό, με τη συμμετοχή όλων των μερών.

(upd: 15:30) Απόφαση για το θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Ελλάδας μέσω του έργου Great Sea Interconnector έλαβε την Τρίτη το Υπουργικό Συμβούλιο, όπως αναφέρει το ΚΥΠΕ. Στις 18.00 ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Γιώργος Παπαναστασίου, θα προβεί σε δηλώσεις στο Προεδρικό.

Πληροφορίες του ΡΙΚ αναφέρουν ότι το ζήτημα συζητήθηκε διεξοδικά στη σημερινή συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου, που ολοκληρώθηκε λίγο πριν από τις δύο το μεσημέρι.

Παρά την έγκριση της συμφωνίας γύρω από τα βασικές οικονομικές εκκρεμότητες, παραμένει ασαφές τι έχει γίνει ως προς την συμμετοχή της Κύπρου στο μετοχικό κεφάλαιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, με 100 εκατ. ευρώ και ποσοστό 30%.

Το τοπίο θα διευκρινιστεί μέσα στις επόμενες ώρες, οπότε και θα γίνουν γνωστές οι λεπτομέρειες της απόφασης, με την οποία θα ταξιδέψει στις αποσκευές του μεθαύριο στην Αθήνα, ο Πρόεδρος Ν. Χριστοδουλίδης, για να συναντηθεί με τον Πρωθυπουργό Κυρ. Μητσοτάκη, με βασική ατζέντα, εκτός από τις εξελίξεις στο Κυπριακό, και το καλώδιο. Στο καλό σενάριο, κατά τη συνάντηση των δύο ηγετών τη Πέμπτη θα επικυρωθεί και το τελικό κείμενο της συμφωνίας για την ηλεκτρική διασύνδεση.

Νωρίτερα, μιλώντας στο ΡΙΚ και στο πρακτορείο Reuters, o αναπληρωτής Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Γιάννης Αντωνίου, δήλωσε ότι σημειώθηκε πρόοδος στις διαβουλεύσεις μεταξύ των εμπλεκομένων μερών και ότι το θέμα θα τεθεί και στην κατ’ ιδίαν συνάντηση του προέδρου Χριστοδουλίδη με τον 'Ελληνα πρωθυπουργό την ερχόμενη Πέμπτη.

Νωρίτερα το energypress έγραφε:

Με τα μάτια στραμμένα στη Λευκωσία και στο σημερινό υπουργικό συμβούλιο, που σύμφωνα με τις πληροφορίες πρόκειται να συζητήσει τη συμφωνία για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου, βρίσκεται η Αθήνα, ενόψει και της μεθαυριανής συνάντησης Μητσοτάκη - Χριστοδουλίδη, χωρίς ωστόσο να ριψοκινδυνεύει κανείς να προβεί σε προβλέψεις.

Στην κυβέρνηση τηρούν στάση αναμονής και προσμονής, όπως χαρακτηριστικά λένε πηγές του ΥΠΕΝ. Σε μια υπόθεση που μετρά τόσα πολλά χαμένα «ραντεβού» και οι προσδοκίες για λευκό καπνό έχουν διαψευστεί πολλάκις, η Αθήνα ελπίζει σε λύση, αλλά διατηρεί και τις επιφυλάξεις της, αποφεύγοντας τις οποιεσδήποτε διαρροές, όπως άλλωστε κάνει συστηματικά από τη περασμένη εβδομάδα, μετά και τη συνάντηση στη Λευκωσία, υπό τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη.

Στο καλό σενάριο, κατά τη συνάντηση των δύο ηγετών τη Πέμπτη θα επικυρωθεί η συμφωνία για τη διασύνδεση, μετά και από μια σημερινή θετική απόφαση του υπουργικού στη Κύπρο, με την οποία θα ταξιδέψει στις αποσκευές του ο Ν.Χριστοδουλίδης. Η κοινή λογική τουλάχιστον αυτό υπαγορεύει, ωστόσο ακόμη και σε αυτή τη περίπτωση το ερώτημα είναι τι θα περιλαμβάνει το επίμαχο κείμενο.

Τούτων δοθέντων, το σημερινό υπουργικό θεωρείται αναμφίβολα κρίσιμο, ειδικά μετά και την απόφαση της Αθήνας ότι στο σενάριο που το έργο μπλοκάρει, για λόγους ανωτέρας βίας, και χωρίς υπαιτιότητα του φορέα υλοποίησης, το κόστος ανάκτησης των δαπανών από τον ΑΔΜΗΕ επιμερίζεται ισόποσα, 50% -50%, μεταξύ των δύο χωρών.

Σύμφωνα με τους όρους που βρίσκονταν μέχρι πρότινος στο τραπέζι, σε ένα τέτοιο σενάριο εμπλοκής, οι κύπριοι καταναλωτές, ως οι βασικοί ωφελούμενοι από το έργο, θα επιβαρύνονταν με το 63% των μέχρι τότε δαπανών και οι Ελληνες με το 37%. Μια ποσόστωση που αφορά κάθε τι γύρω από τη διασύνδεση και η οποία υπαγορεύεται από την αρχική συμφωνία του 2017 για τη διασυνοριακή κατανομής κόστους του έργου (Cross Border Cost Allocation), γνωστή ως CBCA.

Σύμφωνα με κυπριακά δημοσιεύματα, αυτό που θα τεθεί ενώπιον του σημερινού υπουργικού στη Λευκωσία είναι η συμφωνία της 2ας Σεπτεμβρίου, συν την παραπάνω αλλαγή των όρων για την ανάληψη του γεωπολιτικού κινδύνου. Στα υπόλοιπα βασικά σημεία της συμφωνίας των αρχών του μήνα, παραμένει η φόρμουλα που είχε προτείνει η ίδια η Λευκωσία, δηλαδή η ανάκτηση 125 εκατ. ευρώ από τον ΑΔΜΗΕ κατά τη 5ετή φάση κατασκευής (25 εκατ. κατ’ έτος), αλλά με μηδενική επιβάρυνση για τους κύπριους καταναλωτές, καθώς οι λογαριασμοί τους θα επιδοτούνται ισόποσα μέσω του Ταμείου Ρύπων. Το συγκεκριμένο σημείο συμπληρώνονταν από την αναφορά ότι τυχόν επιπλέον δαπάνες κατά τη κατασκευή, θα ανακτηθούν μέσω κεφαλαιοποίησης μετά την έναρξη λειτουργίας της διασύνδεσης. Τέλος, το έτερο σημείο της συμφωνίας προέβλεπε, σε ό,τι αφορά τη κυπριακή πλευρά, ότι το έργο θα έχει εγγυημένη απόδοση 8,3% (WACC).

Η συμμετοχή της Κύπρου στο μετοχικό κεφάλαιο

Στα πολλά ερωτηματικά παραμένει και το τι θα συμβεί με ένα 4ο σημείο, αυτό που είχε φανεί να συμφωνεί η Λευκωσία την περασμένη εβδομάδα, τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας με 100 εκατ. στο μετοχικό κεφάλαιο του Great Sea Interconnector και με ποσοστό 30%.

Σύμφωνα με χθεσινό δημοσίευμα της εφημερίδας «Φιλελεύθερος», η Λευκωσία θα ήθελε να συμπεριληφθεί στο κείμενο της συμφωνίας μια ελαστική διατύπωση, χωρίς ωστόσο να τη δεσμεύει, προτού παραλάβει την αξιολόγηση από ξένο οίκο της μελέτης κόστους – οφέλους που ετοίμασε η Exergia για λογαριασμό του ΑΔΜΗΕ. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η Λευκωσία έχει προκηρύξει δύο φορές σχετικό διαγωνισμό, και στις δύο ανταποκρίθηκε μόνο μια εταιρεία (DNV), και σε κάθε περίπτωση δεν θα είναι σε θέση να λάβει τη σχετική απόφαση για μετοχική είσοδο στον Great Sea Interconnector πριν από τον Νοέμβριο.

Στον αντίποδα, η Αθήνα θα ήθελε να μπει στη τελική συμφωνία και η είσοδος της Κύπρου στο μετοχικό κεφάλαιο του έργου, ώστε να σταλεί ένα θετικό μήνυμα στους δυνητικούς επενδυτές και στην Ευρωπαική Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία μελετά ξανά τη χρηματοδότηση του έργου με δάνειο 500 εκατ ευρώ.

Σε κάθε περίπτωση και ακριβώς επειδή έχει γίνει γνωστό εδώ και μέρες ότι η μεθαυριανή συνάντηση Μητσοτάκη -Χριστουδουλίδη θα έχει δύο βασικά θέματα στην ατζέντα, το Κυπριακό και το καλώδιο, δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς ότι ο κύπριος Πρόεδρος θα ταξιδέψει στην Αθήνα χωρίς κάποια θετική εξέλιξη στις βαλίτσες του. 

Δύο 24ωρα επομένως πριν τη συνάντηση των δύο ηγετών, το υπουργικό στη Λευκωσία αποκτά οπωσδήποτε ένα ειδικό βάρος, ωστόσο ακόμη και στο σενάριο που εγκριθεί πράγματι σήμερα η συμφωνία, το ζητούμενο είναι το περιεχόμενο που θα περιλαμβάνει το κείμενο.