ΔΕΣΦΑ: Αναπτύσσοντας ένα βιώσιμο, ασφαλές και ανθεκτικό ενεργειακό σύστημα, στην πορεία για ένα πιο πράσινο μέλλον

Από τις αρχές της νέας δεκαετίας, διανύουμε μια περίοδο πολλαπλών κρίσεων με σημαντικές επιπτώσεις στην καθημερινότητα όλων μας. Είτε πρόκειται για το κλίμα, την ασφάλεια, την υγεία ή την ενέργεια, κατανοήσαμε με τον δύσκολο τρόπο, τον γρήγορο ρυθμό με τον οποίο οι κρίσεις παίρνουν παγκόσμιες διαστάσεις, καθώς και τον κεντρικό ρόλο της ανάπτυξης και ασφαλούς λειτουργίας ανθεκτικών υποδομών για την αντιμετώπιση της περιπλοκότητας αυτής της κατάστασης.

Ο ενεργειακός τομέας βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σημαντικής αλλαγής, η οποία αντικατοπτρίζεται από το γεγονός ότι οι ενεργειακές επενδύσεις για φέτος προβλέπεται να φτάσουν στο ιστορικό υψηλό των 3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων παγκοσμίως. Αυτή η αλλαγή καθοδηγείται από την κλιμακούμενη κλιματική κρίση, την ανάγκη άμεσης μείωσης των εκπομπών με ταυτόχρονη αντιμετώπιση της αυξανόμενης παγκόσμιας ζήτησης ενέργειας, καθώς και την ταχεία τεχνολογική ανάπτυξη. Τα στοιχεία αυτά αλληλοεπιδρούν διαρκώς, σε μια σύνθετη εξίσωση που πρέπει να επιλυθεί προκειμένου να διασφαλιστεί η ενεργειακή ασφάλεια και η προσιτή ενέργεια καθ’ όλη την πορεία προς ένα καθαρότερο μέλλον.

Το φυσικό αέριο και συνολικά ο κλάδος, έχοντας ανταποκριθεί με επιτυχία στην πρόσφατη ενεργειακή κρίση και τον πόλεμο στην Ουκρανία, μπορούν να είναι καθοριστικής σημασίας για την επίλυση αυτού του ενεργειακού τριλήμματος. Το φυσικό αέριο είναι μια αξιόπιστη, ευέλικτη και οικονομικά προσιτή επιλογή, ένα απαραίτητο συστατικό για να καταστεί δυνατή η ενεργειακή μετάβαση. Αποτελεί ένα βασικό εταίρο που αντικαθιστά τον άνθρακα και το πετρέλαιο σε τομείς κρίσιμους για την απανθρακοποίηση και έναν κεντρικό σύμμαχο για την ασφαλή και επιτυχή διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Για το σκοπό αυτό, είναι απαραίτητο να επιτευχθεί η σωστή ισορροπία μεταξύ του ρόλου του φυσικού αερίου μεσοπρόθεσμα και του ρόλου των νέων πηγών ενέργειας, έτσι ώστε, μέσω ολοκληρωμένων ανθεκτικών συστημάτων, να επιτύχουμε τους στόχους μας για την ενεργειακή μετάβαση. Ταυτόχρονα, η αξιοποίηση της υπάρχουσας υποδομής φυσικού αερίου μπορεί να μειώσει σημαντικά το κόστος της μετάβασης, ενώ ολόκληρος ο κλάδος του φυσικού αερίου εργάζεται πλέον εντατικά προς την κατεύθυνση της απανθρακοποίησης, διασφαλίζοντας την ετοιμότητα νέων υποδομών για τις ανάγκες του μέλλοντος και προωθώντας μια σειρά νέων, καθαρών ενεργειακών λύσεων.

Ο ΔΕΣΦΑ συμβάλλει αποφασιστικά στη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας και στη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή, ενισχύοντας τον ρόλο της χώρας ως ενεργειακής πύλης για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, ενώ παράλληλα εστιάζει στην απεξάρτηση από τον άνθρακα και την ανθεκτικότητα του ενεργειακού συστήματος της χώρας, μέσω της ανάπτυξης μιας σειράς υποδομών έτοιμων για τις ανάγκες του μέλλοντος. Στην κατεύθυνση των παραπάνω, ο ΔΕΣΦΑ υλοποιεί ένα ευρύ Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης για την περίοδο 2023-2032 ύψους €1,3 δισ. ώστε το φυσικό αέριο να εξυπηρετεί περισσότερους χρήστες και νέες αγορές, με σημαντικό θετικό αντίκτυπο τόσο στην περιφερειακή ανάπτυξη όσο και στην εθνική οικονομία.

Στο πυρήνα του Προγράμματος Ανάπτυξής μας βρίσκονται έργα που στοχεύουν στην ενίσχυση της εξαγωγικής δυνατότητας, της ευελιξίας και της ανθεκτικότητας του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου. Διασφαλίζουμε την ομαλή ενοποίηση νέων υποδομών εισαγωγής, όπως το FSRU Αλεξανδρούπολης, στο οποίο ο ΔΕΣΦΑ συμμετέχει με ποσοστό 20%, καθώς και ο ICGB, με το νέο Σταθμού Συμπίεσης του ΔΕΣΦΑ στην Κομοτηνή να υλοποιείται ώστε να διασφαλίσει τη ροή φυσικού αερίου από την Αλεξανδρούπολη στον ICGB, επιτρέποντάς του να φτάσει σε εξαγωγική ικανότητα 5 bcm/έτος. Παράλληλα, οι νέοι Συμπιεστές στην Αμπελιά Φαρσάλων και στη Νέα Μεσημβρία Θεσσαλονίκης θα αυξήσουν την αμφίδρομη δυναμικότητα του συστήματός μας και έτσι την ικανότητά του να ανταποκρίνεται σε πολύ ασταθείς ανάγκες της αγοράς.

Ολοκληρώνουμε τον Αγωγό Υψηλής Πίεσης προς τη Δυτική Μακεδονία, ένα έργο συνολικού μήκους 163 χιλιομέτρων και προϋπολογισμού 160 εκατομμυρίων ευρώ που θα συμβάλει στην απολιγνιτοποίηση και τη δίκαιη μετάβαση των Περιφερειών Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας σε μια νέα εποχή, προσφέροντας πρόσβαση σε φυσικό αέριο σε πολλές νέες περιφέρειες και χρήστες και καλύπτοντας τις ανάγκες τηλεθέρμανσης στην Κοζάνη, την Πτολεμαΐδα και το Αμύνταιο. Ο αγωγός αυτός είναι ο πρώτος αγωγός στην Ελλάδα και ένας από τους πρώτους στην Ευρώπη που είναι έτοιμος για μεταφορά έως και 100% υδρογόνου, τοποθετώντας την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας στο επίκεντρο του μελλοντικού απανθρακοποιημένου ενεργειακού συστήματος της χώρας. Επιπλέον, με την έναρξη λειτουργίας του νέου Σταθμού Φόρτωσης Φορτηγών LNG, φέρνουμε φυσικό αέριο σε κάθε γωνιά της χώρας, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που μέχρι τώρα δεν είχαν πρόσβαση στο δίκτυο, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, με μια ευέλικτη λύση για τη μεταφορά σημαντικών ποσοτήτων ενέργειας.

Σε διεθνές επίπεδο, ο ΔΕΣΦΑ έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στις προσπάθειες για εμβάθυνση της περιφερειακής συνεργασίας μέσω της πρωτοβουλίας Vertical Corridor, που αναπτύχθηκε από κοινού από φορείς εκμετάλλευσης υποδομών φυσικού αερίου από την Ελλάδα (DESFA, Gastrade), τη Βουλγαρία (ICGB, Bulgartransgaz), τη Ρουμανία (Transgaz), την Ουγγαρία (FGSZ), Σλοβακία (Eustream), τη Μολδαβία (Vestmoldtransgaz) και την Ουκρανία (GTSOU), με στόχο το άνοιγμα νέων ενεργειακών οδών, την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού στην ευρύτερη περιοχή. Η ενεργοποίηση αυτού του διαδρόμου, κυρίως μέσω στοχευμένων έργων προσαρμογής υφιστάμενων υποδομών, θα επιτρέψει την αμφίδρομη ροή φυσικού αερίου από τον Νότο προς τον Βορρά μέσω ευρωπαϊκών υποδομών φυσικού αερίου και LNG. Κατά συνέπεια, το LNG που εισάγεται στους Τερματικούς Σταθμούς εισαγωγής της Ελλάδας θα μπορεί να φτάσει στην Ουκρανία, ενισχύοντας ουσιαστικά τον ρόλο της χώρας τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και στην ευρύτερη ευρωπαϊκή ενεργειακή αρχιτεκτονική. Πρόσφατα, οι Financial Times ανακοίνωσαν μια συμφωνία μεταξύ της αμερικανικής εταιρείας παραγωγής LNG Venture Global και της Ουκρανίας, σύμφωνα με την οποία «η Venture Global σχεδιάζει να στείλει τα φορτία από Τερματικούς Σταθμούς στην ακτή του Κόλπου των ΗΠΑ χιλιάδες μίλια πέρα από τον Ατλαντικό σε πολλά λιμάνια της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, που έχει συνδέσεις αγωγών με την Ουκρανία».

Πέραν των παραπάνω, εργαζόμαστε σκληρά για να περάσει το δίκτυό μας πιο γρήγορα στη νέα εποχή της καθαρής ενέργειας, ενσωματώνοντας ανανεώσιμα αέρια, όπως το υδρογόνο και το βιομεθάνιο, αλλά και προωθώντας καινοτόμες λύσεις με άμεσο αντίκτυπο στην απανθρακοποίηση, όπως η δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα. Όλες μας οι νέες υποδομές, όπως ο αγωγός Δυτικής Μακεδονίας και ο αγωγός προς τη Βόρεια Μακεδονία, είναι σχεδιασμένες και κατασκευάζονται με προδιαγραφές μεταφοράς έως και 100% υδρογόνου, ενώ παράλληλα ανοίγουμε το δρόμο για τη δημιουργία του Ελληνικού Δικτύου Υδρογόνου, με την ένταξη στον τελικό 6ο κατάλογο Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος για την Ευρωπαϊκή Ένωση (PCIs), της ανάπτυξης ενός αποκλειστικού αγωγού μεταφοράς υδρογόνου μήκους 540 χλμ. που θα εκτείνεται από την Κόρινθο έως τα σύνορα με τη Βουλγαρία, όπου ένα αντίστοιχο έργο PCI θα αναπτυχθεί από τη Bulgartransgaz. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργούμε έναν διάδρομο μεταφοράς καθαρής ενέργειας, ο οποίος θα μπορεί να αξιοποιήσει το σημαντικό δυναμικό παραγωγής και μεταφοράς υδρογόνου που έχει η Ελλάδα, αποτελώντας μέρος ενός ευρύτερου διαδρόμου εξαγωγής υδρογόνου προς την Κεντρική Ευρώπη και ιδιαίτερα προς τη Γερμανία, όπου η ζήτηση προβλέπεται να είναι υψηλή.

Αντίστοιχα, στον τομέα της δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (CCS), ο ΔΕΣΦΑ προωθεί μια ολοκληρωμένη λύση για τη συγκέντρωση, υγροποίηση και μεταφορά των εκπομπών CO2 της ελληνικής βιομηχανίας, με το έργο CCS hub του ΔΕΣΦΑ να έχει συμπεριληφθεί, επίσης στα έργα PCI της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ως μέρος του PCI έργου “Prinos CCS”, που υποβλήθηκε σε συνεργασία με την Energean. Η πρόταση του ΔΕΣΦΑ μειώνει σημαντικά το κόστος υγροποίησης και μεταφοράς των εκπομπών  CO2, διασφαλίζοντας την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας και επιταχύνοντας συνολικά την ανάπτυξη της αλυσίδας αξίας CCS στην Ελλάδα και την επίτευξη των κλιματικών στόχων, με πολλαπλά οφέλη για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας.

Ο ΔΕΣΦΑ είναι έτοιμος να υλοποιήσει ένα οικονομικά αποδοτικό σχέδιο για την απανθρακοποίηση, το οποίο θα μπορούσε να μετατρέψει την Ελλάδα σε πολύ-μοριακό κόμβο με στόχο την επίτευξη ανθρακικής ουδετερότητας και τη διασφάλιση μιας ομαλής και δίκαιης μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο μέλλον για όλους.

______

Η Μαρία Ρίτα Γκάλι είναι Διεθύνουσα Σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ

Το άρθρο περιλαμβάνεται στον τόμο GREEK ENERGY 2024 που εξέδωσε για 13^η χρονιά το επιτελείο του energypress.