ΕΕ: Αγορές - ρεκόρ ρωσικού αέριου από την Αρκτική μέσα στο 2026

Παρά τις δημόσιες διακηρύξεις ότι οι οικονομικοί δεσμοί με τη Ρωσία θα κοπούν, η Ευρώπη έχει καταβάλει ήδη, μέσα σε κάτι παραπάνω από οκτώ μήνες φέτος, περίπου 7,28 δισ. ευρώ για αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τον ρωσικό σταθμό παραγωγής Yamal στην Αρκτική, ξεπερνώντας ήδη τα 7,3 δισ. ευρώ που δαπανήθηκαν σε ολόκληρο το 2025.

Τα στοιχεία προκύπτουν από έρευνα της Urgewald, ΜΚΟ που αποκαλύπτει τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τις εταιρείες που στηρίζουν έργα επιζήμια για το κλίμα.

Στους πρώτους οκτώ μήνες του 2026, τα ευρωπαϊκά λιμάνια υποδέχθηκαν 156 φορτία LNG από το Yamal, συνολικού όγκου 11,39 εκατ. τόνων, έναντι 142 φορτίων και 10,34 εκατ. τόνων την περίοδο Ιανουαρίου–Αυγούστου 2025 – αύξηση 10,1% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τη γερμανική ΜΚΟ Urgewald.

Δεδομένα σε πραγματικό χρόνο από την εταιρεία ανάλυσης αγορών Kpler δείχνουν ότι από την 1η Ιανουαρίου έως τις 5 Σεπτεμβρίου φέτος, τα ευρωπαϊκά λιμάνια απορρόφησαν το 88,9% των συνολικών παγκόσμιων εξαγωγών του Yamal, από 78,2% το 2025.

«Αυτό δείχνει ότι οι αγοραστές της ΕΕ μεγιστοποιούν τις εισαγωγές ενόψει της απαγόρευσης που θα τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο 2027. Οι περισσότερες από αυτές τις ποσότητες προέρχονται από υφιστάμενα μακροπρόθεσμα συμβόλαια, καθώς το LNG από βραχυπρόθεσμα συμβόλαια απαγορεύτηκε τον Απρίλιο φέτος», δήλωσε στο Euronews ο αναλυτής ενέργειας της Kpler, Charles Costerrouse.

Αναλυτές ενέργειας σημειώνουν ότι η ΕΕ ξεπέρασε μέσα σε μόλις οκτώ μήνες και πέντε ημέρες το ποσό που είχε δαπανήσει σε ολόκληρο το προηγούμενο έτος, εξαιτίας του συνδυασμού υψηλότερων τιμών φυσικού αερίου στην Ευρώπη και αυξημένων όγκων φορτίων, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή διέκοψε μια βασική ενεργειακή θαλάσσια οδό μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Δύο ευρωπαϊκές εταιρείες κυριαρχούν σε αυτό το δίκτυο μεταφορών: η Seapeak, με έδρα τη Γλασκόβη, και η ναυτιλιακή Dynagas, που συνδέεται με ελληνικά συμφέροντα. Συνολικά, πλοία που συνδέονται με αυτές τις δύο ευρωπαϊκές εταιρείες διαχειρίστηκαν το 72% των εξαγωγών LNG του Yamal.

Έξι δεξαμενόπλοια τύπου Arc7 που συνδέονται με τις δραστηριότητες της Seapeak στη Γλασκόβη μετέφεραν 65 φορτία και 4,73 εκατ. τόνους από το Yamal μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου. Πλοία της Dynagas, που συνδέεται με ελληνικά συμφέροντα, μετέφεραν άλλα 62 φορτία και περίπου 4,5 εκατ. τόνους.

«Η Ευρώπη λέει ότι απεξαρτάται από τη ρωσική ενέργεια. Αυτά τα στοιχεία δείχνουν το αντίθετο», δήλωσε ο Alexander Kirk, ανώτερος υπεύθυνος εκστρατειών στην περιβαλλοντική ΜΚΟ Urgewald. «Η ΕΕ αγόρασε 10% περισσότερο LNG από το Yamal και σχεδόν 9 από κάθε 10 τόνους που εξήγαγε το έργο κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του έτους».

Ο Costerrouse πρόσθεσε ότι ανάμεσα στους μεγαλύτερους εισαγωγείς LNG από το Yamal στην Ευρώπη συγκαταλέγονται η Γαλλία (4,4 εκατ. τόνους), το Βέλγιο (3 εκατ. τόνους), η Ισπανία (2,7 εκατ. τόνους) και η Ολλανδία (1,1 εκατ. τόνους).

Οι ηγέτες της ΕΕ συναντώνται στην Αρκτική

Η εκρηκτική αύξηση στο εμπόριο έρχεται σε ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία, καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες φτάνουν στη Φινλανδία στις 13 Σεπτεμβρίου για την Ευρωπαϊκή Σύνοδο για την Αρκτική και οι διπλωμάτες στις Βρυξέλλες καταρτίζουν το 22ο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ – με την Ελλάδα να έχει εξασφαλίσει εξαίρεση από την πλήρη απαγόρευση του ρωσικού LNG.

Σύμφωνα με την έρευνα, η Ευρώπη δεν είναι μόνο ο βασικός πελάτης της Ρωσίας, αλλά και ο βασικός κορμός των μεταφορών στην Αρκτική, γεγονός που αποκαλύπτει μια σημαντική ευαλωτότητα για τη Μόσχα.

Επειδή τα ύδατα της Αρκτικής παγώνουν για το μεγαλύτερο μέρος του έτους, η Ρωσία βασίζεται σε 15 εξειδικευμένα δεξαμενόπλοια πάγου κλάσης Arc7 για να ανοίγουν δρόμο στον πάγο. Τα σύντομα ταξίδια προς τα ευρωπαϊκά λιμάνια επιτρέπουν σε αυτά τα πλοία να ξεφορτώνουν γρήγορα καύσιμο και να επιστρέφουν στη Σιβηρία. Αν η Ρωσία ήταν υποχρεωμένη να στέλνει τα ίδια πλοία μέχρι την Ασία κατά τη διάρκεια του χειμώνα, το ταξίδι θα διαρκούσε εβδομάδες περισσότερο και οι συνολικές εξαγωγές αερίου της χώρας θα κατέρρεαν.

Τον Αύγουστο του 2026, το Yamal χώρισε σχεδόν ισόποσα τις εξαγωγές του. Επτά φορτία με 497.945 τόνους παραδόθηκαν σε ευρωπαϊκά λιμάνια, ενώ επτά φορτία με 493.855 τόνους κατέληξαν σε ασιατικούς προορισμούς.

Ωστόσο, αν και το άνοιγμα της Βόρειας Θαλάσσιας Διαδρομής το καλοκαίρι επέτρεψε στη Ρωσία να μοιράσει προσωρινά τις εξαγωγές της εξίσου μεταξύ Ευρώπης και Ασίας τον Αύγουστο, αυτό το παράθυρο κλείνει. Μέχρι τον Δεκέμβριο, η παγωμένη ανατολική διαδρομή προς την Ασία γίνεται απροσπέλαστη για απευθείας αποστολές, αναγκάζοντας τη Ρωσία να στραφεί ξανά προς τα ευρωπαϊκά ύδατα.

Η ΕΕ ετοιμάζει απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού LNG

Η πραγματική δοκιμασία όμως θα έρθει την 1η Ιανουαρίου 2027, όταν αναμένεται να τεθεί πλήρως σε ισχύ η επίσημη απαγόρευση της ΕΕ στις εισαγωγές ρωσικού LNG και στις συναφείς ναυτιλιακές υπηρεσίες. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χωρίς πρόσβαση στα λιμάνια της ΕΕ, η ικανότητα της Ρωσίας να διατηρήσει τις επιχειρήσεις της στην Αρκτική θα δεχθεί άνευ προηγουμένου πιέσεις.

Καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες συγκεντρώνονται στο Ροβανιέμι της Φινλανδίας για να συντονίσουν την ασφάλεια στην Αρκτική απέναντι στη ρωσική επέκταση, οι ακτιβιστές υποστηρίζουν ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες κοινής ωφέλειας τροφοδοτούν άμεσα το πολεμικό ταμείο του Κρεμλίνου.

«Δεν μπορούν να αγνοούν ότι τα χρήματα, τα λιμάνια και οι ναυτιλιακές υπηρεσίες της ΕΕ βοηθούν ένα από τα εμβληματικά ενεργειακά έργα του Πούτιν στην Αρκτική να έχει μια ιδιαίτερα κερδοφόρα χρονιά», προειδοποίησε ο Sebastian Rötters, υπεύθυνος εκστρατειών για τις κυρώσεις στην Urgewald.

Με το 22ο πακέτο κυρώσεων να βρίσκεται αυτή την περίοδο υπό διαπραγμάτευση στις Βρυξέλλες, οι ακτιβιστές ζητούν από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να κλείσουν τα υφιστάμενα παράθυρα. Καλούν σε άμεση απαγόρευση παροχής υπηρεσιών στο στόλο Arc7 και σε αυστηρό εμπάργκο στην πώληση εξειδικευμένων δεξαμενόπλοιων LNG σε ρωσικούς φορείς.

Το αν τα κράτη μέλη της ΕΕ, που εξακολουθούν να φοβούνται τυχόν εκτίναξη των τιμών ενέργειας τον χειμώνα, θα επιδείξουν την πολιτική βούληση να κόψουν αυτόν τον δεσμό αξίας πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, μένει να φανεί.

(Euronews.gr)