Μπαταρίες: 3-5 φορές μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο θα χρειαζόταν για αντίδοτο στις περικοπές – «Σωσίβιο» η αποθήκευση στη Βουλγαρία – Εξάγουμε πλέον ενέργεια το μεσημέρι και εισάγουμε το απόγευμα

Η διείσδυση της αποθήκευσης ενέργειας στην ελληνική αγορά ηλεκτρισμού υπολείπεται δραματικά σε σχέση με τους ρυθμούς ανάπτυξης των ΑΠΕ, δημιουργώντας σημαντικής αρρυθμίες στη διάθεση της «πράσινης» παραγωγής. Σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο περίπτερο της εταιρείας «Τεχνολογική» στη ΔΕΘ, ο Αναπληρωτής Καθηγητής του ΑΠΘ, Παντελής Μπίσκας, παρουσίασε δεδομένα που αποκαλύπτουν το μέγεθος της υστέρησης.

Σύμφωνα με την παρουσίαση, η έλλειψη επαρκών υποδομών αποθήκευσης έχει ως άμεσο αποτέλεσμα την απόρριψη μεγάλων ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας. Απόδειξη το γεγονός ότι οι περικοπές του 1ου εξαμήνου ανήλθαν σε 1.601 Γιγαβατώρες, δηλαδή το 9,6% της παραγωγής ΑΠΕ, ενώ οι ώρες με μηδενική ή αρνητική τιμή έφτασαν τις 788, αυξημένες 4,7 φορές σε ετήσια βάση.

Δείκτης της υστέρησης είναι ότι καθώς οι πρώτες μπαταρίες τέθηκαν σε λειτουργία τον Απρίλιο στην Ελλάδα, με το χαρτοφυλάκιο να αυξάνεται στα 531,3 Μεγαβάτ μέχρι τον Αύγουστο, η εγχώρια αποθήκευση μπόρεσε να αποτρέψει μόλις το 2,2% των περικοπών το διάστημα Απρίλιος–Ιούνιος 2026. Αντίθετα, για να λειτουργούσε η αποθήκευση σαν αποτελεσματικό ανάχωμα στις απορρίψεις, το portfolio μπαταριών θα έπρεπε να είναι 3 έως 5 φορές μεγαλύτερο από το υφιστάμενο, ώστε να μπορεί να «επιστρατευθούν» 5 έως 8 Γιγαβατώρες διαθέσιμης ημερήσιας χωρητικότητας.

Η αντιστάθμιση από τις διασυνδέσεις και ο ρόλος της Βουλγαρίας

Μπροστά στην αδυναμία του εσωτερικού συστήματος να αντιμετωπίσει τα συχνά και μεγάλα πλεονάσματα «πράσινης» παραγωγής, οι διασυνοριακές διασυνδέσεις λειτουργούν ως κρίσιμος μηχανισμός εξισορρόπησης.

Καθώς οι ώρες 10:00–16:00 συγκεντρώνουν πάνω από το 50% της ημερήσιας παραγωγής ΑΠΕ, ό,τι δεν καταναλωθεί, δεν αποθηκευτεί ή δεν εξαχθεί μέσα σε αυτό το εξάωρο απορρίπτεται. Κατά συνέπεια, «κάθε Γιγαβατώρα που εξήχθη το μεσημέρι είναι Γιγαβατώρα που δεν περικόπηκε», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.

Από αυτή την άποψη, οι εκροές ηλεκτρικής ενέργειας λειτουργούν ως σημαντική βαλβίδα εκτόνωσης: οι «καθαρές» εξαγωγές έφτασαν το 1ο εξάμηνο τις 5.244 Γιγαβατώρες, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 9,2 φορές, έναντι του 2025.

Στον ρόλο ωστόσο του εξαγωγικού κόμβου που έχει αποκτήσει η χώρα μας, σημαντική επισήμανση αποτελεί το γεγονός ότι το 60% «οδεύει» προς τη Βουλγαρία. Οι λόγοι ξεκινούν από τη διπλή διασύνδεση των δύο αγορών τη σύζευξη τους,  αλλά και τον περιορισμό των λιγνιτικών μονάδων στη γειτονική χώρα. Ωστόσο, ο κυριότερος είναι το μεγάλο χαρτοφυλάκιο μπαταριών στη Βουλγαρία, χάρις στην ταχύτερη ανάπτυξη της αποθήκευσης στην Ευρώπη.

Έτσι, με εγκατεστημένη ισχύ 5,4 Γιγαβάτ έως τον Αύγουστο και με το μεγαλύτερο παγκοσμίως μερίδιο αποθήκευσης επί του συστήματος (μπροστά από Καλιφόρνια και Κίνα), οι μπαταρίες στη Βουλγαρία μετατρέπουν σε πρώτη βάση το ελληνικό μεσημβρινό πλεόνασμα σε βραδινή αξία.

Αμφίδρομη ροή με τη Βουλγαρία 

Στην πράξη, αυτό σημαίνει πως η ευελιξία που εξομαλύνει το ελληνικό μεσημέρι βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό βόρεια των συνόρων. Ωστόσο, μέσα στο 2026 αυξήθηκε ραγδαία η αποθήκευση στη γειτονική χώρα: στο τέλος του προηγούμενου έτους οι μπαταρίες άθροιζαν περί το 1 Γιγαβάτ σε εγκατεστημένη ισχύ, για να αυξηθούν κατά 4,4 Γιγαβάτ τους επόμενους 8 μήνες περίπου. Έτσι, καθώς αυξανόταν κατακόρυφα ο «στόλος» των μπαταριών, άλλαζε και το ημερήσιο προφίλ των ανταλλαγών ανάμεσα στις δύο αγορές.

Πιο συγκεκριμένα, τους πρώτους μήνες του έτους, η Ελλάδα παραμένει «καθαρά» εξαγωγική όλο το 24ωρο. Πρακτικά, «αυτό σημαίνει πως η Βουλγαρία απλώς αγοράζει φθηνό ρεύμα», σημειώνεται χαρακτηριστικά στην παρουσίαση. Από το καλοκαίρι όμως το ισοζύγιο αλλάζει πρόσημο μέσα στην ημέρα, με τη χώρα μας να είναι «καθαρά» εξαγωγική το μεσημέρι και να γίνεται εισαγωγική το απόγευμα. 

Σύμφωνα με την ανάλυση του κ. Μπίσκα, η αλλαγή αυτή σημαίνει πως από ροή μονής κατεύθυνσης (από τη χώρα μας προς τη Βουλγαρία), οι διασυνοριακές ανταλλαγές έχουν γίνει πλέον αμφίδρομες. Το γεγονός αυτό προκύπτει από τη σύγκριση του καθαρού ισοζύγιο ανάμεσα στις δύο χώρες για κάθε ώρα του 24ωρου, το οποίο το δίμηνο Ιανουάριος-Φεβρουαρίος είναι συνεχώς «καθαρά» εξαγωγικό, ενώ το διάστημα Ιούλιος–Αύγουστος αλλάζει πρόσημο δύο φορές την ημέρα (το μεσημέρι και το απόγευμα). «Αυτό δεν είναι σχήμα ζήτησης, είναι σχήμα αποθήκευσης», αναφέρεται στην παρουσίαση.