Συνέντευξη Α. Παπαγεωργίου (EEX): Το target model πρέπει να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα - Γιατί το πλαφόν στο αέριο δεν αποτελεί λύση

Την ανάγκη για διορθώσεις και παρεμβάσεις που θα λαμβάνουν υπόψη τα νέα δεδομένα στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο υπογράμμισε ο Αλέξανδρος Παπαγεωργίου,Senior Sales Manager για την Νοτιοανατολική Ευρώπη του Ευρωπαϊκού Χρηματιστηρίου Ενέργειας (European Energy Exchange) σε συνέντευξη που παραχώρησε στο energypress.

Ειδικότερα αναφερόμενος στις εν εξελίξεις συζητήσεις για αλλαγή του μοντέλου στόχου της αγοράς, το υψηλόβαθμο στέλεχος του EEX σημείωσε πως ο αρχικός στόχος του target model να προωθήσει τις ΑΠΕ επετεύχθη και επομένως χρειάζεται η προσαρμογή του στις νέες συνθήκες, όπου πλέον υφίσταται μια σημαντική διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα των χωρών.

«Το market model πιστεύω πρέπει να πάει σε αυτή την πορεία, δηλαδή να βρεθεί κάτι αντιπροσωπευτικό του μίγματος της παραγωγής και το οποίο θα περιλαμβάνει όλα τα commodities που επηρεάζουν την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας είτε μιλάμε για λιγνίτη, είτε για πυρηνικά, φυσικό αέριο ή ήλιο».

Σίγουρα, όπως επισήμανε, κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει από την μία μέρα στην άλλη και απαιτεί χρόνο, ωστόσο, προς τα εκεί πρέπει να κινηθούμε, καθώς διαφορετικά το μοντέλο της αγοράς θα συνεχίσει να «απαντά» σε προκλήσεις που πλέον δεν υφίστανται και την θέση τους έχουν πάρει άλλες. Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η αποσύνδεση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας από το φυσικό αέριο, δεδομένου ότι πλέον το φυσικό αέριο αντιπροσωπεύει ένα μικρό μέρος της ηλεκτροπαραγωγής και επομένως δεν κρίνεται βιώσιμο να καθορίζει το σύνολο της παραγωγής.

Εξηγώντας πως φτάσαμε στο TTF ευρωπαϊκό benchmark φυσικού αερίου, ανέφερε πως «το TTF είναι ένα virtual point που πριν δέκα χρόνια είχε κερδίσει τα σκήπτρα της πιο ρευστής και της μεγαλύτερης αγοράς φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Αξιοποιώντας την ρευστότητα της αγοράς, μια σειρά funds μπήκαν στο TTF, δημιουργώντας και φαινόμενα speculation». Πλέον φτάσαμε στο σημείο το TTF να μην αντιπροσωπεύει το physical κομμάτι της αγοράς, παρά τα funds που «τραντάρουν» δισεκατομμύρια κάθε χρόνο.

Το πλαφόν «παραβιάζει» τα θεμέλια της αγοράς

Έντονες επιφυλάξεις εξέφρασε, επίσης, για την αποτελεσματικότητα ενός πλαφόν στις τιμές του φυσικού αερίου, υπογραμμίζοντας πως πρόκειται για ένα τεχνητό μέτρο που θα επιφέρει με βεβαιότητα σοβαρό πλήγμα στον ανταγωνισμό της αγοράς. Σε πιο άμεσο επίπεδο, κανείς δεν μπορεί να διασφαλίσει ότι η υπόλοιπη αγορά θα δεχτεί το πλαφόν, ενώ ερωτήματα εγείρονται πως θα έχει διαμορφωθεί το ενεργειακό «πεδίο» την επαύριο του πλαφόν όταν πλέον αυτό θα αρθεί.

«Διατηρώ σοβαρές αμφιβολίες ως προς αυτό. Μιλώντας στην ουσία του πράγματος, πρόκειται για ένα μέτρο καθαρά τεχνητό. ΗPhysical αγορά δεν σημαίνει ότι θα σεβαστεί το πλαφόν που θέτει η Ευρώπη. Για να το πούμε με ένα παράδειγμα, είναι σαν να παίζει η ομάδα σου ποδόσφαιρο και να χάνει και εσύ να κλείνεις την τηλεόραση, γεγονός όμως, που σε τίποτα δεν πρόκειται να επηρεάσει το τελικό αποτέλεσμα, δηλαδή να νικήσει ή να χάσει η ομάδα σου. Στην προκειμένη περίπτωση ας πούμε ότι θα χάσει και απλώς εσύ δεν το είδες. Επομένως για να επιστρέψουμε στα «ενεργειακά», η θέσπιση ενός πλαφόν είναι κάτι το τεχνητό με άμεσες συνέπειες στην αγορά και την προμήθεια LNG και εννοείται δεν ξέρουμε τι αντίκτυπο θα έχει κάτι τέτοιο στην «επόμενη μέρα» όταν πια αρθεί αυτό το πλαφόν. Επομένως, η λύση βρίσκεται στην αντιμετώπιση του προβλήματος ως τέτοιο που είναι.

Πρόκειται για ένα πρόβλημα προμήθειας φυσικού αερίου δεδομένου ότι πλέον οι αθρόες εισαγωγές ρωσικού αερίου δεν είναι πλέον διαθέσιμες ή είναι ολοένα και λιγότερο διαθέσιμες για την Ευρώπη και ως εκ τούτου η απάντηση είναι μία: μείωση της κατανάλωσης αερίου. Ωστόσο εδώ απαιτείται προσοχή. Η μείωση της κατανάλωσης να μην επιφέρει μείωση της παραγωγής. Μέσα από ένα πλέγμα μέτρων και κινήτρων, να παροτρύνονται μεγάλοι καταναλωτές να μειώσουν την χρήση αερίου, εφαρμόζοντας μεγαλύτερη ευελιξία στην κατανάλωση του καυσίμου αλλά και μέτρα εξοικονόμησης. Σε αυτή την κατεύθυνση μπορούν να αξιοποιηθούν και οικονομικά κίνητρα που θα αποζημιώνουν αυτόν που επιτυγχάνει μια αισθητή μείωση της κατανάλωσης αερίου».

Καταλήγοντας, ο κύριος Παπαγεωργίου επισήμανε πως τα σήματα και οι ενδείξεις της αγοράς είναι πως αυτή επιδεικνύει αντανακλαστικά και «ικανότητα» να διορθωθεί με τρόπο που πλέον να «απαντά» στις νέες συνθήκες και προτεραιότητες έναντι του τι ίσχυε δέκα χρόνια πριν, όταν και σχεδιάστηκαν όλα αυτά που σήμερα πλέον δεν επαρκούν γιατί έχουν αλλάξει ριζικά τα δεδομένα και οι συνθήκες.