Περισσότερο στόχοι παρά άμεσα μέτρα οι προβλέψεις Κομισιόν για απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο - Τι υποστηρίζουν στελέχη της GIE

Θεμιτοί αλλά αισιόδοξοι έως και υπεραισιόδοξοι χαρακτηρίζονται οι στόχοι που έχει θέσει το σχέδιο REPowerEU της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όπως προκύπτει, κοιτάζοντας κανείς τα αποτελέσματα των εργασιών του πρόσφατου ετήσιου συνεδρίου της Gas Infrastructure Europe, του πλέον αρμόδιου φορέα να «μιλήσει» για την διαθεσιμότητα φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά.

Μάλιστα σε πρόσφατη συνέντευξή του στο πρακτορείο Euractiv, o πρόεδρος του GIE, Τόρμπεν Μπράμπο ανέφερε χαρακτηριστικά, μεταξύ άλλων, πως «τα μαθηματικά που παρέχονται από το σχέδιο REPowerEU της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μάλλον δεν είναι απολύτως σωστά».

Τα νούμερα δεν βγαίνουν...

Συμπλήρωσε δε πως «αν κοιτάξετε τους αριθμούς για τη ρωσική προμήθεια, τους αριθμούς για την προμήθεια LNG, της προβλέψεις για βιομεθάνιο – είναι όλοι αρκετά αισιόδοξοι. Αυτό σημαίνει ότι πιθανότατα δεν μπορούμε να αγοράσουμε τόσο LNG όσο προβλέπεται σήμερα στο REpowerEU, μεταξύ άλλων». Ενδιαφέρον έχει ακόμη η επισήμανση τόσο του ίδιου όσο και άλλων ομιλητών στο συνέδριο πως τα εν λόγω νούμερα που περιλαμβάνει το ευρωπαϊκό σχέδιο θα πρέπει περισσότερο θα θεωρηθούν ως στόχος  - που πρέπει να φτάσουμε – παρά ως άμεσα μέτρα πολιτικής.

Στελέχη από τον τομέα των υποδομών LNG, υποστηρίζουν ότι η αγορά έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά που καθιστούν αδύνατη την επίτευξη αυτών των υψηλών αριθμών. Μάλιστα, προσθέτουν πως ίσως το ήμισυ του στόχου θα μπορούσε να επιτευχθεί αρκετά εύκολα, αλλά περισσότερα από αυτά φαίνονται δύσκολα. Στις ΗΠΑ για παράδειγμα, δεν έχουν την ικανότητα υγροποίησης για να παραδώσουν πραγματικά τα 15 δις. κυβικά μέτρα επιπλέον υγροποιημένου φυσικού αερίου για τα οποία μιλούν. Και όσον αφορά το Κατάρ και τους παραγωγούς της Μέσης Ανατολής, η παραγωγική τους ικανότητα έχει ήδη πωληθεί σε άλλους καταναλωτές, οπότε θα πρέπει να την αγοράσουμε πριν από αυτούς, πράγμα που είναι πιο δύσκολο. Όσον αφορά το βιομεθάνιο, τα 35 bcm που αναφέρονται στο σχέδιο REpowerEU φαίνονται επίσης αρκετά αισιόδοξα.

Σε δεύτερο χρόνο από το σύνολο των παρεμβάσεων στα πλαίσια του συνεδρίου αναδείχτηκε η σπουδαιότητα των υποδομών φυσικού αερίου, ιδιαίτερα τονίζοντας τις νέες προκλήσεις αλλά και προοπτικές ανάπτυξης υπό το πρίσμα της διαφοροποίησης και της ενεργειακής ασφάλειας. Όπως υπογράμμισε η Γενική Γραμματέας του GIE, Boyana Achovski, «η προσοχή τώρα δίνεται στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας. Και οι υποδομές αερίου μπορούν να βοηθήσουν σε αυτό. LNG υποδομές και υποδομές αποθήκευσης έχουν κρίσιμο ρόλο να παίξουν στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας στην Ευρώπη. Ιδιαίτερα, τα LNG terminals μπορούν να προσφέρουν ασφαλή πρόσβαση στην παγκόσμια αγορά και να γίνουν χωρίς πρόσθετες επενδύσεις «παράθυρο εισόδου» για ανταγωνιστικά αερίων είτε πρόκειται low-carbon αέρια είτε για «πράσινα» αέρια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της GIE, η Ευρώπη των 27 μετράει 21 τερματικούς σταθμούς LNG μεγάλης κλίμακας σε λειτουργία σε 11 κράτη-μέλη, με 2 να βρίσκονται υπό κατασκευή και 11 υπό σχεδιασμό. Η υφιστάμενη τεχνική δυναμικότητα εισαγωγής είναι 158 bcm ετησίως, με πρόσθετα 16 bcm/έτος υπό κατασκευή και ακόμη 80 bcm/έτος υπό σχεδιασμό. Επιπλέον, ο μέσος βαθμός χρήσης το 2022 ανέρχεται μέχρι στιγμής στο 60.6% με το ιστορικό υψηλό στο 75% στις 25 Ιανουάριου 2022.

3 επισημάνσεις για το μέλλον

Απαντώντας στο ερώτημα για το κατά πόσο υπάρχει μέλλον για το φυσικό αέριο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, στελέχη της GIE υπογραμμίζουν στο energypress, πως το φυσικό αέριο αναμένεται να παίξει κρίσιμο ρόλο μακροπρόθεσμα.

Συγκεκριμένα, υποστηρίζουν ότι θα ενισχύσει την ενεργειακή μετάβαση, προσφέροντας αποτελεσματικούς τρόπους για την απανθρακοποίησης ολόκληρης της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων δύσκολων τομέων όπως οι μεταφορές, η θέρμανση ή οι βιομηχανίες εντάσεως ενέργειας. Επισημαίνουν ωστόσο, την ανάγκη να υπάρξει αναθεώρηση ως προς τις ροές φυσικού αερίου που καταλήγουν στην ΕΕ, προκρίνοντας ένα «μοντέλο» με πολλούς διαφορετικούς εταίρους-προμηθευτές από τρίτες χώρες σε αντίθεση με σήμερα που το 45% του φυσικού αερίου σε επίπεδο ΕΕ προέρχεται από την Ρωσία και αντιπροσωπεύει περίπου το 10% της συνολικής ενέργειας στην Ευρώπη.

Δεύτερη βασική επισήμανση αποτελεί ο αναβαθμισμένος ρόλος των LNG Terminals. Όπως υποστηρίζουν αυτά μπορούν να εξελιχθούν σε πύλες εισόδου για την εισαγόμενη ενέργεια στην ΕΕ. Τα μέλη της GIE έχουν υπό κατασκευή ή υπό σχεδιασμό μια πρόσθετη δυναμικότητα εισαγωγής LNG προς την ΕΕ της τάξης των 29.4 bcm/έτος και επιπλέον 5.5 bcm/έτος υπό κατασκευή από μια χώρα παρατηρητή της GIE.

Τρίτη επισήμανση, ως προς τι άλλο πρέπει να γίνει, αποτελεί το καθεστώς χρηματοδότησης για τα έργα φυσικού αερίου. «Είναι αλήθεια πως οι ενέργειες που έγιναν το 2009 μας επέτρεψαν να είμαστε περισσότερο προετοιμασμένοι στην παρούσα κρίση. Ωστόσο, είναι σημαντικό να κρατήσουμε στο μυαλό μας ότι το φυσικό αέριο παίζει σημαντικό ρόλο όταν η κουβέντα έρχεται στα περί ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας». Από την άποψη αυτή, όπως υποστηρίζεται, χρειάζεται να υπάρξει αναθεώρηση των σχεδίων σχετικά με την χρηματοδότηση projects φυσικού αερίου.  

Τέλος, ενδιαφέρον έχει η επισήμανση του Προέδρου της Gas Infrastructure Europe πως «χωρίς το ρωσικό φυσικό αέριο, βρισκόμαστε ίσως στη χειρότερη κατάσταση που έχουμε βρεθεί ποτέ στην Ευρώπη. Ευτυχώς, έχουμε έναν πραγματικά καλό κανονισμό για την ασφάλεια του εφοδιασμού, ο οποίος ορίζει τους προστατευόμενους και τους μη προστατευόμενους καταναλωτές. Και αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί».