Παρατείνεται μέχρι τέλη Ιανουαρίου το υβριδικό μοντέλο της Κρήτης – «Αγώνας δρόμου» για τον μηχανισμό ψυχρής εφεδρείας των τοπικών μονάδων

Νέο χρονικό «ορόσημο»  για την πλήρη ενσωμάτωση της Κρήτης στην αγορά του target model φέρνουν οι καθυστερήσεις για την θέσπιση του μηχανισμού ψυχρής εφεδρείας στο νησί με το deadline να μετατίθεται από 1^η Οκτωβρίου 2026 στα τέλη Ιανουαρίου του 2027.

Ειδικότερα, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, ο ΑΔΜΗΕ απέστειλε επιστολή στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων ζητώντας να διατηρηθεί για μερικούς μήνες ακόμη το υβριδικό μοντέλο συμμετοχής της Κρήτης στις αγορές του Target Model, καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί η έγκριση του μηχανισμού βάσει του οποίου θα συνεχίσουν να λειτουργούν οι συμβατικές μονάδες στο νησί υπό καθεστώς ψυχρής εφεδρείας.

Ως γνωστόν, ο ΑΔΜΗΕ με εισήγησή του, έχει υπογραμμίσει την ανάγκη να διατηρηθούν 500 MW συμβατικής παραγωγής σε καθεστώς ψυχρής εφεδρείας για λόγους ενεργειακής ασφάλειας και επάρκειας  του νησιού σε περίπτωση βλάβης των καλωδίων, με το εν λόγω σχήμα να επεκτείνεται και στο κομμάτι των Κυκλάδων, όπου η αντίστοιχη πρόβλεψη «μιλάει» για 100 MW σε καθεστώς ψυχρής εφεδρείας. Ως γνωστόν, ο εν λόγω μηχανισμός, στα πλαίσια των ευρωπαϊκών κανόνων για «State aid», προϋποθέτει έγκριση από την Κομισιόν με το ΥΠΕΝ να έχει ήδη προχωρήσει σε εκτενείς διαβουλεύσεις επί του θέματος, χωρίς ωστόσο να προβλέπεται αυτές να καταλήξουν άμεσα ώστε να παραμείνει σε ισχύ το ορόσημο της 1^ης Οκτωβρίου.

Σε αυτή την βάση, ο ΑΔΜΗΕ, σε ευθυγράμμιση με τον σχεδιασμό που έχει το ΥΠΕΝ για την προώθηση των σχετικών συζητήσεων με την Κομισιόν, έστειλε επιστολή στη Ρυθμιστική Αρχή, ζητώντας την παράταση ισχύος του υβριδικού συστήματος, με την προσδοκία ότι μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου θα έχει ολοκληρωθεί η έγκριση του σχήματος στήριξης και επομένως θα μπορεί να προχωρήσει η ενσωμάτωση της Κρήτης κανονικά στην αγορά του target model όπως αυτή λειτουργία στα πλαίσια του ηπειρωτικού συστήματος.

Υπενθυμίζεται ότι η «δήλη μέρα» δηλαδή η επίσημη ημερομηνία κατά την οποία ενεργοποιείται και εντάσσεται το νησί στο Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ) είχε οριστεί αρχικά στο τέλος του 2025 για να επαναπροσδιοριστεί για την 1^η Οκτωβρίου λόγω του ότι δεν ήταν έτοιμο το νέο καθεστώς όπως ανάλογα συμβαίνει και τώρα, καταλήγοντας σε δεύτερη παράταση μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου.

Χρειάζεται να σημειωθεί ότι ο εν λόγω μηχανισμός στήριξης έχει προσωρινό χαρακτήρα με συνολική διάρκεια 4-5 χρόνια, προβλέποντας μια διοικητικά οριζόμενη τιμή για την αποζημίωση των μονάδων. Από εκεί και πέρα, σε συνέχεια των όσων προβλέπονται στους σχετικούς ευρωπαϊκούς κανονισμούς, η ελληνική πλευρά καλείται να υποβάλει δεύτερο μηχανισμό, σχεδιασμένο πλέον στη βάση ανταγωνιστικών διαδικασιών και όχι διοικητικά οριζόμενης τιμής.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι συζητήσεις διεξάγονται κατά μία έννοια παράλληλα για τα δύο σχήματα με το τελικό ωστόσο κείμενο για τον δεύτερο μηχανισμό να πρέπει να υποβληθεί προς έγκριση στη Κομισιόν μέσα στην επόμενη διετία. Ως γνωστόν, η «φόρμουλα» της διοικητικά οριζόμενης τιμής δεν συνάδει με το ευρωπαϊκό «σκεπτικό» παρά μόνο ως προσωρινό μέτρο με την ευρωπαϊκή προσέγγιση να προκρίνει την λύση των διαγωνισμών προς επίτευξη της βέλτιστης δυνατής λύσης που θα καταλήξει φθηνότερη για το σύστημα και τον τελικό καταναλωτή.

Σημειώνεται τέλος, όπως έχει γράψει το energypress, ότι το σχέδιο του ΥΠΕΝ προβλέπει σε δεύτερο χρόνο την προώθηση συστημάτων αποθήκευσης συνολικής ισχύος 100 MW στο νησί με την προοπτική να συνδράμουν στην ενεργειακή ασφάλεια ως βασική εναλλακτική σε περίπτωση βλάβης του καλωδίου, πράγμα που με την σειρά του θα μπορούσε προοδευτικά να περιορίσει περαιτέρω την χρησιμότητα των πετρελαϊκών μονάδων.