Αυτοκατανάλωση: Επιταχυντής για την αγορά οι βελτιώσεις του ΥΠΕΝ – Πρόβλεψη για 2πλασιασμό της εγκατεστημένης ισχύος εντός 3ετίας – Ποια μοντέλα έχουν προβάδισμα

Θετικά υποδέχεται ο κλάδος τις αλλαγές που έφερε η νέα Υπουργική Απόφαση για την αυτοκατανάλωση, με προμηθευτές εξοπλισμού και εγκαταστάτες να εκτιμούν ότι διαμορφώνονται πλέον οι προϋποθέσεις για να βγει η αγορά «από τον πάγο» στον οποίο είχε βρεθεί την τελευταία διετία.

Παράγοντες της αγοράς «βλέπουν» μάλιστα προοπτικές για σημαντική επιτάχυνση τα επόμενα χρόνια, με την εκτίμηση ότι η εγκατεστημένη ισχύς της αυτοκατανάλωσης μπορεί να διπλασιαστεί μέσα στην επόμενη τριετία. Καθώς τα υφιστάμενα συστήματα αθροίζουν σήμερα περίπου 1,1 GW, το σενάριο αυτό μεταφράζεται σε 1 GW νέων έργων.

Στην ίδια κατεύθυνση είχε κινηθεί και ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος κατά την παρουσίαση του οδικού χάρτη για μείωση κατά 30% του κόστους ρεύματος μέχρι το 2029, επισημαίνοντας πως η αυτοκατανάλωση θα «ανεβάσει στροφές». «Δεν βάλαμε στόχο, αλλά αν θεωρήσετε ότι ουσιαστικά βάλαμε 1 Γιγαβάτ σε λίγα χρόνια, θεωρώ ότι το να πούμε ότι μπορούμε να βάλουμε άλλο 1 Γιγαβάτ στα επόμενα λίγα χρόνια, θεωρώ ότι είναι λίγο συντηρητικό», είχε σημειώσει χαρακτηριστικά, απαντώντας σε σχετική ερώτηση.

Αυτή τη στιγμή, μάλιστα, σημαντική «διαφήμιση» για την αυτοκατανάλωση αποτελεί παράλληλα η ίδια η συγκυρία. Η γεωπολιτική αβεβαιότητα και οι έντονες διακυμάνσεις στις χονδρεμπορικές τιμές «υπενθυμίζουν» στους καταναλωτές ότι η κάλυψη ενός σημαντικού μέρους των αναγκών τους με δική τους παραγωγή λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στα σκαμπανεβάσματα της αγοράς. Επομένως, ένα φωτοβολταϊκό ή μία λύση αποθήκευσης μετατρέπεται και σε εργαλείο μεγαλύτερης προβλεψιμότητας του ενεργειακού κόστους.

Στις επιχειρήσεις το μεγαλύτερο περιθώριο ανάπτυξης

Βασικό χαρακτηριστικό της νέας Υπουργικής Απόφασης είναι ότι προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στην αξιοποίηση της ηλιακής ή αποθηκευμένης ενέργειας, καθώς πλέον θεσμοθετούνται ουσιαστικά όλες οι διαθέσιμες επιλογές αυτοκατανάλωσης. Η αγορά εκτιμά ότι η εξέλιξη αυτή θα ενισχύσει περαιτέρω τη στροφή σε τέτοιες εφαρμογές, κυρίως από επιχειρήσεις και βιομηχανίες.

Στα νοικοκυριά, η πιο ορατή αλλαγή είναι τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού, τα οποία όμως δεν αλλάζουν τα μεγέθη του κλάδου. Παράλληλα, το net billing για συμβατικά οικιακά φωτοβολταϊκά ήταν λειτουργικό ήδη πριν από τη νέα Υπουργική Απόφαση, ενώ προς ώρας μία τέτοια επένδυση είναι περισσότερο ελκυστική για συγκεκριμένα νοικοκυριά, με αυξημένες ηλεκτρικές ανάγκες – για παράδειγμα λόγω αντλίας θερμότητας ή ηλεκτρικού αυτοκινήτου.

Αντίθετα, κοινός παρονομαστής στις εκτιμήσεις στελεχών του κλάδου είναι ότι η επόμενη ημέρα της αυτοκατανάλωσης θα «γραφτεί» κυρίως στα C&I συστήματα. Επιχειρήσεις και βιομηχανίες διαθέτουν υψηλότερη κατανάλωση, συχνά μάλιστα τις ώρες ηλιοφάνειας, με αποτέλεσμα να έχουν πολύ ισχυρότερο οικονομικό κίνητρο. Ενδεικτικά, ένα κατάλληλα διαστασιολογημένο φωτοβολταϊκό μπορεί να περιορίσει τουλάχιστον κατά 50% το ενεργειακό κόστος ενός μη οικιακού καταναλωτή.

Τα ατού του zero feed-in

Η υφιστάμενη εικόνα εξηγεί και γιατί ο διπλασιασμός της εγκατεστημένης ισχύος θεωρείται εφικτός. Από τους περίπου 40.000 σταθμούς αυτοκατανάλωσης, οι περίπου 30.000 είναι οικιακοί. Σε όρους ισχύος, όμως, τα νοικοκυριά αντιστοιχούν μόλις σε περίπου 200 MW, έναντι 470 MW των επιχειρήσεων και περίπου 400 MW των βιομηχανικών εφαρμογών.

Με τη νέα Υπουργική Απόφαση ουσιαστικά ενεργοποιείται πλήρως και το net billing για τους μη οικιακούς καταναλωτές, επιτρέποντας η ενέργεια που δεν καταναλώνεται τη στιγμή που παράγεται να διοχετεύεται στο δίκτυο και να αποζημιώνεται. Το net billing για επιχειρήσεις και βιομηχανίες είχε παραμείνει πρακτικά ανενεργό τα προηγούμενα δύο χρόνια, εξαιτίας των εμποδίων που συναντούσε η εφαρμογή του ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού σε όλες τις περιπτώσεις πλην των νοικοκυριών.

Ωστόσο, αρκετοί ειδικοί θεωρούν ότι το βασικό «όχημα» για την αναθέρμανση της αγοράς θα είναι τα συστήματα μηδενικής έγχυσης (zero feed-in). Σε αυτή την περίπτωση, μια επιχείρηση απαλλάσσεται τόσο από τη χρονοβόρα διαδικασία κατοχύρωσης ηλεκτρικού «χώρου», όσο και από τις μηνιαίες τιμολογήσεις για την πώληση της πλεονάζουσας ενέργειας.

Η εξίσωση φωτοβολταϊκού και μπαταρίας

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, η εξοικονόμηση ενός zero feed-in συστήματος μπορεί να είναι μόλις περίπου 20% χαμηλότερη από εκείνη μιας αντίστοιχης εφαρμογής net billing. Για αρκετές επιχειρήσεις, επομένως, η μικρότερη απόδοση μπορεί να αντισταθμίζεται από την ταχύτερη υλοποίηση και απλούστερη λειτουργία.

Το κατά πόσο ένα φωτοβολταϊκό θα πρέπει να συνδυάζεται με μπαταρία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον ταυτοχρονισμό της παραγωγής με την κατανάλωση. Αν μία επιχείρηση λειτουργεί κυρίως τις ώρες ηλιοφάνειας, τότε μπορεί ο ταυχτοχρονισμός να φτάνει το 70%-80%. Σε μία τέτοια περίπτωση, η πρόσθετη επένδυση σε αποθήκευση κάθε άλλο παρά απαραίτητη είναι.

Αντίθετα, όπου ο ταυτοχρονισμός είναι χαμηλότερος, η μπαταρία αποκτά μεγαλύτερη αξία. Μάλιστα, το νέο πλαίσιο ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτή την επιλογή για τα συστήματα μηδενικής έγχυσης, όπου η μονάδα αποθήκευσης μπορεί πλέον να φορτίζει και από το δίκτυο. Έτσι, ο καταναλωτής αποκτά μεγαλύτερη ευελιξία να αξιοποιεί ενέργεια χαμηλού κόστους.

Τέλος, ξεχωριστό πεδίο ανάπτυξης δημιουργεί η δυνατότητα εγκατάστασης μεμονωμένης μπαταρίας, χωρίς φωτοβολταϊκό. Πρόκειται για λύση που οι παράγοντες της αγοράς θεωρούν ιδιαίτερα σημαντική για επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν τον απαιτούμενο χώρο για ένα ηλιακό σύστημα. Με τη φόρτιση της μπαταρίας όταν η ηλεκτρική ενέργεια είναι φθηνότερη και την αξιοποίησή της στις ακριβότερες ώρες, εκτιμάται ότι μπορεί να προκύψει μία ελάχιστη εξοικονόμηση της τάξης του 20%-25%. Η μπαταρία θα συνδυάζεται πάντοτε με δυναμικό τιμολόγιο.