Τί γίνεται αν η Goldman κάνει λάθος και μια μοναχική "αρκούδα" έχει δίκιο στο πετρέλαιο;

Η αγορά πετρελαίου μοιάζει με ένα τρένο χωρίς φρένα που οδεύει προς τα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Αν ρωτήσετε τους εμπόρους στη Γενεύη, τη Σιγκαπούρη, το Λονδίνο και το Χιούστον, θα ακούσετε το ίδιο πράγμα: "Αγόρασε, αγόρασε, αγόρασε". Έκανα έρευνα στην αγορά τις τελευταίες ημέρες και δεν έχει μείνει σχεδόν καμία "αρκούδα". Είναι ένα και μόνο στοίχημα: Προς τα επάνω. Ο Τζέφρι Κούρι, αναλυτής εμπορευμάτων της Goldman Sachs, εκπροσωπεί την αισιόδοξη τάση: "Ξεμείναμε από τα πάντα, δε με νοιάζει αν μιλάμε για πετρέλαιο, αέριο, άνθρακα, χαλκό, αλουμίνιο, ότι θέλετε, έχουμε ξεμείνει".

Το επιχείρημα, όπως το θέτει ο Κούρι, είναι ισχυρό. Και εγώ το δέχομαι εδώ και αρκετούς μήνες, ιδίως στο πετρέλαιο, το αέριο και τον ηλεκτρισμό. Στο πετρέλαιο, ο ΟΠΕΚ+ βρίσκεται πίσω από την καμπύλη και προσθέτει λίγα βαρέλια αργά-αργά, επιτρέποντας στα αποθέματα να υποχωρήσουν σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα. Εντωμεταξύ, οι επενδυτές έχουν συσσωρεύσει τεράστια στοιχήματα για πάνω από τα 100 δολάρια, τα 125 ή ακόμα και τα 150 δολάρια που μπορεί να λειτουργήσουν ως μαγνήτες για την τιμή.

Παρόλα αυτά, όταν όλοι είναι αισιόδοξοι ανησυχώ. Φαντάζομαι κάποιον κάπου να πουλάει σιωπηλά και ότι αυτή η αντίθετη στρατηγική θα αποβεί προφητική με δραματικό τρόπο. Θεωρήστε το την πετρελαϊκή εκδοχή του "The Big Short", το βιβλίο και η ταινία για την οικονομική κρίση του 2008.

Γνωρίζω έναν τέτοιο αντιφρονούντα. Ακόμα δεν έχει αποδειχθεί σωστός βέβαια. Τα επιχειρήματά του παραμένουν μη πειστικά. Όμως, το να ακούς τις μοναχικές "αρκούδες" είναι σημαντικό διότι χρειάζεσαι κάποιον με αντίθετη άποψη που θα προκαλέσει τις υποθέσεις σου.

Το όνομά του είναι Εντ Μορς, ο επικεφαλής ανάλυσης εμπορευμάτων της Citigroup. Την περασμένη εβδομάδα εμφανίστηκε και είπε στους πελάτες του να πουλήσουν πετρέλαιο. Απέφυγε, όμως, την τωρινή τιμή και συνέστησε να σορτάρουν το συμβόλαιο Brent Δεκεμβρίου 2022, το οποίο εκείνη τη στιγμή ήταν στα 82,39 δολάρια. Λίγες ημέρες αργότερα, το στοίχημά του είναι ήδη αρνητικό.

Προς το παρόν, ο Μορς δεν νοιάζεται για τις ζημιές. Στην ηλικία των 80 λέει ότι το κίνητρό του είναι να λύσει τον "πετρελαϊκό γρίφο" και έτσι συνεχίζει να δουλεύει στην Ουολ Στριτ. Τα έχει δει όλα: Ήταν επικεφαλής ενεργειακός διπλωμάτης των ΗΠΑ στην πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970 και ήταν τραπεζίτης στη δεκαετία του 2000 όταν έγινε ο υπερκύκλος των εμπορευμάτων. Γνωρίζει πως ότι ανεβαίνει πρέπει να κατέβει - συχνά με άγριο και απότομο τρόπο.

Το Μάιο του 2008, όταν πολλοί προέβλεπαν ότι η πετρελαϊκή τιμή θα ανέβαινε διαρκώς, προειδοποίησε ότι η αγορά έμοιαζε σαν την φούσκα του διαδικτύου. Για μερικές εβδομάδες έκανε λάθος και η τιμή ανέβηκε στα επίπεδα-ρεκόρ των 150 δολαρίων. Έπειτα κατέρρευσε και έφτασε τα 30 δολάρια στα μέσα Δεκεμβρίου εκείνου του έτους.

Σήμερα ο Μορς και οι "ταύροι" συμφωνούν σε ένα πράγμα: Η αγορά πετρελαίου είναι πολύ σφιχτή. Εντούτοις, αναμένει μια σημαντική αλλαγή στο δεύτερο εξάμηνο του έτους. Στην ανάλυσή του, η αγορά απέχει εβδομάδες από το να γυρίσει σε πλεόνασμα και θα παραμείνει εκεί για τους επόμενους 15-18 μήνες. Η αλλαγή οφείλεται στην αυξημένη παραγωγή του ΟΠΕΚ+, της λεκάνης Πέρμιαν και άλλων λεκάνων στις ΗΠΑ, καθώς και στον Καναδά και τη Βραζιλία.

Ο Μορς δεν είναι ο μόνος που προειδοποιεί για ένα επερχόμενο πλεόνασμα παραγωγής. Την περασμένη εβδομάδα, ο Ράιαν Λανς, επικεφαλής της αμερικανικής ConocoPhillips, δήλωσε στους επενδυτές ότι μονάχα η Πέρμιαν θα προσθέσει 900.000 βαρέλια/ημέρα το 2022, στο υψηλό εύρος των εκτιμήσεων. "Είμαι απολύτως βέβαιος", τόνισε ο Ράιαν. "Αν δεν ανησυχείτε για αυτό, θα έπρεπε".

Αυτή δεν είναι η μόνη πιθανή έκπληξη για την παραγωγή. Οι ΗΠΑ και το Ιράν φαίνεται πως βρίσκονται σε προχωρημένες διαπραγματεύσεις για να ολοκληρώσουν την πυρηνική συμφωνία, ανοίγοντας το δρόμο για επιστροφή της Τεχεράνης στην αγορά πετρελαίου πλήρως. Υποπτεύομαι ότι το Ιράν πωλεί ήδη περισσότερο πετρέλαιο από ότι πιστεύουν πολλοί, με χιλιάδες βαρέλια στις αγορές της Αν. Ασίας, άρα η επιστροφή του ίσως να μην είναι τόσο επιδραστική. Και πάλι, όμως, μια συμφωνία με το Ιράν σημαίνει περισσότερο ιρανικό πετρέλαιο, όχι λιγότερο.

Αντίστοιχα, ο ΟΠΕΚ+ ίσως να πράξει το απροσδόκητο. Η Νιγηρία, η Ανγκόλα και μερικά άλλα μέλη μπορεί να βρίσκονται σε πλήρη παραγωγή, όμως αν η τιμή ξεπεράσει τα 100 δολάρια, τότε άλλα μέλη θα αντιμετωπίσουν πίεση για να ανοίξουν την κάνουλα. Η Σ. Αραβία, τα ΗΑΕ και το Ιράκ μπορούν εύκολα να προσθέσουν 3 εκατ. βαρέλια πέραν της τωρινής παραγωγής. Παρόλο που η Ρωσία δείχνει να έχει φτάσει το μέγιστο, θα ήταν λάθος να υποθέσουμε ότι δεν θα μπορέσει να παράγει περισσότερο ως τον Ιούνιο ή το Δεκέμβριο. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν χρειάζεται όσο πιο πολλά πετροδόλλαρα μπορεί να βρει και θα ασκήσει πίεση παντού για να συμβεί.

Έπειτα, υπάρχει το θέμα της ζήτησης. Πάντα σκεφτόμουν ότι οι συζητήσεις περί κορύφωσης της πετρελαϊκής ζήτησης είναι αηδίες. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η άνοδος της κατανάλωσης θα παραμείνει το ίδιο ισχυρή όπως κατά την ανάκαμψη από την πανδημία. Το ίδιο πιστεύει και ο Μορς. Η σύστασή του για πώληση, όπως λέει, "βασίζεται σε μια απότομη" αλλαγή της παγκόσμιας νομισματικής πολιτικής, όπου οι κεντρικές τράπεζες θα προειδοποιήσουν και θα πράξουν αυξήσεις των επιτοκίων. Η οικονομική ανάπτυξη είναι πιθανό να περιοριστεί και μαζί της η όρεξη για πετρέλαιο.

Η Κίνα, πάντως, μπορεί να δράσει ως αντίβαρο ενάντια στη μειωμένη ζήτηση για τον υπόλοιπο πλανήτη. Επίσης, υπάρχουν άγνωστες μεταβλητές στο απαισιόδοξο σενάριο. Αρκετές από αυτές δικαιολογούν, τουλάχιστον προς το παρόν, το επιχείρημα για υψηλότερες τιμές. Καθώς τα αποθέματα βρίσκονται ήδη σε χαμηλά επίπεδα, ο πλανήτης δεν έχει την πολυτέλεια να υποστεί μειώσεις παραγωγής. Όμως, όπως μας διδάσκει η ιστορία, θα συμβούν ελλείψεις. Ακόμα και αν η Σ. Αραβία και οι φίλοι της αυξήσουν την παραγωγή, η υπερβάλλουσα παραγωγική τους δυνατότητα σήμερα είναι χαμηλότερη από ότι ένα χρόνο πριν. Αν προσθέσουμε τη γεωπολιτική ένταση στην Ουκρανία - που δεν θα απομακρυνθεί σύντομα - τότε έχει νόημα να κρατήσει κανείς το πετρέλαιο που αγόρασε.

Ποικιλοτρόπως, ο κόσμος μοιάζει να απέχει μόλις μια διακοπή παραγωγής μακρυά από μια απότομη άνοδο της τιμής. Αυτό θα δικαίωνε τους "ταύρους", όμως παράλληλα θα σκότωνε την οικονομική ανάπτυξη και θα ενίσχυε τον πληθωρισμό, οδηγώντας σε εκπλήρωση του σεναρίου του Μορς για χαμηλότερες τιμές το Δεκέμβριο. Θα ήταν όπως το 2008, όταν και οι "αρκούδες" και οι "ταύροι" είχαν δίκιο, απλά όχι ταυτόχρονα.

(Bloomberg)