Παράταση μέχρι και για 20 χρόνια στις άδειες των παλαιών ΕΠΑ

Να επεκταθούν οι άδειες των τριών υφιστάμενων ΕΠΑ Αττικής, Θεσσαλονίκης, και Θεσσαλίας μέχρι και για 20 χρόνια, και αντί για το 2030 να λήξουν το 2050, είναι ένα από τα σενάρια που εξέταζαν μέχρι και χθες στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προκειμένου να συμπεριληφθεί στο νομοσχέδιο για την αγορά φυσικού αερίου.

Τίποτα ωστόσο δεν είναι ακόμη οριστικό, και μέχρι και αυτή τη στιγμή, υπάρχει ένα συνεχές “γράψε- σβήσε” σε κρίσιμα σημεία του νομοσχεδίου για την κατάργηση του μονοπωλίου των τριών εταιρειών, προκειμένου σύμφωνα με τις πληροφορίες να δοθεί αύριο σε δημόσια διαβούλευση.

Οι συζητήσεις δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, καθώς υπάρχουν σε εκκρεμότητα θέματα όπως για παράδειγμα η παροχή στις υφιστάμενες ΕΠΑ κάποιου είδους φορολογικών ελαφρύνσεων. Και αυτές επίσης θα αποτελέσουν ένα είδος ανταλλάγματος μπροστά στην άρση της αποκλειστικότητας του δικαιώματος προμήθειας.

Πέραν, πάντως της επέκτασης της άδειας που ήταν αναμενόμενη, και δίνεται ως αντιστάθμισμα για την άρση της αποκλειστικότητας, ακούγεται ότι το νομοσχέδιο θα περιεχει και άλλα παρόμοιου σκοπού μέτρα, όχι πάντως υπό τη μορφή αποζημιώσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αναφορές για αποζημιώσεις σχετικά με τη ζημιά που υφίστανται οι ΕΠΑ (σσ: υπήρχαν στα αρχικά drafts) έχουν αντικατασταθεί από ένα άλλου είδους αντιστάθμισμα, που δεν αποκλείεται να συνδυάζει την παραταση των αδειών με γεωγραφικές επεκτάσεις (π.χ. σε Οινόφυτα, Εύβοια, κλπ).

Το νομοσχέδιο που σύμφωνα με πληροφορίες θα δοθεί αύριο στη δημοσιότητα, θα είναι είναι ένα κείμενο γενικών αρχών που θα περιγράφει το νέο τοπίο μετά το “σπάσιμο” της διαχείρισης του δικτύου από την εμπορία αερίου, δίνοντας τη δυνατότητα να διαθέσουν στην λιανική αγορά αέριο τρίτοι παίκτες πέραν των τριών ΕΠΑ, στις οποίες το 49% των μετοχών και το μάνατζμεντ έχουν η Shell (Αττική) και η ιταλική Eni (Θεσσαλονίκη, Θεσσαλία). Η εξιδείκευση του νομοσχεδίου θα γίνει με μελλοντικές υπουργικές αποφάσεις και ρυθμίσεις.

Ενας λόγος που η κυβέρνηση καθυστέρησε να το δώσει στη δημοσιότητα είναι ότι γίνονταν συνεχείς διαβουλεύσεις με τις ΕΠΑ προκειμένου να βρεθεί μια φόρμουλα κοινής αποδοχής, με στόχο το νομοσχέδιο να συμπεριλάβει όσο το δυνατόν περισσότερα αντισταθμιστικά οφέλη, ώστε να περιορίσει το πάντα υπαρκτό ενδεχόμενο μελλοντικών δικαστικών εμπλοκών. Οι μέτοχοι των τριών ΕΠΑ αναμένουν "με το δάκτυλο στη σκανδάλη" το νομοσχέδιο, προκειμένου να καθορίσουν τις από εδώ και πέρα κινήσεις τους.

Ο διαχωρισμός του δικτύου θα επιτρέψει το άνοιγμα της αγοράς σε τρίτους προμηθευτές, οι οποίοι θα μπορούν να αποκτήσουν αέριο μέσω των δημοπρασιών της ΔΕΠΑ, το οποίο και στη συνέχεια θα μπορούν να εμπορεύονται. Απαραίτητη όμως προυπόθεση για να αναπτυχθεί ανταγωνισμός, είναι οι νέοι έμποροι να έχουν πρόσβαση σε καύσιμο με τιμες ακόμη χαμηλότερες απ' αυτές της ΔΕΠΑ. Πως; Είτε μέσω φορτίων υγροποιημένου αερίου LNG, είτε μέσω του αγωγού TAP, κάτι που όμως θα γίνει από το 2019 και μετά όταν και θα έχει ολοκληρωθεί ο αγωγός.

Κυρίως τότε θα μπορεί να αναπτυχθεί ο ανταγωνισμός στην αγορά λιανικής του αερίου διότι σήμερα οι πηγές σταθερής τροφοδοσίας είναι περιορισμένες. Εκτός και αν κάποιος πάικτης, κάνει μια συμφωνία για παράδειγμα με την Αλγερία, δηλαδή να φέρνει αέριο με ένα σταθερό πρόγραμμα δρομολογίων αλλά σε χαμηλότερες τιμές.