Οι τρεις λόγοι αποτυχίας της φορολόγησης των πετρελαϊκών υπερκερδών στη Γαλλία

Έως και παταγώδης θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η αποτυχία της φορολόγησης των πετρελαϊκών υπερκερδών στη Γαλλία, αφού από τα 3 δισ. ευρώ που είχε υπολογιστεί ότι θα αποφέρει η προσωρινή εισφορά αλληλεγγύης (CES) για το 2023, τα έσοδα τελικά έφτασαν μόλις και μετά βίας τα 69 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με σχετική ανάλυση του γαλλικού Ινστιτούτου Δημόσιας Πολιτικής (IPP), η τεράστια αυτή απόκλιση οφείλεται κυρίως σε τρεις λόγους: 

α) μειωμένη φορολογική βάση, 

β) μεταφορά ζημιών προηγούμενων ετών,  

γ) υφιστάμενα χαμηλά περιθώρια κέρδους. 

Σε ό,τι αφορά τη μειωμένη φορολογική βάση, η ανάλυση εκτιμά ότι τα φορολογικά έσοδα μειώθηκαν σημαντικά λόγω της εξαίρεσης πολλών επιχειρήσεων από την εφαρμογή του φόρου, ακόμα κι αν ελέγχουν πλήρως τους υπεργολάβους τους. 

Σε ό,τι αφορά τη μεταφορά ζημιών προηγούμενων ετών, η ανάλυση επισημαίνει ότι οι πετρελαϊκές εταιρείες μείωσαν τα υπερκέρδη τους μεταφέροντας ζημιές από προηγούμενα έτη. Πρόκειται για μια πρακτική που συνάδει με τους κανόνες της εταιρικής φορολογίας στη Γαλλία, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την επιπλέον μείωση κατά 20% στα φορολογητέα υπερκέρδη του 2022. 

Σε ό,τι αφορά, τέλος, τα περιθώρια κέρδους των πετρελαϊκών ομίλων στη Γαλλία, εντοπίζεται ότι αυτά παρέμειναν χαμηλά, παρά την αύξηση των τιμών του πετρελαίου. Για παράδειγμα, τα κέρδη που παρουσιάζουν οι TotalEnergies και ExxonMobil στη Γαλλία είναι σημαντικά χαμηλότερα από αυτά σε άλλες χώρες της ΕΕ. 

Το Ινστιτούτο Δημόσιας Πολιτικής υπογραμμίζει την ανάγκη για πανευρωπαϊκό συντονισμό

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί η αδυναμία προσδιορισμού της εθνικής προέλευσης των περιθωρίων κέρδους, το IPP προτείνει την ανακατανομή των κερδών των πετρελαϊκών ομίλων βάσει της δραστηριότητάς τους σε κάθε χώρα της ΕΕ, όπως συμβαίνει και με τον παγκόσμιο ελάχιστο φόρο για τις εταιρείες που έχει τεθεί από τον ΟΟΣΑ. 

Όπως υπολογίζει το Ινστιτούτο, εάν είχε εφαρμοστεί αυτή η πρόταση, τότε τα έσοδα για τα δημόσια ταμεία της χώρας θα ήταν σημαντικά υψηλότερα, καθώς  η Γαλλία το 2022 θα είχε εισπράξει 2 δισεκατομμύρια ευρώ από τον εταιρικό φόρο και 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ από τον φόρο στα υπερκέρδη. 

Το Ινστιτούτο υπογραμμίζει ότι για την εφαρμογή αυτής της πολιτικής απαιτείται πανευρωπαϊκός συντονισμός, καθώς προϋποτίθεται η συμφωνία και συνεργασία όλων των κρατών-μελών της ΕΕ.