Η αποθήκευση ως απολύτως αναγκαία παράμετρος στην εξίσωση της Ενεργειακής Μετάβασης

Το επίπεδο ενεργειακής εξάρτησης κάθε χώρας, αλλά και της Ευρώπης συνολικά, καθώς και η διαχείριση των υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, αποτελούν τα βασικότερα θέματα στο δημόσιο διάλογο το τελευταίο διάστημα. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μία πρωτόγνωρη ενεργειακή κρίση με εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες για τους πολίτες της. Αυτή η κρίση έχει αυξήσει δραματικά τα επίπεδα κόστους ηλεκτρισμού επιβραδύνοντας κάθε προοπτική ανάπτυξης των χωρών. Κατά κύριο λόγο η κρίση οφείλεται στην έκρηξη των τιμών του φυσικού αερίου που σημειώνεται από τα μέσα του προηγούμενου έτους, η οποία έχει επιφέρει αντίστοιχη αύξηση στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας λόγω της σημαντικής ενεργειακής εξάρτησης των χωρών από αυτό. Το γεγονός αυτό έφερε στην επιφάνεια ένα σημαντικό πρόβλημα που σχετίζεται με την ασφάλεια εφοδιασμού και την ενεργειακή εξάρτηση κάθε χώρας, και ανέδειξε ότι η ενεργειακή μετάβαση θα πρέπει να επιταχυνθεί ακόμη περισσότερο.

Οι πρόσφατες ανακοινώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μέσω του Σχεδίου Δράσης REPowerEU ανέδειξαν με τον πιο ηχηρό τρόπο ότι οι ΑΠΕ αποτελούν τον πυρήνα της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης. Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι οι τεχνολογίες Αποθήκευσης, όπως προφανώς οι ΑΠΕ και τα σχετικά έργα σύνδεσης των έργων αυτών χαρακτηρίζονται πλέον ως επενδύσεις δημόσιας ωφέλειας και αυτό έχει εξαιρετική σημασία. Επιπλέον αναδεικνύεται ο σημαντικός ρόλος της αποθήκευσης στην ένταξη νέας ισχύος ΑΠΕ, στην παροχή ευελιξίας στο σύστημα όπως και στην αντικατάσταση μονάδων παραγωγής ηλεκτρισμού μέσω χρήσης Φυσικού Αερίου. Επίσης στο σχετικό πλάνο γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στις τεχνολογίες Αποθήκευσης, όπως αυτή που συνδυάζει Αποθήκευση με ΑΠΕ (co-located), και στις διαδικασίες αδειοδότησης που θα πρέπει να τροποποιηθούν κατάλληλα ώστε να οδηγήσουν σε πιο σύντομους χρόνους αδειοδότησης.

Είναι εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός ότι η Ελληνική πολιτεία έθεσε πρόσφατα μέσω της δημόσιας διαβούλευσης και για πρώτη φορά μέσω ενός προτεινόμενου Νομοσχεδίου τα θεμέλια για την δημιουργία ενός νέου πλαισίου αδειοδότησης το οποίο περιλαμβάνει τις βασικές διατάξεις για την αδειοδότηση και ανάπτυξη Αποθηκευτικών σταθμών. Στα πλαίσια αυτή η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ κατέθεσε της προτάσεις της. Το νομοσχέδιο επίσης αναφέρει 

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (Ε.Π.Σ.Α.Η.Ε.)

Αναγνωρίζοντας την ανάγκη προώθησης και άμεσης ενσωμάτωσης της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας στο Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, το Ινστιτούτο Ενέργειας Περιβάλλοντος & Κλιματικής Αλλαγής του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ) προχώρησε σε συνεργασία με την EDF, την Enel Green Power, την MYTILINEOS, τη Siemens Gamesa και τη Vestas, στη σύσταση της Ελληνικής Πρωτοβουλίας Συστημάτων Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας ΕΠΣΑΗΕ). Βασικός σκοπός της Πρωτοβουλίας , μεταξύ άλλων, είναι να βοηθήσει, με την επιστημονική της κατάρτιση και τη διεθνή εμπειρία των μελών της, την τρέχουσα χρονική περίοδο την Πολιτεία να δημιουργήσει ένα σταθερό και αποτελεσματικό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο θα οδηγήσει με ασφάλεια στην ενεργειακή μετάβαση της χώρας αξιοποιώντας στο έπακρο τις διαθέσιμες τεχνολογίες.

• Ενημέρωση, εκπαίδευση και εγρήγορση όλων των ενδιαφερομένων μερών για την εμπέδωση της προστιθέμενης αξίας της συγκεκριμένης τεχνολογίας, τόσο για το περιβάλλον, όσο και για την κοινωνία, τη βιομηχανία και τις επιχειρήσεις.
• Διασφάλιση ενός ισότιμου, ευέλικτου και φιλικού περιβάλλοντος για την αδειοδοτική διαδικασία, τη διασύνδεση με το Σύστημα και την ομαλή λειτουργία των έργων.
• Εξασφάλιση ότι τα συστήματα αποθήκευσης θα είναι σε θέση να λειτουργούν πλήρως σε όλες τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας συμπεριλαμβανομένων των επικουρικών υπηρεσιών. Με τον τρόπο αυτό τα συγκεκριμένα έργα θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε εναλλακτικές ροές εσόδων, με αποτέλεσμα να βελτιώνουν τόσο το επίπεδο ανταγωνιστικότητας τους, όσο και το συνολικό λειτουργικό κόστος του εθνικού συστήματος.
• Μείωση του ρίσκου υλοποίησης των σχεδιαζόμενων επενδύσεων μέσω διασφάλισης κατάλληλης μορφής οικονομικής υποστήριξης από ευρωπαϊκούς πόρους, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, μπορεί και θα είναι ο πρωταγωνιστής της ενεργειακής μετάβασης στη χώρα μας, αρκεί η Πολιτεία να εξασφαλίσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού, κατά κύριο λόγο, μεταξύ των διαφορετικών τεχνολογιών και εφαρμογών αποθήκευσης αλλά και εν γένει μεταξύ των διαφορετικών συμμετεχόντων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Θέση της ΕΠΣΑΗΕ για το πλαίσιο ανάπτυξης Αποθηκευτικών Σταθμών

Ως γενικότερο σχόλιο της ΕΠΣΑΗΕ, είναι ότι η ανακοίνωση του νομοσχεδίου είναι προς την θετική κατεύθυνση και με τις κατάλληλες τροποποιήσεις μπορεί να αποτελέσει εξαιρετική ευκαιρία εδραίωσης των κατάλληλων συνθηκών για την επίτευξη της απαραίτητης διείσδυσης Αποθηκευτικών Σταθμών στην Χώρα. Θα πρέπει όμως να σημειωθεί ότι η εφαρμογή μιας ταχείας αδειοδοτικής διαδικασία που βασίζεται στην αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας μεταξύ των Αποθηκευτικών Σταθμών (συμπεριλαμβανομένων αυτών που συνδυάζονται με ΑΠΕ με δυνατότητα φόρτισης από το δίκτυο), είναι απαραίτητο συστατικό για την υλοποίηση ενός κατάλληλου πλάνου ανάπτυξης συμβατού με τους στόχους ΑΠΕ. Είναι προφανές πως όλες οι μονάδες αποθήκευσης είναι απαραίτητες για να υποστηρίξουν την ένταξη ισχύος ΑΠΕ, συμβάλλοντας στην απεξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα - ως μια άμεση αναγκαιότητα λόγω των πρόσφατων συνθηκών που θα πρέπει η χώρα μας να αντιμετωπίσει -  έχοντας πάντα ως τελικό σκοπό την κλιματική ουδετερότητα της χώρας.

Είναι σημαντικό η πολιτεία να καταφέρει να οδηγήσει με παράλληλους και γοργούς ρυθμούς την ανάπτυξη ΑΠΕ και Αποθηκευτικών σταθμών. Με τον τρόπο αυτό τα φαινόμενα περικοπής ενέργειας ΑΠΕ - τα οποία εισήγαγε το νομοσχέδιο για πρώτη φορά – να οδηγηθούν στο ελάχιστο δυνατό επίπεδο και αν όχι να εξαλειφθούν ως επιλογή του διαχειριστή, να μετατραπούν σε ένα εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο. Η ενέργεια δεν θα πρέπει να περικόπτεται για λόγους που βασίζονται στην έλλειψη των κατάλληλων τεχνολογιών Αποθήκευσης στο σύστημα. Όλες οι ποσότητες ενέργειας ΑΠΕ που παράγονται θα πρέπει να αξιοποιούνται και να τροφοδοτούν την πράσινη ανάπτυξη κάθε χώρας. Για τον σκοπό αυτή η τεχνολογία της Αποθήκευσης είναι παρούσα να συμβάλει έτσι ώστε το σύστημα να γίνει πιο ευέλικτο, τα δίκτυα να αξιοποιηθούν σε μεγαλύτερο ποσοστό και όλες οι παραγόμενες ποσότητες ενέργειας να βρίσκονται διαθέσιμες προς κατανάλωση.

--------------------------

Ο Εμμανουήλ Καραπιδάκης είναι Πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Συστημάτων Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΣΑΗΕ)

(Το άρθρο περιλαμβάνεται στον τόμο Greek Energy 2022 του energypress)