Γ. Ρουσόπουλος (ΟΜΙΛΟΣ ΑΒΑΞ): Ο Σταθμός Παραγωγής Ενέργειας στη πόλη Bismayah του Ιράκ είναι το μεγαλύτερο έργο που έχει εκτελέσει ποτέ ελληνική εταιρεία στο εξωτερικό

Την ετοιμότητα του Ομίλου ΑΒΑΞ να δραστηριοποιείται στις διεθνείς αγορές, αναλαμβάνοντας την υλοποίηση μεγάλων ενεργειακών έργων με σημαντικό βαθμό δυσκολίας υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, ο Επικεφαλής του Τομέα Ενεργειακών και Βιομηχανικών Έργων του Ομίλου ΑΒΑΞ, κ. Γιώργος Ρουσόπουλος, σε συνέντευξή που παραχώρησε στο energypress, με αφορμή την ολοκλήρωση από την ΑΒΑΞ του σταθμού παραγωγής ενέργειας, συνολικής ισχύος 4.650 MW,στην πόλη Bismayah του Ιράκ.

Ειδικότερα, όπως ανέφερε, το συγκεκριμένο έργο, που παρουσίασε τεράστια πολυπλοκότητα κατά την υλοποίησή του, αποτελεί «παρακαταθήκη» στο χαρτοφυλάκιο του Ομίλου και δίνει το «έναυσμα» για την συνέχεια. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Σταθμός Παραγωγής Ενέργειας στη πόλη Bismayah του Ιράκ, ο οποίος ολοκληρώθηκε το 2022, αποτελεί το μεγαλύτερο ενεργειακό έργο που έχει εκτελέσει ποτέ ελληνική εταιρεία στο εξωτερικό.

Επιπρόσθετα, ο κ. Ρουσόπουλος, σχολιάζοντας την ενεργειακή κατάσταση στην Ευρώπη, σημειώνει ότι το φυσικό αέριο θα παραμένει βασικό «συστατικό» της εξίσωσης, συμβάλλοντας στην επίτευξη των στόχων της ενεργειακής μετάβασης. Υπάρχει «χώρος» για νέα θερμοηλεκτρικά εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ωστόσο κρίσιμη παράμετρος, όπως σημείωσε, αποτελεί η προσαρμογή στα νέα δεδομένα που διαμορφώνει η ενεργειακή μετάβαση.

Ως Όμιλος, η ΑΒΑΞ επιδιώκει σταθερά να προσαρμόζεται στις αλλαγές στο ενεργειακό σκηνικό, αναπτύσσοντας τεχνογνωσία και εμπειρία σε όλο το φάσμα των τεχνολογιών. Μια τέτοια περίπτωση αποτελεί και το υδρογόνο, που αν και σε αρχικό ακόμη επίπεδο ανάπτυξης, ο Όμιλος επιδιώκει την ενεργό συμμετοχή στις σχετικές συζητήσεις με τους αρμόδιους φορείς, καθώς και την εμπλοκή του σε μια σειρά πειραματικές εγκαταστάσεις.

Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη του κ. Γιώργου Ρουσόπουλου στο energypress:

• Πρόσφατα παραδώσατε στο Ιράκ το μεγαλύτερο ενεργειακό έργο που έχει εκτελέσει ποτέ ελληνική εταιρεία στο εξωτερικό. Θα ήθελα να ξεκινήσουμε την συζήτηση με ορισμένα στοιχεία για το έργο.

Το έργο παραδόθηκε το καλοκαίρι του 2022. Πρόκειται για την 3η φάση του σταθμού στην περιοχή της Bismayah, που βρίσκεται στα περίχωρα της Βαγδάτης και πελάτης μας ήταν η εταιρεία MASS Group Holding. Η συνολική ισχύς του σταθμού είναι 4.650 MW, από τα οποία τα 3.150 MW (Φάση 2 - 1.500 MW και Φάση 3 - 1.650MW) εγκαταστάθηκαν από την ΑΒΑΞ. Ειδικότερα, το καλοκαίρι του 2022 παραδώσαμε τη Φάση 3 των 1.650MW χωρισμένα σε δύο μπλοκ. Είναι ένας σταθμός με δύο μπλοκ διάταξης 2-1, όπως την ονομάζουμε στην ορολογία, συνδυασμένου κύκλου υψηλής απόδοσης με καύσιμο φυσικό αέριο. Οι αεριοστρόβιλοι και οι ατμοστρόβιλοι ήταν της εταιρείας General Electric και το έργο παραδόθηκε στη μορφή «με το κλειδί στο χέρι» (turnkey).

Η ανάθεση που έγινε στην ΑΒΑΞ αφορούσε σε  μελέτη, προμήθεια, κατασκευή, δοκιμές θέση σε λειτουργία του σταθμού και τελική παράδοση ενώ υπήρχε και μια περίοδος εγγύησης η οποία τελειώνει τον επόμενο μήνα. Αυτό το έργο εκτελέστηκε κοντά στους 30 μήνες βάσει χρονοδιαγράμματος και λέμε δυστυχώς και ευτυχώς. Δυστυχώς λέμε γιατί θα τελείωνε πιο γρήγορα, αλλά στα έργα όπως και στη ζωή λέμε πως «για πολλά πράγματα ανησυχείς αλλά τα πράγματα για τα οποία δεν ανησύχησες ποτέ είναι αυτά που εν τέλει πάνε στραβά».

Κληθήκαμε λοιπόν να αντιμετωπίσουμε την πανδημία του covid-19. Αυτό ήταν μια μεγάλη πρόκληση. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα ήταν 30 μήνες και εμείς επιδιώκαμε το έργο να ολοκληρωθεί κοντά στους 26 μήνες. Κατά την περίοδο της πανδημίας του covid, με τον αποκλεισμό των όλων των χωρών, υπήρξε μια αναστάτωση, όχι τόσο στο ανθρώπινο δυναμικό, όσο στο γεγονός ότι έκλεισαν τα λιμάνια και επομένως δεν μπορούσαμε να μεταφέρουμε τον εξοπλισμό με τον οποίο έπρεπε να τροφοδοτήσουμε το εργοτάξιο με σκυρόδεμα και οπλισμό κλπ. Βέβαια, είχαμε φροντίσει στο μέτρο του δυνατού να προχωρήσουν οι εργασίες, δεδομένου ότι το εν λόγω έργο αποτελούσε συνέχεια της Φάσης 2, την οποία είχαμε εκτελέσει εμείς και επομένως ένα μέρος των υποδομών και του αναγκαίου εξοπλισμού ήταν ήδη στη θέση του.

Ξεχωρίζει ως ένα τα βασικότερα κλειδιά της επιτυχίας, η αρμονική συνύπαρξη πλήθους εργαζομένων από διαφορετικές εθνικότητες που συλλογικά εργάστηκαν για την έγκαιρη εκπόνηση των εργασιών παρά τις σημαντικές δυσκολίες και προκλήσεις. Αυτό δεν έγινε τυχαία. Έχουμε βαθιά επίγνωση ως Όμιλος, πως τέτοια έργα δεν εκτελούνται αν το ανθρώπινο δυναμικό δεν βρίσκεται σε πρώτη προτεραιότητα και κάναμε αυτό ακριβώς διαμορφώνοντας εγκαταστάσεις τέτοιες που να επιτρέπουν σε ένα σύνολο 1.300 ανθρώπων από 20-22 διαφορετικές εθνικότητες να εργάζονται από κοινού και να συμβιώνουν αρμονικά.

Γνωρίζουμε, ως προϊόν της συσσωρευμένης εμπειρίας μας, πως αν δεν καταφέρεις να εξασφαλίσεις ένα ικανοποιητικό βιοτικό επίπεδο για όλους τους εργαζόμενους, είναι εξαιρετικά δύσκολο έως και απίθανο να ολοκληρωθεί ομαλά το έργο. Επομένως δημιουργήσαμε ένα camp με όλες τις αναγκαίες υποδομές όπου διέμενε το προσωπικό. Το camp διέθετε χώρους αναψυχής, αθλητικούς χώρους, εστιατόρια δυο ειδών προκειμένου να καλύπτει όλο το φάσμα των προτιμήσεων, μιας που  οι εργαζόμενοι, όπως προαναφέρθηκε, είχαν μεγάλη πολιτισμική διαφοροποίηση και επομένως διαφορετικά ήθη και έθιμα. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι το «non-productive stuff» ήταν κοντά στα 300 άτομα.

• Πως αντιμετωπίσατε την πρόκληση του COVID-19;

Κατορθώσαμε να διαμορφώσουμε ένα εργοτάξιο που ζούσε αρμονικά εντός του προστατευμένου χώρου του έργου, γεγονός που συνετέλεσε στο να περάσουμε την κρίση του κορονοϊού με μεγαλύτερη ευκολία. Η ΑΒΑΞ, σε άμεση και στενή συνεργασία με εξειδικευμένους φορείς από την Ελλάδα και το εξωτερικό, κατάφερε να ξεπεράσει το πρωτοφανές σε δυναμική και μέγεθος εμπόδιο της πανδημίας και να ολοκληρώσει το έργο επιτυχώς χωρίς κάποια χρονική καθυστέρηση. Η εγκατάσταση στον χώρο διαμονής του προσωπικού ειδικών μονάδων απολύμανσης, υγειονομικού ελέγχου COVID-19, ανάρρωσης ή/και απομόνωσης, η δυνατότητα εκτέλεσης εμβολιασμών εντός του εργοταξίου, η εφαρμογή νέων πρωτοκόλλων υγιεινής, διαμονής και σίτισης, η συνεχής επικοινωνία και υποστήριξη στο ανθρώπινο προσωπικό, είναι μερικά από τα μέτρα που συνέβαλαν σημαντικά στην ομαλή διεκπεραίωση του έργου.

Εν αντιθέσει με τα περισσότερα εργοτάξια στην Ελλάδα και παγκοσμίως που κατέληξαν να παραλύσουν υπό το βάρος της πανδημίας, εμείς πήραμε όλα τα αναγκαία μέτρα για την ασφαλή λειτουργία του εργοταξίου, χωρίς σε καμία περίπτωση να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία και η ασφάλεια του προσωπικού. Γι΄ αυτό νομίζουμε ότι παρά το αρχικό σοκ που υπέστησαν οι εργαζόμενοι, η στάση μας αυτή εκτιμήθηκε στην πορεία.

• Επιστρέφοντας στα του έργου, υπήρξε κάποια άλλο «αποτύπωμα» στην τοπική κοινωνία από την δραστηριότητα της ΑΒΑΞ στη περιοχή;

Αρχικά, η νέα μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας αποτέλεσε έργο ζωτικής σημασίας για την χώρα. Γνωρίσαμε την μέγιστη υποστήριξη, τόσο από την κυβέρνηση της χώρας, όσο και από τον πελάτη μας, καθώς υπήρχε τεράστια ανάγκη ως προς την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών. Το Ιράκ είναι μια χώρα που βγήκε από ένα μακροχρόνιο πόλεμο με τεράστια προβλήματα υποδομών, πολλά από τα οποία χρειάστηκε να αντιμετωπίσουμε και εμείς κατά την κατασκευή του έργου. Για παράδειγμα, για την μεταφορά του εξοπλισμού, αναγκαστήκαμε να κατασκευάσουμε δρόμους και γέφυρες που είτε δεν υπήρχαν, είτε ήταν διαλυμένες.

Η διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας της χώρας, είναι ένα «έργο» που συνεχίζεται καθώς σε αντίθεση με την πρωτεύουσα της χώρας την  Βαγδάτη που έχει επάρκεια σε ηλεκτρικό ρεύμα, δεν συμβαίνει το ίδιο με την ενδοχώρα. Για να κατανοήσουμε το μέγεθος της επιτακτικότητας που εν πολλοίς καθόρισε και πως κινηθήκαμε στο χρονοδιάγραμμα του έργου, αρκεί να πούμε ότι δεν έχουμε ξαναδεί μονάδες να δουλεύουν τόσο αδιάλειπτα, όσο οι μονάδες στο Ιράκ. Δεν σταματούν ποτέ. Είναι εκτός συζήτησης η οποιαδήποτε παύση λειτουργίας των μονάδων. Άλλωστε, στη χώρα, βρίσκονται ήδη υπό σχεδιασμό πρόσθετες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο.

• Σε ποιο βαθμό ο σχεδιασμός και η υλοποίηση του έργου στηρίχτηκε σε ελληνικό ανθρώπινο δυναμικό;

Αρχικά, να πούμε ότι υπήρχαν περίπου 300-350 Έλληνες στο σύνολο των 1.300 εργαζομένων που απασχολήθηκαν στο εργοτάξιο. Από την άποψη αυτή θα λέγαμε πως υπήρξε έντονο το ελληνικό στοιχείο. Θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι αυτό δεν ήταν τυχαίο. Κάθε άλλο. Σε κάθε έργο επιλέγουμε η στρατηγική ομάδα να είναι Έλληνες μηχανικοί και επιστήμονες της ΑΒΑΞ. Θέλουμε να διατηρούμε αυτό το στοιχείο όπου πηγαίνουμε κι από εκεί και πέρα συνεργαζόμαστε με την τοπική κοινωνία. Σε κάθε χώρα που δραστηριοποιούμαστε θεωρούμε σωστό να προσπαθούμε να αναπτύσσουμε συνεργασίες με την τοπική κοινωνία, χωρίς βέβαια να προκαλούνται προβλήματα στην υλοποίηση του έργου.

Στην συγκριμένη περίπτωση του Ιράκ, πρέπει να γνωρίζετε ότι υπάρχει σημαντική έλλειψη τεχνικής γνώσης και εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Παρόλα αυτά, εμείς φροντίσαμε σε ένα σημαντικό ποσοστό επί του συνολικού εργατικού δυναμικού, να είναι ντόπιοι Ιρακινοί, οι οποίοι με την πάροδο του χρόνου εκπαιδεύτηκαν από εμάς και αποτέλεσαν μέρος του πολιτισμικού παζλ που δημιουργήθηκε. Επιπρόσθετα, επιδιώξαμε συνεργασίες με ντόπιους εργολάβους και προμηθευτές, όπου υπήρχε τέτοια σχετική δυνατότητα.

• Το πεδίο αυτό, δηλαδή της κατασκευής έργων συνδεδεμένων με την ενεργειακή μετάβαση, θεωρείτε ότι είναι από εκείνα στα οποία έχει πλεονέκτημα ο Όμιλος ΑΒΑΞ λόγω συσσωρευμένης εμπειρίας;

Μετά το πέρας της υλοποίησης και της παράδοσης του έργου, ο Όμιλος συνεχίζει να αναλαμβάνει κομβικά ενεργειακά έργα σε Ελλάδα και εξωτερικό. Αναπτύσσει τις γνώσεις και εμπειρίες των εργαζομένων του στους σχετικούς τομείς, δίνοντας ιδιαίτερη βάση σε έναν κλάδο που ταλανίζεται και βάζοντας την δική του σφραγίδα στην παγκόσμια προσπάθεια της ενεργειακής ανάκαμψης. Για τα έργα του Τομέα μας, η ΑΒΑΞ βασίζεται, ιδιαίτερα στο κομμάτι της μελέτης, στο ανθρώπινο δυναμικό που διαθέτει μέσα στην εταιρεία (in house).

Ειδικότερα, στην εταιρεία έχουμε ένα τμήμα μελετών το οποίο έχει την εμπειρία και την τεχνική βιβλιοθήκη να μπορεί γρήγορα να προσαρμόζεται στις ανάγκες, να βρίσκει τις βέλτιστες, κάθε φορά, τεχνικές λύσεις και να ανταποκρίνεται σε όλες τις διαθέσιμες τεχνολογίες.

• Ποιες είναι οι προοπτικές, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις σας, για την ανάπτυξη μεγάλων θερμικών ενεργειακών έργων διεθνώς; Επίσης, ειδικά στην Ευρώπη, υπάρχει περιθώριο ανάπτυξης νέων έργων;

Ο ενεργειακός κατασκευαστικός κλάδος είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την πολιτική στην Ευρώπη. Πιο συγκεκριμένα, βλέπουμε το τελευταίο διάστημα, υπό το φόντο των προσπαθειών απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, έχουν αναβιώσει έργα που μέχρι πρότινος ήταν εκτός σχεδιασμού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα σχέδια για υποδομές LNG ανά την Ευρώπη, όπου 29 terminals βρίσκονται αυτή την στιγμή σε λειτουργία και σχεδιάζονται επιπλέον 33.

Ταυτόχρονα, η μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα της Ευρώπης, καθιστά αναγκαίο «εργαλείο» μια θερμοηλεκτρική μονάδα για την επιτυχία του όλου εγχειρήματος της ενεργειακής μετάβασης, δεδομένης της στοχαστικότητας που έχουν οι ΑΠΕ. Είναι μια πραγματικότητα, αν θέλετε, που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε, το γεγονός ότι τα δίκτυα σήμερα δεν επαρκούν για να δουλέψουν μόνο με ΑΠΕ ακόμη κι αν προσθέσεις το βέλτιστο ποσοστό μπαταριών στο σύστημα. Επομένως, το φυσικό αέριο παραμένει στο επίκεντρο του ενεργειακού σκηνικού. Ταυτόχρονα, πολλοί επενδυτές θέλοντας να ευθυγραμμιστούν με τη νέα πραγματικότητα των περιβαλλοντικών κανονισμών, εξετάζουν να προχωρήσουν σε αναβάθμιση των σταθμών τους, ώστε να καταστούν φιλικότεροι περιβαλλοντικά. Αυτό σημαίνει είτε αεροστρόβιλους νέας τεχνολογίας, είτε αντικατάσταση εξ’ ολοκλήρου των σταθμών με νέους μεγαλύτερης ευελιξίας.

Αν στα παραπάνω προσθέσουμε και ορισμένες περιοχές της Ευρώπης, όπως είναι η περιοχή των Βαλκανίων, όπου ο στόλος των θερμοηλεκτρικών μονάδων είναι γηρασμένος και απαιτούνται νέες μονάδες, συμπεραίνουμε ότι υπάρχει πεδίο δράσης ακόμη για τέτοιου είδους έργα στην Ευρώπη. Εμείς ως Όμιλος διαθέτουμε πλέον μια συσσωρευμένη εμπειρία στο αντικείμενο που έχει προκύψει από την εκπόνηση σημαντικών έργων, όπως είναι το έργο που συζητάμε στο Ιράκ και μας επιτρέπει την διεθνή δραστηριότητα του Ομίλου, σε έργα που εμφανίζουν σημαντικό βαθμό δυσκολίας, στην υλοποίησή τους.

Ανάλογα, ως Όμιλος κατασκευάσαμε στη Μάλτα, το μοναδικό σε επίπεδο ΕΕ, LNG Terminal που δουλεύει με regasification στη ξηρά και πλωτό σύστημα αποθήκευσης LNG, τύπου FSU.

• Ειδικά στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ποιος είναι ο ρόλος του Ομίλου και πως σχεδιάζετε να κινηθείτε; Επίσης, προετοιμάζεστε πιθανόν για μεγαλύτερη δραστηριοποίηση σε έργα νέων τεχνολογιών, όπως υδρογόνου, αποθήκευσης ενέργειας κλπ;

Αυτή την περίοδο, ολοκληρώνουμε ένα φωτοβολταϊκό πάρκο στον Άγιο Χριστόφορο, ισχύος 65 MW για λογαριασμό της ΔΕΗ Ανανεώσιμες. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα φωτοβολταϊκά πάρκα στην Ελλάδα. Επιδιώκουμε να παραμένουμε ενεργοί σε όλο το φάσμα των τεχνολογιών ενέργειας και να αποκτούμε την σχετική εμπειρία.

Στο τραπέζι βρίσκεται και το υδρογόνο ως μια νέα παράμετρος των θερμοηλεκτρικών σταθμών. Συμμετέχουμε σε συζητήσεις με τις εκάστοτε αρχές και οργανισμούς που σχηματίζουν τους κώδικες σχεδιασμού, καθώς και σε κάποιες πειραματικές εγκαταστάσεις. Προς το παρόν, το υδρογόνο βρίσκεται σε αρχικό επίπεδο ανάπτυξης στη χώρα μας, ωστόσο, επιδιώκουμε να συμβάλουμε στην περαιτέρω ωρίμανση της τεχνολογίας και να βοηθήσουμε με την σειρά μας στο κομμάτι της ανάπτυξης των τεχνικών προδιαγραφών που θα εφαρμοστούν. Κατά την γνώμη μας, χρειάζεται να προχωρήσει μια σωστή και ολοκληρωμένη επικοινωνία από όλους τους φορείς με τις κατασκευαστικές εταιρείες προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος που έχει τεθεί.

Από την πλευρά μας ήδη έχουμε προχωρήσει στη στελέχωση του Ομίλου με το κατάλληλο προσωπικό για την μελέτη και αξιοποίηση του  υδρογόνου ως ένα πιο εξειδικευμένο αντικείμενο, με σαφή πρόθεση να εντάξουμε την νέα αυτή τεχνολογία στο σχεδιασμό των έργων μας τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό.