Εταιρείες Παροχής Αερίου: Αέριο σε τιμή … «χρυσού» για τον τελικό καταναλωτή

Στην τρίτη ακριβότερη αγορά αερίου της ΕΕ παρεμβαίνει η τρόικα ζητώντας την κατάργηση των μονοπωλίων των ΕΠΑ, όπως αποδεικνύεται από τα επίσημα στοιχεία της Eurostat για το πρώτο εξάμηνο του 2013.

Πιο αναλυτικά η Ελλάδα με τιμή προ φόρων 0.0657 ευρώ ανά ΚWh βρίσκεται στην τρίτη θέση της ακρίβειας πίσω από τη Σουηδία και την Πορτογαλία (0,0671 ευρώ ανά ΚWh και 0,0657 ευρώ ανά ΚWh).

Για τους βιομηχανικούς καταναλωτές, η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη: στο δεύτερο εξάμηνο του 2012 η Ελλάδα είχε την ακριβότερη προ φόρων τιμή σε όλη την Ευρώπη, ενώ στο πρώτο εξάμηνο του 2013 έπεσε στη δεύτερη θέση με τιμή 0,478 ευρώ ανά ΚWh. Και αυτό όταν στις νέες ΕΠΑ, προβάλλεται ως δέλεαρ για τους ενδιαφερόμενους επενδυτές, η … «προίκα» των βιομηχανικών καταναλωτών.

Το πρόβλημα είναι ότι ακόμη και αυτές οι τιμές που κατατάσσουν την Ελλάδα στην κορυφή της λίστας της ακρίβειας στη λιανική του αερίου, σύμφωνα με πληροφορίες έχουν αρκετή δόση από … Greek Statistics αφού δεν αποτυπώνεται πλήρως το πάγιο, που πληρώνουν οι καταναλωτές με αποτέλεσμα να είναι μειωμένες σε σχέση με το πραγματικό κόστος σε ποσοστό έως και 26%.

Η βασικότερη αιτία για το φαινόμενο της ακρίβειας στη λιανική αγορά αερίου – εκτός βεβαίως από το γεγονός ότι υπάρχει υψηλή τιμή στο προϊόν από την εισαγωγή του – είναι ότι οι ΕΠΑ δουλεύουν με contribution margin που με βάση το νόμο δύναται να φτάσει έως το 15%. Το περιθώριο αυτό κάθε χρόνο καλύπτεται επιβαρύνοντας την τελική τιμή του προϊόντος, όταν στην υπόλοιπη Ευρώπη αντίστοιχα utilities κινούνται με περιθώρια της τάξης του 3 έως 4%.

Αυτή η τεράστια διαφορά, το υπερτριπλάσιο περιθώριο κέρδους με το οποίο δουλεύουν οι ΕΠΑ, ταυτόχρονα στερεί κάθε κίνητρο για να πιέσουν ή να κινηθούν οι ΕΠΑ για προμήθεια χαμηλότερου κόστους αέριο. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις περίφημες δημοπρασίες αερίου σε τιμή κόστους που διενεργούνται από τη ΔΕΠΑ, οι ΕΠΑ απουσίαζαν επιδεικτικά: με σταθερό πανύψηλο περιθώριο κέρδους δεν έχουν κανένα λόγο να κινηθούν για φθηνότερο αέριο αφού οποιοδήποτε και εάν είναι το κόστος προμήθειας, το «καπέλο» και άρα το κέρδος παραμένει σταθερό.

Δηλαδή οι στρεβλώσεις που υπάρχουν στην αγορά προμήθειας είναι δομικές και εντοπίζονται στην καρδιά λειτουργίας του σημερινού συστήματος της αγοράς προμήθειας αερίου, γεγονός που εξηγεί τους λόγους για την παρέμβαση της τρόικας για το άνοιγμα της αγοράς.

Τα τεράστια περιθώρια δε που υπάρχουν για τη μείωση των τελικών τιμών καταναλωτή, δίνουν σημαντικό κίνητρο για το άνοιγμα της αγοράς ακόμη και εάν χρειαστεί να υπάρξει συμβιβασμός με τους μετόχους για τις αποσβέσεις των επενδύσεων που έγιναν παλαιότερα (εδώ και πολλά χρόνια οι εταιρείες δεν έχουν προσθέσει ούτε ένα νέο χιλιόμετρο δικτύου). Γεγονός είναι πάντως ότι μέχρι τώρα δεν υπάρχει κανένας ουσιαστικός έλεγχος για τα περιθώρια αλλά και για τις αποσβέσεις και τα κέρδη που έχουν αποκομίσει οι εταιρείες παροχής αερίου στο διάστημα που έχουν το προνομιακό μονοπώλιο στις περιοχές τους. Επί της ουσίας δηλαδή η παρέμβαση της τρόικας για το άνοιγμα της αγοράς προμήθειας συνιστά μια δομική μεταρρύθμιση σε ένα κατεξοχήν «σκληρό μονοπώλιο» που θα φέρει άμεσα οφέλη για τους καταναλωτές.