Ραδιενεργά

Μη νομίζετε ότι οι συζητήσεις ΔΕΗ- Edison για μεταξύ τους ντιλ θα κλείσουν σύντομα. Αν υπάρξει μεταξύ τους συμφωνία για πακέτο λιγνιτικών (+ υδροηλεκτρικών) μονάδων, αυτό θα πάρει πολύ καιρό. Προς το παρόν, η κουβέντα βρίσκεται σε πλήρη άπνοια. Και αν γίνει κάτι, αυτό να το αναμένετε από το Νοέμβριο και μετά, όπως μου λέει ο συνομιλητής μου. Πιστέψτε με, κάτι ξέρει παραπάνω…

Έχετε διαβάσει ότι όλη η «πιάτσα» έχει ανησυχήσει με τις προβλέψεις του ΛΑΓΗΕ σχετικά με την εξέλιξη του ελλείμματος του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ. Μου λένε όμως άνθρωποι της αγοράς ότι η παραδοχή που κάνει ο Λειτουργός, σύμφωνα με την οποία θα εγκατασταθούν 250 MW αιολικών μέχρι το τέλος του χρόνου, θεωρείται υπερβολική. «Μακάρι, γιατί αυτό σημαίνει ότι τα πράγματα θα πάνε αρκετά καλά, αλλά όσο και να τα μετράμε δεν βγαίνουν αυτά τα νούμερα», μου λένε χαρακτηριστικά.

Πρώτη ολομέλεια χθες για τη ΡΑΕ με τη νέα, πλήρη σύνθεσή της, μετά από μεγάλο διάστημα αναγκαστικής «παύσης εργασιών» λόγω ελλιπούς σύνθεσης. Η νέα αντιπρόεδρος και τα τρία νέα μέλη ενημερώθηκαν για πολλά θέματα χωρίς να ληφθούν αποφάσεις παρότι οι εκκρεμότητες που έχει αφήσει η πολύμηνη αδράνεια είναι μεγάλες. Αν με ρωτάτε τι θα γίνει με το γνωστό θέμα της αμφισβήτησης της νομιμότητας τοποθέτησης του προέδρου και του α΄ αντιπροέδρου (βλέπε εδώ), το οποίο (…μην ακούτε τι λέγεται), είναι υπαρκτό και σοβαρό, θα σας πω αυτό που μου είπε έμπειρος νομικός: Δεν μπορεί να προσβληθεί άμεσα ο διορισμός, αλλά μπορεί να προσβληθεί κάποια απόφαση της ΡΑΕ και μέσω αυτής της οδού να κριθεί η νομιμότητα της σύνθεσης της Αρχής όσον αφορά πρόεδρο και αντιπρόεδρο. Το κυριότερο όμως είναι ότι από τη στιγμή που έχει εγερθεί τέτοιο θέμα, η ισχύς της ηγεσίας της ΡΑΕ έχει τρωθεί. Φανταστείτε επιπλέον ότι η θητεία των μελών της ΡΑΕ είναι 5ετής. Είναι μεγάλο διάστημα, ειδικά την σήμερον ημέρα που ο πολιτικός χρόνος είναι πυκνός…

Θέλω να θυμηθείτε ότι πρώτη φορά εδώ στο energypress και μάλιστα πολύ έγκαιρα διαβάσατε για το σχεδιασμό που αφορά την αξιοποίηση του ITGI στο σχέδιο του Νότιου Διαδρόμου μεταφοράς ρωσικού αερίου στην Ευρώπη. Πρέπει να σας πω ότι τους τελευταίους μήνες ο Θόδωρος Κιτσάκος της ΔΕΠΑ, χωρίς να έχουν υπάρξει σχετικές ανακοινώσεις, έχει κάνει πολλή δουλειά για να προχωρήσει το θέμα, (γιαυτό βάλαμε και στον τίτλο το «σφραγίδα Κιτσάκου»). Όπως επίσης να σας ενημερώσω ότι, αν η πληροφόρησή μου είναι σωστή, υπάρχουν και ένα – δύο ακόμα projects τα οποία δουλεύονται και θα τα δούμε να βγαίνουν το επόμενο διάστημα.

Μεγάλη συμμετοχή στην χθεσινή συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Ελλάδας, με αντικείμενο την γνωμοδότηση για τις Στρατηγικές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στις τρεις νέες χερσαίες περιοχές. Και, μεταξύ άλλων, εκπρόσωποι και των ΕΛΠΕ και της Energean έδωσαν το παρών, αφού μπορεί να μην υπάρχουν ακόμη συμβάσεις για τις νέες περιοχές, αλλά ήδη οι δύο εταιρείες "δουλεύουν" τον Πατραικό και το Κστάκολο, αντίστοιχα. Μαθαίνω, λοιπόν, ότι δεν υπήρξε ...επεισόδιο για τη γνωστή και σε νομική εξέλιξη διαμάχη για την Άρτα/Πρέβεζα, αλλά, αντίθετα, τα ΕΛΠΕ, που μίλησαν πρώτα, διαφήμισαν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του Πρίνου, όπου βρίσκεται και η μοναδική παραγωγή της χώρας από την Energean! Και, βεβαίως, οι εκπρόσωποι της ιδιωτικής εταιρείας υπερθεμάτισαν, ευχαριστώντας, μάλιστα, και τα ΕΛΠΕ για "τα καλά λόγια". Τι σου κάνει ένα κοίτασμα, ε;

Στην συνεδρίαση, βέβαια, εκπροσωπήθηκε και το ΥΠΕΝ, δια του Γ.Γ. Βερροιόπουλου, ο οποίος τόνισε ότι "πρέπει να βρούμε και να αξιοποιήσουμε ο,τιδήποτε υπάρχει". Η δε πρόεδρος της ΕΔΕΥ κα. Σταματάκη επισήμανε ότι υπάρχει πολύς χρόνος για να συζητούνται όλα τα θέματα, αφού "τα γεωτρύπανα αργούν πολύ ακόμη". Και έχει δίκιο η καθηγήτρια αφού, αν υποθέσουμε ότι κλείνουν οι εκκρεμότητες και αρχίζουν να τρέχουν οι συμβάσεις από φέτος, γεωτρήσεις σε Αιτωλοακαρνανία και Άρτα/Πρέβεζα θα δούμε μετά από 5 χρόνια. Μου λένε μάλιστα ότι στην Βορειοδυτική Πελοπόννησο, η αναμονή μπορεί να φτάσει και την επταετία, αφού είναι το μοναδικό μπλοκ, συμπεριλαμβανομένων και των παραχωρήσεων στα τέλη του '90, όπου προβλέπεται γεώτρηση στην τρίτη ερευνητική περίοδο και όχι νωρίτερα. Πολύς ο δρόμος, λοιπόν!

Σε αναβολή οδηγείται η πολύκροτη δίκη της ΓΕΝΟΠ και της ΔΕΗ για τα κακουργηματικού χαρακτήρα αδικίματα που σχετίζονται με την περίφημη υπόθεση ΓΕΝΟΠ-tours. Η εκδίκαση επρόκειτο να ξεκινήσει σήμερα αλλά η αποχή των δικηγόρων που συνεχίζεται και αυτή την εβδομάδα, αναγκαστικά την αναβάλει. Θυμίζω ότι κατηγορούμενοι είναι συνολικά 59 πρόσωπα (από τον πρώην πρόεδρο της ΓΕΝΟΠ Νίκο Φωτόπουλο, και τον αρχισυνδικαλιστή Ρίζο Ρίζο, έως τον πρώην πρόεδρο της ΔΕΗ Αρθούρο Ζερβό). Πέραν της αποχής των δικηγόρων, εγώ απορώ που θα βρεθεί τόσο μεγάλη αίθουσα για να φιλοξενήσει 59 κατηγορούμενους και δεν ξέρω και εγώ πόσους συνήγορους;

Σας είχαμε γράψει ότι πρέπει να κρατάμε μικρό καλάθι από την επίσκεψη του Ιταλού ΥΠΕΞ και των επιχειρήσεων στην οδό Μεσογείων και νομίζω ότι αυτό επιβεβαιώθηκε. Θετικό το ενδιαφέρον, επι της αρχής, αλλά στην ουσία δεν προχώρησαν τα πράγματα. Ειδικά για το ενδιαφέρον της TERNA για τον ΑΔΜΗΕ που είναι και το πλέον άμεσο ζήτημα, το ρεπορτάζ  που κάναμε μετά τη συνάντηση «δίνει» μια εικόνα αμφιβολιών εκ μέρους των Ιταλών για το κατά πόσον θα προχωρήσει στην πράξη η λύση που έχει δρομολογήσει η ελληνική κυβέρνηση. Και ότι, βέβαια, στο βαθμό που προχωρήσει, το ενδιαφέρον της TERNA αφορά στρατηγική συνεργασία και όχι απλά αγορά του 20%. Αυτό εγώ το μεταφράζω «θέλουμε και το management».

Δεν λέω, μεγάλες όλες οι ιταλικές εταιρείες που συνοδεύουν τον Ιταλό ΥΠΕΞ στην σύντομη επίσκεψή του στην Αθήνα - όσο πάνε, όλο και περισσότεροι ξένοι αξιωματούχοι μας επισκέπτονται μόλις για λίγες ώρες...

Αλλά όλες οι εταιρείες είναι ήδη εδώ, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο! Η ENI στις ΕΠΑ Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας και, μάλλον, ενδιαφέρεται να γκρινιάξει. Η Edison στην ηλεκτροπαραγωγή και στον Πατραϊκό Κόλπο με τα ΕΛΠΕ, η Τέρνα ...ανέκαθεν ενδιαφερόταν για τον ΑΔΜΗΕ, ενώ η ENEL έχει ήδη τα αιολικά της.

Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε αν, τελικώς, υπάρχει κάτι νέο από τους Ιταλούς. Όπως θα έχει και ενδιαφέρον αν γίνει με την ENEL καμιά κουβέντα στο στιλ "καλά, δεν ήρθατε τελευταία στιγμή στον διαγωνισμό για τους υδρογονάνθρακες στη Δυτική Ελλάδα που είχατε προκαλέσει οι ίδιοι, ενώ δεν εμφανιστήκατε να υπογράψετε και για τη γεωθερμία όπου είχατε ανακηρυχθεί πλειοδότες, φέρνετε κάτι καινούργιο  τώρα;"…

Ξέρετε, σε αυτά τα θέματα τα λαϊκά, του πολιτισμού και τα λοιπά, κανείς δεν θέλει να εμφανίζεται ως ο κακός της ιστορίας… Αναφέρομαι στο θέμα με τη διακοπή της (παράνομης) ηλεκτροδότησης στο κατειλημμένο θέατρο ΕΜΠΡΟΣ. Αφού ο ΔΕΔΔΗΕ απέκοψε τη σύνδεση και αφαίρεσε το ρολόι μετά από απόφαση του ΤΑΙΠΕΔ (που είναι ο ιδιοκτήτης) και καταγγελίες των περιοίκων, καθώς και επιστολή της Αστυνομίας, στη συνέχεια το ΤΑΙΠΕΔ έκανε αίτημα στη ΔΕΗ για άμεση επανασύνδεση του ηλεκτρικού ρεύματος στο κτίσμα για να μην δημιουργηθούν περαιτέρω προβλήματα στο θέατρο. Μάλιστα, ζήτησε να τοποθετηθεί εκ νέου μετρητής στο όνομα του ΤΑΙΠΕΔ. Όμως απ΄ότι έμαθα ρωτώντας, η διοίκηση του Ταμείου δεν έχει προσέλθει για να κάνει σύμβαση με τη ΔΕΗ, ούτε έχει φέρει πιστοποιητικό ηλεκτρολογικής εγκατάστασης κ.λπ.. Συνεπώς νέο ρολόι δεν μπορεί να μπει (τουλάχιστον ακόμα), ούτε να γίνει κανονική και νόμιμη σύνδεση ρεύματος. Και όσο μένει το θέατρο χωρίς ρεύμα ποιός φταίει; Η… συνήθης ΔΕΗ. Αλλά καλό είναι να ξεκαθαρίζει ο καθένας: Προηγείται η ασφάλεια ή η προς τα έξω προβολή κοινωνικής ευαισθησίας;

Δεν έχουν ακόμη προχωρήσει σε παραγγελία του πρώτου αργού από το Ιράν τα ΕΛΠΕ. Αυτό μαθαίνω. Σίγουρα πάντως θα το κάνουν τις επόμενες ημέρες. Όπως επίσης, τις επόμενες ημέρες θα πληρώσουν στη NIOC και τη πρώτη δόση ύψους 100 εκατ. δολαρίων. Περισσότερες λεπτομέρειες προσεχώς, για το βαπόρι από τη Περσία...

Μέσα στο κλίμα αβεβαιότητας που έχει δημιουργηθεί τις τελευταίες ημέρες για την ελληνική οικονομία, κλίμα που αποτυπώνεται ανάγλυφα στους δείκτες του Χρηματιστηρίου, είναι σίγουρα ενθαρρυντικό το να κάνουν επενδυτικές κινήσεις στη χώρα μας  μεγάλες ξένες εταιρείες. Μαθαίνω  ότι η εν Ελλάδι θυγατρική μεγάλης ευρωπαϊκής  εταιρείας που δραστηριοποιείται στις ΑΠΕ έχει πάρει το πράσινο φως από τα «αφεντικά» στο εξωτερικό και προχωράει σε σημαντικά project, τόσο στα αιολικά όσο και στα φωτοβολταϊκά. Καλώς εχόντων των πραγμάτων θα τα δούμε να εκδηλώνονται τις επόμενες εβδομάδες…

Επενδυτής από το χώρο των φωτοβολταϊκών μου έστειλε, (επώνυμα αλλά δεν χρειάζεται να βάλω το όνομά του), το εξής σχόλιο σε σχέση με όσα είπε στο Athens Energy Forum ο Γενικός Γραμματέας του ΥΠΕΝ Μιχάλης Βερροιόπουλος:

«Τι προϋποτίθεται για την υλοποίηση επενδύσεων σε μια χώρα; Επενδυτική ασφάλεια και εμπιστοσύνη, που διασφαλίζουν προβλεψιμότητα στη λειτουργία των επενδύσεων. Ασφάλεια και εμπιστοσύνη είναι η ουσία και ο πυρήνας των επενδύσεων. Φαίνεται όμως ότι όταν προσπαθείς να είσαι και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ, τότε αυτά τα αυτονόητα ανατρέπονται. Κάτι τέτοιο παθαίνουν διαδοχικά οι πολιτικές ηγεσίες στο ΥΠΕΝ. Η αρχή έγινε με το κ. Λαφαζάνη που ενώ κατακεραύνωνε το New Deal, υπέγραφε έγγραφα υπεράσπισής του προς τα Δικαστήρια. Ο κ. Σκουρλέτης φαίνεται ότι είναι πιο προσεκτικός και έχει αφήσει το νέο Γενικό Γραμματέα να βγάλει τα κάστανα. Ο κ. Βερροιόπουλος παραδέχθηκε προχθές στο πλαίσιο του Athens Energy Forum ότι το New Deal έθιξε καίρια την εμπιστοσύνη των επενδυτών στην αξιοπιστία του Δημοσίου. Την ίδια στιγμή υπογράφει έγγραφα προς τα Ελληνικά Δικαστήρια όπου υπερασπίζεται ενθέρμως το New Deal λέγοντας ότι οι ρυθμίσεις του «σε καμία περίπτωση δεν είναι ικανές να  θίξουν την ουσία και τον πυρήνα των επενδύσεων»! Λέει και άλλα ο νέος Γενικός. Ότι οι ρυθμίσεις αυτές «αποφασίσθηκαν κατόπιν εκτεταμένης διαβούλευσης με τους εμπλεκόμενους φορείς» (η οποία στην πραγματικότητα ουδέποτε έλαβε χώρα), ότι επιτεύχθηκε «η διασφάλιση της λειτουργίας των μονάδων ΑΠΕ» και «εξασφαλίζονται οι αποδόσεις και η βιωσιμότητα των επενδύσεων». Ότι η «οικονομική επιβάρυνση που συνεπάγονται για τους παραγωγούς είναι εύλογη και δεν επιφέρει κλονισμό της οικονομικής τους κατάστασης». Μα, αν ισχύουν όλα αυτά τα θεσπέσια πράγματα και ουδέν μεμπτό υφίσταται, γιατί άραγε υπονομεύθηκε με το New Deal η αξιοπιστία και η εμπιστοσύνη στην Ελλάδα ως επενδυτικό προορισμό στον τομέα των ΑΠΕ;»

Μπορεί να μην βιάζονται οι δανειστές στην τωρινή φάση των διαπραγματεύσεων για τις μνημονιακές εκκρεμότητες στην ενέργεια, ωστόσο η ηγεσία του ΥΠΕΝ εκτιμά ότι τα βασικά θέματα (δηλαδή το NOME) θα κλείσουν μέσα στο Φεβρουάριο. Ακόμα, όπως μαθαίνουμε, δεν έχει μπεί η συζήτηση στην τιμή βάσης με την οποία θα ξεκινάνε οι δημοπρασίες NOME, αλλά πάντως αυτό είναι το βασικό κλειδί για την επιτυχία ή όχι του μοντέλου. Η συζήτηση παραμένει προς το παρόν σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων, αλλά δεν αποκλείεται στο τέλος της εβδομάδας να δει και τους επικεφαλής ο Πάνος Σκουρλέτης.

Σε αυτή τη φάση της διαπραγμάτευσης έχουν γίνει ήδη δύο ραντεβού των στελεχών του ΥΠΕΝ με τα τεχνικά στελέχη της τρόικας. Χθες επρόκειτο να γίνει το τρίτο, το οποίο όμως αναβλήθηκε. Η γενική αίσθηση είναι ότι το κουαρτέτο δεν βιάζεται και όλες οι συζητήσεις (βασικά για NOME και για τα διαδικαστικά του ΑΔΜΗΕ) γίνονται με αργούς ρυθμούς. Πράγμα που σημαίνει ότι τα θέματα θεωρούνται περιφερειακά, σε σχέση πάντα με τα «ζόρικα», ασφαλιστικό, δημοσιονομικά κ.λπ., για τα οποία η διαπραγμάτευση θα κρατήσει πολύ. Άρα υπάρχει χρόνος… Για εμάς όμως υπάρχει;

Άναψε φωτιές η είδηση για την απόρριψη προσφυγών που έκαναν – και έχασαν - εταιρείες φωτοβολταϊκών στην Ισπανία για το κούρεμα στις ταρίφες. Μου γράφει σχετικά φίλος της στήλης από εκείνους που γνωρίζουν τα θέματα: «Πολλοί ίσως θα επιθυμούσαν να παραλληλίσουν την ισπανική ενεργειακή αγορά με την ελληνική και τους απώτερους λόγους που οδήγησαν στο έλλειμμα του Ειδικού λογαριασμού ΑΠΕ στην Ελλάδα με αυτούς που δημιούργησαν το πρόβλημα στην Ισπανία. Δυστυχώς αυτή η εύπεπτη σύγκριση είναι επιστημονικά έωλη, αν και ταυτόχρονα βολική, γιατί χορηγεί ιστορική "αμνηστία" στις πολύ συγκεκριμένες παθογένειες και στρεβλώσεις της ελληνικής αγοράς που συνδημιούργησαν το πρόβλημα, το οποίο δεν είναι "παιδί της κρίσης" αλλά, στην κρίσιμη λογιστική του διάσταση, προφανώς και προϋπήρχε και είναι άσχετο αυτής. Αν και ούτε ο τρόπος που επελέγη να επιμερισθεί η επίλυση του προβλήματος στην Ισπανία έχει κάποια σχέση με αυτόν που επελέγη στην Ελλάδα δια του περίφημου New Deal, υφίσταται όντως ένα κοινό σημείο των δύο χωρών: η ευχέρεια που θεωρεί ότι έχει το Δημόσιο να αλλάζει αναδρομικά το πλαίσιο εντός του οποίου κάλεσε ιδιώτες να επενδύσουν τα χρήματά τους για να εκπληρώσει αυτό τις δικές του υποχρεώσεις που απορρέουν από το ευρωπαϊκό δίκαιο σε σχέση με την ελάχιστη διείσδυση των ΑΠΕ. Αυτή δηλαδή την ευχέρεια που αν την εξασκούσε ο νομοθέτης σε άλλη ευνομούμενη δυτικοευρωπαϊκή χώρα, την άλλη μέρα θα είχε πέσει η κυβέρνηση. Τελικά ίσως το ποιες χώρες αντιμετωπίζουν βαθιά κρίση και αδυνατούν να προσελκύσουν επενδύσεις δεν είναι και τόσο τυχαίο».

Δεν είμαι νομικός, ούτε βεβαίως ξέρω τις λεπτομέρειες της υπόθεσης. Αλλά νομίζω δεν είναι καλό νέο για τους πολλούς επενδυτές φωτοβολταϊκών που έχουν προσφύγει στη δικαιοσύνη για τις περικοπές του new deal η είδηση από την Ισπανία (βλέπε εδώ) σύμφωνα με την οποία δύο μεγάλες εταιρείες έχασαν την προσφυγή κατά του ισπανικού Δημοσίου για τις περικοπές στις ταρίφες των φωτοβολταϊκών…

Στο πένθος έχει βυθιστεί η οικογένεια του Πάνου Σκουρλέτη καθώς ο αδελφός του Γιώργος Σκουρλέτης, άφησε την Κυριακή την τελευταία του πνοή από αιφνίδια ανακοπή καρδιάς σε ηλικία 60 ετών. Το τραγικό νέο, το πληροφορήθηκε ο υπουργός Ενέργειας στο γήπεδο του Τάε Κβον Ντο, την ώρα που βρίσκονταν σε εξέλιξη η εκδήλωση για τον ένα χρόνο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Θερμά συλλυπητήρια… 

Αλλαγή φρουράς στη θέση του προέδρου της Elpedison, όπου φεύγει ο Ανδρέας Τζούρος, στέλεχος από παλιά των ΕΛΠΕ και έρχεται ως πρόεδρος ο Σπύρος Ανδρεάς, επίσης παλαιό στέλεχος των ΕΛΠΕ. Ο νέος πρόεδρος είχε τοποθετηθεί από τον Ιούνιο στο Διοικητικό Συμβούλιο της Elpedison, στην οποία ως γνωστόν συμμετέχουν τα ΕΛΠΕ, η EDISON και η ΕΛΛΑΚΤΩΡ.

Μέτρησα τέσσερις φορές να αναφέρεται ο Αλέξης Τσίπρας στην ομιλία του χθες για τα πρώτα γενέθλια της «πρώτη φορά» αριστεράς, στον ΑΔΜΗΕ και στο γεγονός ότι κατάφερε η κυβέρνηση να μην ιδιωτικοποιηθεί. Ένδειξη προφανώς για το πόση σημασία έχει η υπόθεση για τον ΣΥΡΙΖΑ και πόσο ευχαριστημένοι είναι από αυτή την εξέλιξη, πράγμα που συνάδει με αυτό που σας είχα γράψει σε αυτή τη στήλη στις 11 Δεκεμβρίου με τίτλο «Πανηγύρια στο Μαξίμου, σε αναμμένα κάρβουνα στη Χαλκοκονδύλη». Ένα ερώτημα είναι βέβαια αν θα συνεχίζουν να πανηγυρίζουν επί πολύ. Το οποίο, μεθερμηνευόμενο, σημαίνει αν θα προχωρήσει πράγματι η λύση της ανεξαρτητοποίησης, κρατικοποίησης και πώλησης μεριδίου σε στρατηγικό επενδυτή.

Εκείνο που μου έκανε εντύπωση είναι ότι ο Τσίπρας δεν αναφέρθηκε καθόλου σε άλλα ενεργειακά, όπως τα διεθνή projects (αγωγοί κ.λπ.) και οι υδρογονάνθρακες, ενώ –αυτό με εντυπωσίασε περισσότερο- δεν είπε κουβέντα και για τις «Σκουριές», ένα θέμα που είναι εμβληματικό για το εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ. Λέτε να σημαίνει κάτι;