Ραδιενεργά

Ο ίδιος τόνισε ότι, αν όντως θέλουμε να φέρουμε τις μεγάλες ξένες εταιρείες που είναι σε θέση να επενδύσουν λ.χ. ακόμη και εκατοντάδες εκατ. ευρώ για μία μόνο γεώτρηση στα βαθιά νερά, προφανώς χρειάζεται σταθερότητα πολιτικής. Όπως είπε, πρέπει η Πολιτεία μαζί με τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα να βγουν μαζί έξω και να "πουλήσουν" το story για τους ελληνικούς υδρογονάνθρακες. Και έχουμε, προφανώς, επιχειρήματα να πατήσουμε: για παράδειγμα, ολόκληρη Shell έχει αποκτήσει στην Αλβανία το οικόπεδο που εφάπτεται με το οικόπεδο των Ιωαννίνων, που ερευνάται ήδη από την Energean, ενώ μόλις την Δευτέρα, η καναδική Bankers Petroleum, που βγάζει 20.000 βαρέλια την ημέρα λίγο πιο βόρεια, πάντα στην Αλβανία, πουλήθηκε στην κινεζική Geo Jade. Θα μπορούσε, λέτε, να γίνει αυτή η υπέρβαση; Τι να σας πω, όπως ξέρετε το «μαζί» δεν είναι το φόρτε μας στη χώρα αυτή…

Όσο και αν αρεσκόμαστε ως έθνος στους μύθους, η αλήθεια είναι ότι κανείς ξένος δεν έχει εμφανιστεί  για “να μας πάρει τα πετρέλαια". Έχουν βγει σε διαγωνισμούς τα τελευταία 4 χρόνια 26 περιοχές προς έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων και μόνο σε τρεις βλέπεις ξένη συμμετοχή, και όχι μάλιστα κάποιο κολοσσιαίο όνομα τύπου Shell, BP, ExxonMobil, Chevron κλπ, παρόλο που γύρω μας τα μεγαθήρια εμφανίζονται. Ο Μαθιός Ρήγας, πρόεδρος και CEO της Energean που έχει τη μοναδική σήμερα - και για την επόμενη διετία τουλάχιστον - παραγωγή πετρελαίου στην χώρα έθιξε χτες το ζήτημα, μιλώντας στο ενεργειακό συνέδριο του ΤΕΕ και επεσήμανε πως η απουσία αυτή εξηγείται από το ότι η Ελλάδα, παρά τις εικασίες, είναι μια αχαρτογράφητη περιοχή για τους υδρογονάνθρακες, ενώ δεν βοηθούν και οι συνεχείς αλλαγές προσώπων και πολιτικών στον χώρο. "Από το 2008 που η Energean βρίσκεται στον Πρίνο, από το Υπουργείο Ενέργειας έχουν περάσει 11 υπουργοί και από την χώρα 8 πρωθυπουργοί", ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Ρήγας. 

Πιθανόν, όπως μαθαίνουμε, το ολοκληρωμένο σχέδιο για τον ΑΔΜΗΕ να παρουσιαστεί με conference call τη Δευτέρα και όχι δια ζώσης στους «ξένους». Το διοικητικό σχήμα που προτείνεται μοιάζει με αυτό των ΕΛΠΕ: Πλειοψηφία μελών ΔΣ και Πρόεδρος από το δημόσιο, Διευθύνων Σύμβουλος κοινή συναινέσει με τον στρατηγικό επενδυτή, από κοινού λήψη στρατηγικών αποφάσεων. Όπως σας έχω γράψει, μπορεί στο 20% του στρατηγικού εταίρου να προστεθεί και άλλο ποσοστό που θα πάρουν θεσμικοί επενδυτές – funds και να μειωθεί αντίστοιχα το 29% που θα πάει στο χρηματιστήριο.

Αρχίζουν να βρωμάνε αν δεν "μαγειρευτούν" τη στιγμή που πρέπει, είναι η απάντηση. Την παρομοίωση αυτή χρησιμοποίησε ο συνομιλητής μου για να μου περιγράψει την υπόθεση του ΔΕΣΦΑ. Δεν σας λέω κάτι καινούργιο, θα μου πείτε. Έχει ωστόσο τη σημασία του να σου λέει υψηλόβαθμος κυβερνητικός παράγοντας πως και η δική του αίσθηση είναι ότι το ντιλ μάλλον απεβίωσε. Τόσο σε επίπεδο Socar, όσο και σε επίπεδο Fluxys, όπως και Snam. Απλά ακόμη δεν έχουν γίνει οι επίσημες ανακοινώσεις.

Με την ευκαιρία να σας πω ότι η δηλωμένη πρόθεση του ΥΠΕΝ να φέρει γρηγορότερα τις συμπράξεις της ΔΕΗ με ιδιώτες, ως μια διαδικασία που μπορεί να λύσει το βασικό ζητούμενο, να περιοριστεί δηλαδή η ΔΕΗ σε ποσοστά κάτω από το 50% στην παραγωγή και στην προμήθεια, δεν θεωρείται από μόνη της επαρκής. Όπως μου λένε παράγοντες των οποίων η άποψη έχει μεγάλη σημασία (πολύ μεγάλη…), πρέπει οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα κληθεί ο κάθε ιδιώτης επενδυτής να συμπράξει με τη ΔΕΗ να είναι τέτοιες ώστε «να οδηγούν σε αποτέλεσμα και όχι μόνον σε συζητήσεις». Το καταγράφω…

Επειδή δεν γίνονται σε επίπεδο υπουργού μη νομίζετε ότι έχουν σταματήσει οι διαπραγματεύσεις του υπουργείο Ενέργειας με το κουαρτέτο για να λυθούν τα εκκρεμή ενεργειακά θέματα. Για σήμερα, παραδείγματος χάρη, έχει προγραμματιστεί νέα επαφή κυρίως για το θέμα των δημοπρασιών NOME, ενώ τις επόμενες ημέρες η συζήτηση θα συνεχιστεί για τον ΑΔΜΗΕ. Δεν είναι βέβαια ασφαλιστικό, ούτε κόκκινα δάνεια, αλλά για να κλείσει η αξιολόγηση πρέπει να κλείσουν και τα ενεργειακά. Και ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς…

Υπό το φως της είδησης που δημοσιεύει σήμερα το energypress για ασφαλιστικά μέτρα της Energean κατά της απόφασης του Υπουργείου για τις παραχωρήσεις στα τρία χερσαία οικόπεδα της Δυτικής Ελλάδας θα πρέπει νομίζω να ερμηνεύσει κανείς τη χθεσινή ανακοίνωση του ΥΠΕΝ για παράταση έως τις 30 Ιουνίου της αξιολόγησης των προσφορών στα θαλάσσια οικόπεδα. Η ανακοίνωση ούτως ή άλλως φάνηκε «περίεργη» καθώς δεν υπήρχε από πριν κάποια ημερομηνία – δέσμευση που έπρεπε να τηρήσει η αρμόδια Επιτροπή του υπουργείου και συνεπώς δεν έβγαινε και απολύτως νόημα για την ανάγκη να ανακοινώσει παράταση της αξιολόγησης. Δύσκολο να είναι σύμπτωση η κατάθεση αίτησης ασφαλιστικών μέτρων με την ανακοίνωση της παράτασης. Λάβετε υπόψη ότι αν υποθέσουμε πως τα δικαστήρια κρίνουν ότι τα ΕΛΠΕ δεν καλύπτουν κάποιον όρο του διαγωνισμού, αυτό δεν θα επηρεάσει μόνον το διαγωνισμό για τα χερσαία αλλά και εκείνον για τα θαλάσσια… Οπότε ίσως η παράταση να σημαίνει και «άσε να δούμε πρώτα τι θα γίνει με τα ασφαλιστικά»… Εκτός και αν υπάρχει άλλη λογική εξήγηση που θα την αναζητήσουμε.

Τα μηνύματα που έχουμε από τη λιανική του ρεύματος είναι σαφή: Η αγορά είναι εύφορη, τα δεδομένα είναι ευνοϊκά και οι εναλλακτικοί πάροχοι φορτσάρουν, πράγμα που θα φαίνεται σιγά σιγά και στα μερίδια. Όλες οι εταιρείες οργανώνουν την υποδομή τους για περαιτέρω επέκταση (μαθαίνω για παράδειγμα ότι η NRG μετεγκαθίσταται σε νέα μεγάλα γραφεία 5500 τετραγωνικών), ανασυντάσσουν και ενισχύουν τα εμπορικά τους τμήματα, ενώ κάποιες τουλάχιστον από αυτές πετυχαίνουν συμφωνίες που τις εκτοξεύουν (δεν θα σας πω λεπτομέρειες επ΄αυτού). Κανείς δεν ξέρει πως θα διαμορφωθεί η αγορά σε λίγο καιρό και ποια σχήματα θα διαμορφωθούν. Είναι καλό ότι υπάρχει πλέον μια σοβαρότητα στο χώρο και βέβαια εκείνοι που θα βγούν σίγουρα κερδισμένοι είναι οι καταναλωτές. Ήδη έχουν κερδίσει από τον ανταγωνισμό.

Έχω, εξ΄ εγκύρων πηγών όπως λέμε, την πληροφόρηση, ότι το Μαξίμου παρακολουθεί στενά (ας πούμε εκ του σύνεγγυς) τις εξελίξεις σχετικά με τις αλλαγές που προβλέπει το μνημόνιο για την ηλεκτρική αγορά και τις σχετικές συζητήσεις με το κουαρτέτο. Η πληροφόρησή μου λέει ακόμα ότι η γενική στάση της ΔΕΗ που αφορά το επί της ουσίας «άβατο» των κοστολογικών της στοιχείων δεν δημιουργεί και μεγάλο ενθουσιασμό στα ανώτατα κυβερνητικά κλιμάκια. Αλλά η ΔΕΗ είναι «βαρύ μαγαζί», δεν κουνιέται εύκολα…

Ίσως πέρασε απαρατήρητο από πολλούς, όμως ο ΟΟΣΑ τονίζει ότι ένας από τους στόχους της εσωτερικής υποτίμησης, που δεν ήταν άλλος από το να καταστούν πιο ανταγωνιστικές οι ελληνικές εξαγωγές και κατά συνέπεια να υπάρξουν οφέλη στο ελλειμματικό εμπορικό ισοζύγιο της χώρας, εν μέρει απέτυχε εξαιτίας του υψηλού ενεργειακού κόστους στη χώρα μας. Είναι μια κομβικής σημασίας επισήμανση, για την οποία η βιομηχανία «φωνάζει» εδώ και χρόνια.

Σήμερα θα γίνει τελικά η πρώτη συνάντηση (αυτής της φάσης) στελεχών του ΥΠΕΝ με τους εκπροσώπους του κουαρτέτου σε τεχνικό επίπεδο. Όπως ξέρετε θα συζητηθούν κυρίως τα θέματα του ΑΔΜΗΕ και του NOME και, όπως σας έχω ξαναγράψει, από την κυβερνητική πλευρά εκφράζεται μια αισιόδοξη εκτίμηση. Χαρακτηριστικό ίσως είναι το γεγονός ότι δεν θα επισκεφθεί το Χίλτον ο Πάνος Σκουρλέτης (αυτο πιθανόν θα γίνει στην αρχή της επόμενης εβδομάδας) αλλά θα μιλήσει με τα τεχνικά κλιμάκια ο «επικεφαλής διαπραγματευτής» Δημοσθένης Παπασταμόπουλος.

Έχει πολύ δρόμο η ομαλή ένταξη του Ιράν σε αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως "παγκόσμιο οικονομικό γίγνεσθαι". Δεν είναι μόνο οι επενδύσεις που απαιτούνται για να βγει το ιρανικό πετρέλαιο στις αγορές, είναι και ότι οι εξελίξεις κάθε άλλο παρά δείχνουν μια πλήρως ομαλοποιημένη κατάσταση. Μόλις προχθές, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση της NIOC για άρση των κυρώσεων που είχαν τεθεί το 2012, ως παρεπόμενο των γενικότερων περιορισμών που είχαν τεθεί σε βάρος της χώρας για την αν άπτυξη του πυρηνικού προγράμματος. Και σήμερα τα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία μεταφέρουν ότι οι ΗΠΑ αναμένεται να πάνε στο Συμβούλιο Ασφαλείας το ζήτημα της προ ωρών εκτόξευσης βαλλιστικών πυραύλων από την Τεχεράνη. Φαντάζομαι τα σταθμίζουν αυτά όσοι εμπλέκονται σε πάσης φύσεως συμφωνίες.

Δεν είναι καθορισμένο ακόμα το ραντεβού της ηγεσίας του ΥΠΕΝ με τους εκπροσώπους του κουαρτέτου. Μπορεί να γίνει αύριο, μπορεί την επόμενη εβδομάδα. Να σας μεταφέρω πάντως την αίσθησή μου, δεν βλέπω μεγάλη ανησυχία. "Δεν είναι το ΝΟΜΕ και ο ΑΔΜΗΕ που θα εμποδίσουν την αξιολόγηση" ακούω να λέγεται, ίσως και για να "ξορκιστεί" το ενδεχόμενο να μπλοκάρουν τα πράγματα. Κατά τα λοιπά, η σημερινή επίσκεψη Σέφκοβιτς σε ότι αφορά τα ενεργειακά  θεωρείται μάλλον... "ευκολάκι".

Σε ελβετική τράπεζα έχουν καταθέσει τα ΕΛΠΕ την πρώτη δόση ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ προς την ιρανική NIOC. Ελα όμως που απ' ότι μαθαίνω οι Ιρανοί δυσκολεύονται και πάλι να εισπράξουν τα χρήματα. Το γιατί σχετίζεται με τη πολιτική της ίδιας της τράπεζας. Επειδή τόσο αυτή, όσο και οι περισσότερες από τις ελβετικές τράπεζες έχουν παραρτήματα στις ΗΠΑ, φοβούνται να κάνουν συναλλαγές με ιρανικές εταιρείες. Βλέπετε, οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη άρει τις κυρώσεις τους προς πληθώρα φυσικών και νομικών προσώπων του Ιράν. Ετσι, τα λεφτά είναι εκεί και περιμένουν...

Σας έλεγα τις προάλλες ότι ναι μεν δεν ξέραμε (τότε) ποια είναι η γνωμοδότηση του δικηγορικού γραφείου στο οποίο ανέθεσε η ΡΑΕ να αποφανθεί για το νόμιμο ή μη νόμιμο του διορισμού προέδρου και πρώτου αντιπροέδρου της Αρχής, αλλά μπορούσαμε να εικάσουμε… Ε, λοιπόν, νομίζω ότι σωστά εικάσαμε… Σύμφωνα τουλάχιστον με τις πληροφορίες μας, ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Φίλιππος Σπυρόπουλος που ανέλαβε να γνωματεύσει (έναντι 4.000 ευρώ καθαρά), υποστηρίζει την άποψη ότι ο διορισμός είναι νόμιμος καθώς όσοι βουλευτές ψηφίζουν «παρών» στην αρμόδια Επιτροπή δεν πρέπει να προσμετρώνται για τον υπολογισμό των παρόντων επί των οποίων πρέπει να πάρει την απόλυτη πλειοψηφία κάθε κρινόμενος. Νομικοί δεν είμαστε, αλλά το ερώτημα που θέσαμε τις προάλλες παραμένει: Γιατί δεν λύνουν μια και καλή το ζήτημα, ζητώντας τη γνώμη ενός επίσημου οργάνου, του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους για παράδειγμα, παρά προστρέχουν στις υπηρεσίες ενός ιδιώτη νομικού του οποίου η γνώμη προφανώς ούτε δεσμεύει, ούτε νομιμοποιεί;

Ολοκληρώθηκε αυτές τις ημέρες η τριετής θητεία του Τάσου Γκαρή στον ΛΑΓΗΕ και ο πρόεδρος του Λειτουργού της αγοράς δεν είναι πλέον πρόεδρος. Θυμίζουμε ότι ο τεχνοκράτης Γκαρής είχε διοριστεί επί προηγούμενης κυβέρνησης, θήτευσε όμως και περίπου ένα χρόνο με την παρούσα και δεν αντικαταστάθηκε πριν τελειώσει η τριετία. Πιθανόν και σήμερα ακόμα να έχουμε ανακοινώσεις για το πρόσωπο που θα αναλάβει τη θέση. Σύμφωνα με την πληροφόρησή μου, εάν βεβαίως είναι ακριβής, είναι πιθανόν να έχουμε κάλυψη εκ των ένδον με αναβάθμιση… Μιλάμε για τον Μιχάλη Φιλίππου. Θα το δούμε όμως σύντομα…

«Τα έχουν πάρει», σύμφωνα τουλάχιστον με αυτά που μας λένε τηλεφωνικώς, κάποιοι Νεοδημοκράτες συνδικαλιστές της ΔΕΗ με όσα είπε ο Κώστας Σκρέκας στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου για την πολιτική της ΔΕΗ. «Αντί να απολογείται η κυβέρνηση, βρισκόμαστε να απολογούμαστε εμείς στους συναδέλφους ότι θέλουμε να αφήσουμε τη ΔΕΗ να βουλιάξει» λένε χαρακτηριστικά. Σε τι αναφέρονται; Στο ότι ο τομεάρχης της Νέας Δημοκρατίας εγκάλεσε τον πρόεδρο της ΔΕΗ για καταχρηστική συμπεριφορά γιατί προχώρησε σε βελτίωση των τιμολογίων κατά 10% στους καλοπληρωτές, την ώρα «που έχει ξεκινήσει ο ανταγωνισμός και υπάρχουν ιδιώτες πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας οι οποίοι προσφέρουν και 30% εκπτώσεις στα τιμολόγια».

«Οι πελάτες μας δεν μας εγκαταλείπουν εύκολα, δεδομένου ότι υπάρχουν και τα παλιά δυσάρεστα κρούσματα, και αυτό είναι πρόβλημα!». Ποιος εντοπίζει το συγκεκριμένο πρόβλημα; Ο πρόεδρος της ΔΕΗ Μανώλης Παναγιωτάκης μιλώντας χθες στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής. Εξήγησε μάλιστα ότι η ΔΕΗ δεν θέλει να έχει μερίδιο στη λιανική μεγαλύτερο από το μερίδιό της στην παραγωγή, δηλαδή από το 65% περίπου. Το ότι λέγεται από το στόμα του επικεφαλής της ΔΕΗ έχει τη σημασία του, ενόψει της υποχρέωσης που έχει αναλάβει η χώρα να περιορίσει στα επίπεδα του 50% το μερίδιο της ΔΕΗ μέχρι το 2020. Αλλά να θυμίσουμε ότι η εμπορική πολιτική της επιχείρησης άλλα φαίνεται να επιδιώκει. Τουλάχιστον σε πρώτη ανάγνωση… 

Δεν είμαστε νομικοί και δεν μπορούμε να βγάλουμε βεβαίως, εμείς,  πόρισμα για το νόμιμο ή μη νόμιμο του διορισμού προέδρου και πρώτου αντιπροέδρου της ΡΑΕ. Δεν ξέρουμε επίσης ποια θα είναι επί του θέματος η γνωμοδότηση του δικηγορικού γραφείου στο οποίο ανέθεσε τη σχετική δουλειά η ΡΑΕ και η οποία γνωμοδότηση παραδίδεται σήμερα. Αλλά αν κρίνουμε από τη βεβαιότητα με την οποία τοποθετήθηκε προ ημερών η διοίκηση της ΡΑΕ («η επικρατούσα νομική άποψη είναι ότι δεν χρειάζεται απόλυτη αλλά σχετική πλειοψηφία των μελών της αρμόδιας Επιτροπής της Βουλής»), αλλά και στη Βουλή σήμερα ο Πάνος Σκουρλέτης («δεν υπάρχει κανένα απολύτως νομικό ζήτημα»), μπορούμε να εικάσουμε… Το ερώτημα όμως είναι  γιατί δεν λύνουν (η ΡΑΕ αλλά και το υπουργείο) μια και καλή το ζήτημα, ζητώντας τη γνώμη ενός επίσημου οργάνου - δεν ξέρω αν αυτό είναι το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους ή κάποιος άλλος αντίστοιχος θεσμός -, παρά προστρέχουν στις υπηρεσίες ενός ιδιώτη νομικού που προφανώς ούτε δεσμεύει, ούτε νομιμοποιεί; Γιατί αφήνουν το θέμα σε εκκρεμότητα, πράγμα που θα έχει συνέπειες για το κύρος των αποφάσεων της Αρχής;  Έχουμε ξαναγράψει ότι σε οικονομικά συστήματα που στηρίζονται στην απελευθέρωση των αγορών, ο ρόλος των  Ανεξάρτητων Αρχών είναι κεφαλαιώδης και έτσι πρέπει να είναι, ειδικά στο χώρο της ενέργειας στον οποίο, όπως σωστά λέει ο Υπουργός, τα συμφέροντα είναι μεγάλα. Για να παίξουν όμως το ρόλο τους οι Ανεξάρτητες Αρχές πρέπει να προστατεύεται (και να αυτοπροστατεύεται) η ανεξαρτησία, το κύρος και η ισχύς τους, τόσο σε τυπικό όσο και σε ουσιαστικό επίπεδο. Και τα «μαντάτα»  για τη ΡΑΕ δεν είναι ελπιδοφόρα…

Όπως έχετε διαβάσει, στη συνάντηση του πρωθυπουργού με τους αγρότες προκειμένου να λύσουν τα μπλόκα, μεταξύ άλλων παρουσιάστηκε ως δεδομένη η θεσμοθέτηση του λεγόμενου virtual net metering, βάσει του οποίου θα έχουν οι αγρότες τη δυνατότητα να συνδέσουν με ένα μετρητή το σύνολο των παραγωγικών τους γαιών και με μια εγκατάσταση φωτοβολταϊκού να συμψηφίζουν το ρεύμα που καταναλώνουν για την άντληση νερού σε όλα τα χωράφια τους και όχι μόνον σε εκείνο στο οποίο είναι εγκατεστημένο το φωτοβολταϊκό. Πρακτικά θα μπορεί αλλού να είναι η παραγωγή του ρεύματος και αλλού η αυτοκατανάλωσή του. Δύο μέρες μετά η Greenpeace με ανακοίνωσή της κάλεσε την κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα στη δημιουργία του θεσμικού πλαισίου για την εικονική αυτοπαραγωγή για όλη την κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς. Το θέμα λοιπόν είναι πάνω στο τραπέζι και με την ευκαιρία μεταφέρω εδώ μια  πρόταση άμεσης εφαρμογής που έκανε ο αντιδήμαρχος Ενέργειας και Φυσικών Πόρων του Δήμου Αλεξανδρούπολης Γιάννης Φαλέκας στο συνέδριο City Connect: Να εφαρμοστεί άμεσα για τους Δήμους το virtual net metering για την κάλυψη του ηλεκτροφωτισμού, όπου ούτως ή άλλως είναι αδύνατον να υπάρχει σύστημα αυτοπαραγωγής για κάθε… κολώνα. Από την άλλη, η ωφέλεια σε επίπεδο ενεργειακής εξοικονόμησης αλλά και δαπάνης θα είναι τεράστια…