Ραδιενεργά

Επειδή ξέρω ότι από εμάς περιμένετε να μάθετε, να σας πω σχετικά με τα εκκρεμή ενεργειακά προαπαιτούμενα, δηλαδή την υπόθεση ΕΤΜΕΑΡ και το gas release, ότι παρά το συνεχές πέρα – δώθε μέσω emails, η κατάσταση παραμένει στο «μη συμφωνία». Δεν είναι ρητή διαφωνία, δεν έχει όμως βρεθεί – ακόμα τουλάχιστον - συμφωνημένος κοινός τόπος ανάμεσα στους θεσμούς και το ΥΠΕΝ. Ακόμα και τις διαβεβαιώσεις ότι θα κλείσει η υπόθεση «αναίμακτα» αντιμετωπίστε τες ως εκτιμήσεις και ευχές και όχι ως πληροφορίες…

Μάλλον εκ του ασφαλούς έκανε ο Υπουργός Ενέργειας την πρόβλεψη ότι το ελληνικό τμήμα του TAP θα είναι το πρώτο, από το συνολικό έργο, που θα κατασκευαστεί. Λέω εκ του ασφαλούς γιατί τα υπόλοιπα κομμάτια όλο και κάποιο πρόβλημα αντιμετωπίζουν, ενώ το «δικό» μας προχωράει με καλό ρυθμό. Εξ ου και οι άνθρωποι του TAP λένε πολύ καλά λόγια για το Σκουρλέτη και τους συνεργάτες του, ενώ πολύ ευχαριστημένοι είναι, όπως μαθαίνω, και οι υπερατλαντικοί φίλοι του έργου (και φίλοι μας γενικώς, πλέον…).

Είχαμε καιρό να γίνουμε μάρτυρες της "ατμόσφαιρας" που χαρακτηρίζει τις σχέσεις των Ελληνικών Πετρελαίων με την Energean. Το συνέδριο Global Oil & Gas που διεξάγεται στην Αθήνα έδωσε την αφορμή, αφού από βήματος ο Πρόεδρος των ΕΛΠΕ Γρηγόρης Στεργιούλης, περιγράφοντας τις προοπτικές που υπάρχουν στον εγχώριο τομέα υδρογονανθράκων, ανέφερε κατά λέξη ότι "ο Πρίνος πνέει τα λοίσθια". Όπου Πρίνος, ως γνωστό, το μοναδικό κοίτασμα που παράγει πετρέλαιο στην Ελλάδα εδώ και 35 χρόνια και το οποίο εδώ και εννέα χρόνια εκμεταλλεύεται η Energean, η οποία μάλιστα "τρέχει" και ένα μεγάλο γεωτργτικό πρόγραμμα.  Ποιά ήταν η αντίδραση της Energean; "Ο Πρίνος πνέει τα λοίσθια, έχοντας μια παραγωγή στις 4.500 βαρέλια την ημέρα, έναντι 2.000 πέρσι τέτοια εποχή. Δεν μάς είπε ο κ.Πρόεδρος ποια είναι η παραγωγή των ΕΛΠΕ, όμως!", παραπέμποντας προφανώς στο ότι το μόνο πετρέλαιο στην χώρα βγαίνει από τον Κόλπο της Καβάλας. Κρατάει χρόνια αυτή η κολόνια...

Άκουσα κι εγώ την περιρέουσα εκτίμηση ότι η συνάντηση Τσίπρα – Αμπντουλάγεφ και η «πόρτα» που άνοιξε για συμφωνία στο θέμα του ΔΕΣΦΑ είναι «άδειασμα» του Πάνου Σκουρλέτη, που δεν ήταν παρών στη συνάντηση, δεν συμμετέχει στην Ομάδα Εργασίας και λοιπά. Θα μου επιτρέψετε να έχω άλλη άποψη. Όχι μόνον γιατί συνομίλησα με πρόσωπα των οποίων ο λόγος έχει σημασία στο θέμα αυτό, αλλά κυρίως διότι βλέπω τη βασική επιλογή Σκουρλέτη, δηλαδή την τροπολογία που έφερε στη Βουλή ερήμην των Αζέρων, με την οποία περιόρισε δραστικά (γύρω στα 550 εκατ. ευρώ!) τα ανακτήσιμα έσοδα του ΔΕΣΦΑ, να μην αμφισβητείται, αλλά αντίθετα να θεωρείται δεδομένη. Δεν ξέρω αν προσέξατε ότι η SOCAR, η οποία ξεκίνησε το καλοκαίρι με την απαίτηση να αποσυρθεί η τροπολογία (που μειώνει κατά 50% της αξία του ΔΕΣΦΑ όπως έλεγε) για να προσέλθει σε συζήτηση, τελικά ήρθε, συζήτησε, συμφώνησε στην παράταση της εγγυητικής, δρομολόγησε λύση, χωρίς να θέτει πλέον κανένα τέτοιο ζήτημα… Για να το πω αλλιώς, εάν τελικά ολοκληρωθεί το deal με την τροπολογία Σκουρλέτη σε ισχύ και με τη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση και τα ανακτήσιμα έσοδα του ΔΕΣΦΑ «ψαλιδισμένα», είναι σαν να ακούω από τώρα τους πανηγυρισμούς της κυβέρνησης για μια πολιτική νίκη εφάμιλλη των άλλων για τις οποίες ακούμε κάθε τόσο από το στόμα του Τσίπρα, δηλαδή της διατήρησης του 51% του ΑΔΜΗΕ στο Δημόσιο και της κατάργησης του νόμου για τη «μικρή ΔΕΗ». Οπότε τι λέτε, η όλη υπόθεση οδηγεί σε «άδειασμα» ή σε ενίσχυση του Σκουρλέτη;

Αρκετός θόρυβος γίνεται τους τελευταίους μήνες για το θέμα του ΔΕΣΦΑ και για το εάν η βιομηχανία θα κληθεί να πληρώσει 1,5 ή 2 ευρώ /Mwh τέλη δικτύου, με το θέμα να φτάνει μέχρι τον πρωθυπουργό. Το οξύμωρο βεβαίως στην όλη υπόθεση, όπως μου επισημαίνει στέλεχος της βιομηχανίας, είναι ότι την ίδια ώρα έχουμε σε εκκρεμότητα την... “μεταβατική” αύξηση στο τέλος διανομής του φυσικού αερίου που από 0,8ευρώ /Mwh εκτινάχθηκε στα 4 ευρώ /Mwh και μάλιστα οριζόντια για όλες τις κατηγορίες καταναλωτών. Βεβαίως η ... “μεταβατική” αύξηση μετρά ήδη 1,5 χρόνο και ουδείς φαίνεται να ασχολείται ή να ενδιαφέρεται για το φλέγον θέμα. Ιδού λοιπόν πεδίο δόξης λαμπρό, για όσους ενδιαφέρονται για τη μείωση των τελών του αερίου για τη βιομηχανία...

Θα γράψω τη χαρακτηριστική φράση που ειπώθηκε «ο Ξιφαράς έφυγε σαν κύριος» γιατί γνωρίζω ότι πράγματι, με δεδομένο ότι είχε τοποθετηθεί από την κυβέρνηση Σαμαρά, είχε σε ανύποπτο χρόνο δηλώσει στη νέα ηγεσία του ΥΠΕΝ ότι ήταν έτοιμος να φύγει οποιαδήποτε στιγμή κριθεί ότι αυτό θα ήταν χρήσιμο για την εξέλιξη των πραγμάτων. Πράγμα που έγινε χθες. Μιλάμε για ένα νέο άνθρωπο με καλές σπουδές και πολλές ικανότητες και, από ότι δείχνει ο τρόπος αποχώρησής του, με αίσθηση επαγγελματισμού. Συνεπώς, «μην τον κλαίτε» που λένε και στο χωριό μου…

Έπεσε στα χέρια μας το ετήσιο περιοδικό της μεγαλύτερης οικονομικής εφημερίδας του Ισραήλ, της Calcalist με τις εκατό προσωπικότητες που έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση (most influential) στα τεκταινόμενα στην χώρα. Μας προξένησε εντύπωση, λοιπόν, ότι ανάμεσά τους είδαμε τον Μαθιό Ρήγα, πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του ομίλου της Energean! H εντύπωση και το θαυμαστικό έχουν να κάνουν με το ότι η συμφωνία με τις Delek και Noble για την απόκτηση των διαπιστωμένων κοιτασμάτων φυσικού αερίου Karish και Tanin δεν έχει κλείσει ούτε μήνα ενώ εκκρεμούν ακόμη και οι εγκρίσεις από τις αρμόδιες αρχές της χώρας. Ωστόσο, είναι προφανές ότι γίνεται αντιληπτή η σημασία που έχει η έλευση ενός ξένου επενδυτή σε μια αγορά που κάνει τα πρώτα βήματα ανάπτυξής της.  Με αφορμή πάντως αυτήν την αναφορά, ρώτησα κι έμαθα ότι ο κ. Ρήγας εδώ και αρκετούς μήνες διαμένει και δραστηριοποιείται στο εξωτερικό και η παρουσία του στην Ελλάδα αποτελεί, πλέον, την εξαίρεση. Είναι προφανές ότι αυτό σχετίζεται με την εξωστρέφεια που χαρακτηρίζει την Energean με την επενδυτική δραστηριότητα σε Ισραήλ, Αίγυπτο και Μαυροβούνιο -ίσως και με μελλοντικά σχέδια της εταιρείας.

Στο σημερινό δημοσίευμα του EnergyPress για το Gas Release, αναφέραμε ότι η βιομηχανία αναμένεται να αντιδράσει στην πρόταση για αποκλεισμό της από τις δημοπρασίες. Μια πρώτη αντίδραση λοιπόν ήρθε σήμερα από τους γνωστούς κύκλους της βιομηχανίας που επισημαίνουν, για να είναι ξεκάθαρο στο Υπουργείο, ότι οι όροι συμμετοχής στις δημοπρασίες σήμερα  προϋποθέτουν ότι η συμμετέχουσα βιομηχανία  μπορεί να αντεπεξέλθει στους σκληρούς όρους συμμετοχής 100% take or pay και ομοιομορφία.

Σήμερα λοιπόν δυνατότητα συμμετοχής έχουν μόνο 3-5 μεγάλες βιομηχανίες και μεταξύ αυτών οι χαλυβουργίες. Αυτές θα αποκλείσει το Υπουργείο, αντί να περιορίσει τα τοπικά μονοπώλια, επισημαίνεται από την πλευρά της βιομηχανίας. Μετά να μην διερωτόμαστε για τα λουκέτα, καταλήγει το σχόλιο. 

Από τους γνωστούς... κύκλους της ενεργοβόρου βιομηχανίας υπήρξε το εξής σχόλιο για το θέμα που έχει δημιουργηθεί με το αίτημα των δανειστών περί διπλασιασμού των ποσοτήτων στις δημοπρασίες αερίου της ΔΕΠΑ: "Ζητούμενο είναι να ανοίξει η αγορά, γεγονός που προϋποθέτει ότι οι νέοι προμηθευτές πρέπει να έχουν πρόσβαση σε ανταγωνιστική τιμή προμήθειας σε σχέση με τα υφιστάμενα μονοπώλια , δηλαδή τις ΕΠΑ και την ΔΕΠΑ, άλλως οι ΕΠΑ δεν θα χάσουν ούτε ένα πελάτη τους στο διηνεκές. Οι δημοπρασίες θα πρέπει να εξασφαλίζουν την αύξηση της ρευστότητας στην αγορά. Προτεραιότητα είναι να περιοριστεί το ποσοστό και των 3 ΕΠΑ στο 5%. Έπεται ο υπολογισμός των αναγκαίων ποσοτήτων για τις δημοπρασίες".

Όπως σας έχω ενημερώσει, το ζήτημα των δημοπρασιών φυσικού αερίου είναι εκείνο από τα ενεργειακά προαπαιτούμενα που, επί της ουσίας, παραμένει ανοιχτό στις συζητήσεις με τους θεσμούς. Έχει υπάρξει προσέγγιση, αλλά όχι συμφωνία, καθώς το ΥΠΕΝ δεν θέλει σε καμία περίπτωση να «χτυπηθεί» η ΔΕΠΑ. Στην πρόταση των θεσμών για διπλασιασμό των ποσοτήτων αερίου που θα βγάζει σε δημοπρασία η ΔΕΠΑ, το Υπουργείο έχει αναλάβει να καταθέσει ολοκληρωμένη αντιπρόταση μέχρι αύριο Πέμπτη.

Για την ουσία του Μνημονίου Συνεργασίας που υπογράφει σήμερα η ΔΕΗ με τους Κινέζους έκανα ρεπορτάζ και έπεσα πάνω στις… ουσίες (για την ακρίβεια στα ροφήματα) με τις οποίες θα υποδεχθεί ο Μανώλης Παναγιωτάκης τους καλεσμένους του στην οδό Χαλκοκονδύλη. Να σας πληροφορήσω λοιπόν ότι το τσάι που θα τους προσφέρει θα είναι μια μίξη από τρία βότανα της πατρίδας του, της Κρήτης, με πρώτο την περίφημη μαλοτήρα. Το να θέλει να τους σερβίρει τσάι (για Κινέζους μιλάμε…) το καταλαβαίνω. Το να θέλει να μάθει στους Κινέζους τη μαλοτήρα επίσης το καταλαβαίνω με βάση τον Κρητικό τοπικισμό. Το συμβολισμό της μίξης επίσης τον καταλαβαίνω, αλλά γιατί τρία τα βότανα; Μία η ΔΕΗ, δύο οι Κινέζοι, τρία οι πιθανοί ιδιώτες…

Σε καλό κλίμα μαθαίνω έγιναν οι χθεσινές συναντήσεις για τα ενεργειακά προαπαιτούμενα. Θα μου πεις οι άνθρωποι έχουν συναντηθεί τόσες φορές, έχουν πλέον γνωριστεί, έχουν προσωπικές σχέσεις… Να ξέρετε, οι διαφορές παραμένουν αλλά, όπως σας έχω γράψει και πάλι, δεν είναι από εκείνες που θα εμποδίσουν ή θα καθυστερήσουν την αξιολόγηση του προγράμματος. Σήμερα, υπενθυμίζω, έχει προγραμματιστεί και η συνάντηση σε ανώτερο επίπεδο, ανάμεσα στον Σκουρλέτη και στους «μεγάλους» του κουαρτέτου… Οψόμεθα λοιπόν…

Ιδιαίτερα θερμή ήταν την περασμένη εβδομάδα η υποδοχή της πολυμελούς κινεζικής αντιπροσωπείας που επισκέφθηκε τον ΑΔΜΗΕ και ενημερώθηκε από τη διοίκηση στο πλαίσιο του διαγωνισμού. Μάλιστα κατά την επίσκεψη στο κέντρο ελέγχου στον Άγιο Στέφανο, όπως μαθαίνω είχε αντικατασταθεί η σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την κινεζική σημαία. Το γεγονός δεν έμεινε απαρατήρητο και σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως στους διαδρόμους του ΑΔΜΗΕ, όπως μαθαίνω. Δεν ξέρω εάν αντίστοιχα υπήρχαν γαλλικές και ιταλικές σημαίες στον Άγιο Στέφανο, όταν πραγματοποιήθηκαν οι επισκέψεις της Terna και της RTE, ωστόσο το βέβαιο είναι η διοίκηση κάνει ό,τι περνά από το χέρι της για να πετύχει ο διαγωνισμός...  

Επειδή τους έχουμε ασκήσει σκληρή κριτική και από αυτή εδώ τη στήλη, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι είναι ένα καλό σημάδι το γεγονός ότι η ΡΑΕ βγήκε λίγο από το καβούκι της με το περίπτερο που είχε στη ΔΕΘ και με τις ενημερωτικές εκδηλώσεις που ξεκινάει σήμερα στη Θεσσαλονίκη. Ελπίζω η κίνηση αυτή να αποτελεί προάγγελο ευρύτερης αλλαγής του αγοραφοβικού μοντέλου που είχε καθιερώσει μέχρι τώρα η Αρχή… Η ενημέρωση δεν έβλαψε ποτέ κανέναν…

Εντάξει, τα ακούει για διάφορα ο Μανώλης Παναγιωτάκης, αλλά για το μνημόνιο και τη συνεργασία με τη ΔΕΠΑ γιατί να τα ακούσει; Τι αρνητικό θα μπορούσε να έχει μια τέτοια συνεργασία; Κι όμως, έχει πέσει στην αντίληψή μου γκρίνια και μάλιστα όχι μόνον «απέξω» αλλά και από το εσωτερικό της επιχείρησης… Φαίνεται ότι το να διατηρηθεί το status quo στα νησιά κάποιους ωφελεί και το να διαταραχθεί κάποιους βλάπτει… Και η ωφέλεια και η ζημιά σε αυτές τις περιπτώσεις είναι μεγάλες…

Με εγκύκλιο του στις 4.8.2016, το Υπουργείο Οικονομικών ανακοινώνει την απαλλαγή από τον ΕΦΚ του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Την ίδια ώρα, κάποιοι στα αρμόδια υπουργεία επιμένουν ότι τα βιορευστά που χρησιμοποιούνται στην ηλεκτροπαραγωγή πρέπει να επιβαρύνονται με ΕΦΚ, παρόλο που δεν υπάρχει καμία νομοθετική ρύθμιση που να επιβάλει κάτι τέτοιο (λεπτομέρειες δείτε εδώ)!. Σημειωτέον ότι, αν εφαρμοστεί ΕΦΚ στην ηλεκτροπαραγωγή με βιορευστά, οι σχετικές επενδύσεις δεν είναι κερδοφόρες, άρα δεν θα γίνουν, άρα το Δημόσιο θα έχει μηδενικά έσοδα. Μήπως ήρθε η ώρα μιας εγκυκλίου για τα βιορευστά, δεδομένου ότι από πουθενά δεν προκύπτει πως αυτά πρέπει να επιβαρύνονται με ΕΦΚ;

Ο γνωστός «κύκλος της βιομηχανίας» θέτει με σημείωμά του κάποια ερωτήματα ως σχόλιο στο άρθρο μας για την ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης: «Η μεγάλη διασύνδεση 2χ350 MW θα κοστίσει 800 εκ - 1δισ ευρώ. Αν τα 200εκ θα τα βάλει ο ΑΔΜΗΕ και τα υπόλοιπα ο επενδυτής, από που θα πάρει πίσω ο επενδυτής τα χρήματα του; Πόσο θα αυξηθεί το κόστος μεταφοράς για τη βιομηχανία και πόση θα είναι η μείωση μέσω των ΥΚΩ; Ποιός θα ωφεληθεί από το τεράστιας ισχύος έργο; Προφανώς οι επενδυτές των ΑΠΕ στο νησί, οι οποίοι σύμφωνα με τις άδειες που έχουν πάρει από την ΡΑΕ οφείλουν  να πληρώσουν τη διασύνδεση…»

Παίρνω αφορμή από τη θερμή χθεσινή αναφορά του ΣΕΒ (στο εβδομαδιαίο δελτίο του) για τις θετικές παρεμβάσεις του Υπουργείου Ενέργειας στον τομέα του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας, παρεμβάσεις στήριξης της «Ελλάδας που παράγει και εξάγει», όπως λέει χαρακτηριστικά ο Σύνδεσμος. Σας λέω λοιπόν ότι συνολικά από τις επιχειρήσεις (και τους ίδιους τους επιχειρηματίες) του χώρου της ενέργειας, ακούω πολύ καλές κουβέντες το τελευταίο διάστημα για το γεγονός ότι τα πράγματα προχωράνε. Δεν θέλω να πικράνω τους – πολλούς - φίλους μου στη Νέα Δημοκρατία και στο ΠΑΣΟΚ, αλλά φαντάζομαι ότι αυτά που λένε σε εμάς οι επιχειρηματίες θα τα λένε και στους ίδιους. Ότι, δηλαδή, έπρεπε να έρθει ο Σκουρλέτης για να καταργηθεί ο ΕΦΚ στο φυσικό αέριο ηλεκτροπαραγωγής, να μειωθεί στη βιομηχανική κατανάλωση αερίου, να εφαρμοστεί η διακοψιμότητα, να «μπλοκαριστεί» η δρομολογημένη τεράστια αύξηση των τελών δικτύου φυσικού αερίου, να ξεκαθαρίσει το επενδυτικό τοπίο στις ΑΠΕ, να ανοίξει η λιανική του ρεύματος, να κλείσουν οι εκκρεμότητες με τα βιομηχανικά τιμολόγια της ΔΕΗ κ.λπ. Ας λάβουμε δε υπόψη ότι του Σκουρλέτη προηγήθηκε η περίοδος Λαφαζάνη, δηλαδή 6-7 μήνες χαμένοι…

Παρά το γεγονός ότι το συνέδριο Global Oil & Gas που θα γίνει στο τέλος του μήνα στην Αθήνα φαίνεται ότι θα αξιοποιηθεί από τους υπουργούς ενέργειας για την τριμερή συνάντηση Ελλάδας – Ισραήλ και Κύπρου, σε επίπεδο προσέλκυσης μεγάλων διεθνών εταιρειών του χώρου δεν βλέπω εντυπωσιακά πράγματα. Έχει γίνει καλή δουλειά στην προβολή του συνεδρίου και η ελληνική διοργανώτρια εταιρεία είναι έμπειρη και σοβαρή, φαίνεται όμως ότι η ΙTE δεν μπόρεσε να φέρει ούτε εφέτος αρκετές σημαντικές εταιρείες να μιλήσουν ή, έστω, να συζητήσουν σε κατ' ιδίαν ραντεβού. Με μόνο λ.χ. την Romgaz στους ομιλητές και με μόνο τη Statoil (που έχει ήδη έκθεση στην Κύπρο) ή την κρατική ιρανική εταιρεία (που έχει έτσι κι αλλιώς δουλειές με τα ΕΛΠΕ) παρούσες για τυχόν επαφές, δεν μπορείς να πείς ότι προσελκύστηκε το ενδιαφέρον του upstream διεθνώς!  Επιπλέον μου έκανε εντύπωση ότι από ελληνικής πλευράς συμμετέχουν μεν τα ΕΛΠΕ αλλά όχι η Energean, η εταιρεία που εκμεταλλεύεται το μοναδικό σε παραγωγή εγχώριο κοίτασμα και θα έλεγε κανείς ότι θα ήταν εξ ορισμού στην πρώτη γραμμή ενός τέτοιου συνεδρίου, όπως άλλωστε ήταν πέρυσι. Ίσως η απουσία ξένων εταιρειών του κλάδου να έπαιξε κι εδώ ρόλο...

Όπως ξέρετε, στα προαπαιτούμενα της τωρινής διαδικασίας αξιολόγησης από το κουαρτέτο των δανειστών, περιλαμβάνεται και η υπογραφή συμβάσεων μεταξύ της ΔΕΗ και των πελατών της στην Υψηλή Τάση. Έχετε διαβάσει ότι οι πολλές βιομηχανίες αυτής της κατηγορίας έχουν υπογράψει και μένουν κυρίως οι μεγάλες, δύσκολες και «φορτισμένες» από το παρελθόν περιπτώσεις της Αλουμίνιον της Ελλάδος και της Λάρκο. Σας λέω λοιπόν για να μην ανησυχείτε ότι η αξιολόγηση του προγράμματος και η συναρτώμενη εκταμίευση της δόσης δεν πρόκειται να κολλήσουν σε αυτό το θέμα… Θα έχει λυθεί και μάλιστα κατά τρόπο ικανοποιητικό για όλους...