Ραδιενεργά

Θα προχωρήσει κανονικά η Γενική Συνέλευση της ΔΕΗ την Τρίτη και θα αποφασιστεί η δημιουργία της Holding που θα «υποδεχθεί» το 51% των μετοχών του ΑΔΜΗΕ; Η απάντηση που δίνεται επισήμως είναι πως ναι, θα προχωρήσει κανονικά, και η υλοποίηση των δεσμεύσεων που ανελήφθησαν έναντι των τραπεζών για να άρουν τις αντιρρήσεις τους θα είναι μια διαδικασία που θα «τρέχει» παράλληλα. Επειδή όμως τα πράγματα κινούνται επί ξηρού ακμής κρατήστε και μια επιφύλαξη μήπως έχουμε κι άλλη αναβολή την Τρίτη…

Επειδή έγραψα για τα πολύτιμα νερά που δεν πρέπει να σπαταλάμε, βλέποντας τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ για την συνεισφορά κάθε πηγής στο ηλεκτρικό σύστημα τις μέρες της κρίσης, εντοπίζει κανείς κάτι ενδιαφέρον: Η αύξηση της αιολικής παραγωγής από τις 10 Ιανουαρίου στις 11 Ιανουαρίου επέτρεψε τη  μείωση της χρήσης νερών στα Μεγάλα Υδροηλεκτρικά.  Όσο έμπαιναν τα αιολικά, τόσο μειωνόταν η χρήση νερών και αυτό δείχνει πόσο ωφέλιμος μπορεί να είναι ο συνδυασμός ΑΠΕ και Υδροηλεκτρικών, συνδυασμός που εφαρμόζεται ιδανικά στα αντλησιοταμιευτικά έργα.

Όπως σας έχω γράψει και πάλι, μεγάλη ανάσα στο ενεργειακό σύστημα της χώρας έδωσαν αυτές τις μέρες τα υδροηλεκτρικά της ΔΕΗ. Όμως, δεν μπορεί να συνεχιστεί εσαεί η εκμετάλλευσή τους σε καταστάσεις ανάγκης. «Τα νερά πέφτουν», όπως μας είπε χαρακτηριστικά κορυφαίο στέλεχος, ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι σε κάποια υδροηλεκτρικά (π.χ. Πουρνάρι), τα αποθέματα του ταμιευτήρα εξαντλήθηκαν. Ο προβληματισμός δεν αφορά μόνο το άμεσο διάστημα, που μόνο απίθανο δε θεωρείται να «ζορίσουν» ξανά τα πράγματα, αλλά κυρίως το καλοκαίρι, όταν η επάρκεια του συστήματος εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τα υδροηλεκτρικά. Τα χιόνια και οι βροχές είναι ευτύχημα από αυτή την άποψη, αλλά τα νερά, εν γένει, είναι πολύτιμος εθνικός πόρος και καλό είναι να μην σπαταλούνται…

Και μιας και πιάσαμε τον ΑΔΜΗΕ, σήμερα μαθαίνω ότι στο ΔΣ της εταιρείας δεν περιλαμβάνεται στην ατζέντα ένα ζήτημα που άναψε φωτιές στην προηγούμενη συνεδρίαση, αλλά τελικώς απεσύρθη. Καλό είναι αυτό... Ίσως έγινε αντιληπτό ότι δεν είναι εποχές για «εξτραδάκια», αμφισβητούμενης μάλιστα νομιμότητας, που εάν γίνουν γνωστά θα προκαλέσουν το κοινό αίσθημα. 

Κάποιοι θεώρησαν ότι η ευθύνη για την μακροχρόνια απόσυρση των 2 μονάδων του Αγίου Δημητρίου βαρύνει τη ΔΕΗ. Όμως ο Κώδικας είναι σαφής: οι αποφάσεις για κάθε έτος αξιοπιστίας λαμβάνονται τον Οκτώβριο από τον ΑΔΜΗΕ, μετά από εισηγήσεις των παραγωγών. Δηλαδή σύμφωνα με τη ρητή πρόβλεψη του κώδικα, οι παραγωγοί εισηγούνται (περιλαμβάνοντας μάλιστα και εναλλακτικά σενάρια) και ο διαχειριστής αποφασίζει. Είναι ξεκάθαρο δηλαδή ότι την ευθύνη για τον προγραμματισμό του συστήματος την έχει ο διαχειριστής, όπως είναι και λογικό άλλωστε

Νομίζω ότι τόσο η τρέχουσα κρίση στο ενεργειακό σύστημα, όσο και εκείνη που προηγήθηκε μέσα στις γιορτές με αφορμή την απόσυρση των πυρηνικών της Γαλλίας, δικαίωσαν όσους – μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος της ΔΕΗ – υποστηρίζουν ότι ο λιγνίτης, ως το μόνο εγχώριο καύσιμο βάσης, θα πρέπει να συνεχίσει να παίζει σημαντικό ρόλο στο ενεργειακό μείγμα της χώρας για πολλά χρόνια ακόμα. «Η μετάβαση στη μετά λιγνίτη εποχή θα πρέπει να γίνει με όρους εξασφάλισης της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας» μου λέει χαρακτηριστικά αρμόδια πηγή. Είναι γεγονός ότι, ακόμα και με τις βλάβες τους, τα λιγνιτικά που δούλεψαν στο φουλ έδωσαν μεγάλη ανάσα στο σύστημα. Το ίδιο ισχύει και για τα υδροηλεκτρικά αλλά εκεί πρέπει πάντα να γίνεται φειδωλή χρήση…

Όταν το κράτος προσπαθεί να μανιπουλάρει την αγορά, αυτό γυρίζει μπούμερανγκ. Τα έχει πει ο Χάγιεκ εδώ και καιρό. Το είδαμε στο παρελθόν, όταν στη Σοβιετική Ένωση προσπαθούσαν να ελέγξουν τις τιμές των τροφίμων, ξέμεναν από φαγητό. Το βλέπουμε και τώρα, όταν η ΔΕΗ προσπαθεί να κρατήσει χαμηλά την ΟΤΣ σε συνθήκες ακραίας ζήτησης, ξεμένουμε από ρεύμα. Αυτοί είναι οι νόμοι της αγοράς. Και εκτός από το Χάγιεκ το είπε και ο πρόεδρος της ΡΑΕ: δεν μπορεί η ΔΕΗ να θέλει να έχει μερίδιο 90% στην λιανική αγορά μόνο στα κέρδη. Το 90% στα δύσκολα, όπως τις μέρες ψύχους που διανύουμε, σημαίνει και ρίσκο. Άλλο εάν τελικά επελέγη η λύση του κλεισίματος των ηλεκτρικών συνόρων,αφού δε λειτουργεί η αγορά... 

Στην πρόσφατη συνέντευξή του στο ΑΠΕ ο πρόεδρος της ΔΕΗ Μανόλης Παναγιωτάκης έκανε μια περίεργη αναφορά στο θέμα του διαχωρισμού του ΑΔΜΗΕ: «για την ολοκλήρωση του πλήρους ιδιοκτησιακού διαχωρισμού του ΑΔΜΗΕ από τη ΔΕΗ, θεωρώ ότι πρέπει να εφαρμοστούν οι βέλτιστες λύσεις με το αποδοτικότερο δυνατό οικονομικό αποτέλεσμα για τη ΔΕΗ πράγμα άκρως απαραίτητο στις σημερινές συνθήκες, σε πλήρη συμμόρφωση με την κοινοτική νομοθεσία και διασφάλιση του απόλυτου ελέγχου του ΑΔΜΗΕ από το κράτος, ανεξάρτητα από την τύχη του 17%». Τι είναι το περίεργο; Ότι η διαδικασία είναι δεδομένη, ψηφισμένη, προβλέπει συγκεκριμένα στάδια και είναι σε εξέλιξη. Στις 12 του μηνός μάλιστα είναι προγραμματισμένη η Γενική Συνέλευση για να περάσει το 51% του ΑΔΜΗΕ από τη ΔΕΗ στην εταιρεία holding και από εκεί οι μετοχές θα περάσουν δωρεάν μέσω χρηματιστηρίου στους σημερινούς μετόχους της ΔΕΗ (δημόσιο, ΤΑΙΠΕΔ και ιδιώτες). Τι άλλο εννοεί λοιπόν ο… ποιητής ως βέλτιστη λύση με αποδοτικότερο οικονομικό αποτέλεσμα για τη ΔΕΗ; Ανέτρεξα στο αρχείο μου και βρήκα ότι ο Μ. Παναγιωτάκης είχε και πάλι αναφερθεί στο θέμα στις 31 Οκτωβρίου, όταν επικυρώθηκε η επιλογή της κινεζικής State Grid ως προτιμητέου στρατηγικού επενδυτή για την πώληση του 24% του ΑΔΜΗΕ. Έλεγε τότε συγκεκριμένα: «Στόχος τώρα είναι η διασφάλιση του ελέγχου του 51% του μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ από το Δημόσιο και η μεγιστοποίηση του οφέλους για τη ΔΕΗ και την οικονομία, πράγματα για τα οποία υπάρχουν συγκεκριμένες ιδέες στο πλαίσιο και της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας και πολιτικής». Επισημαίνω το «συγκεκριμένες ιδέες» οι οποίες προφανώς είναι διαφορετικές από εκείνες που υλοποιούνται σήμερα. Και η απορία παραμένει: Τι εννοεί ο ποιητής Μανόλης Παναγιωτάκης και σε ποιους απευθύνεται;

Είναι απώλεια για το ενεργειακό ισοζύγιο το να «ρίχνεις» μαζικά τα αποθέματα νερού στην ηλεκτροπαραγωγή, όπως έγινε τις τελευταίες ημέρες με την κρίση. Νομίζω ότι το παραδέχτηκαν όλοι στη χθεσινή σύσκεψη στο ΥΠΕΝ. Αυτό που φάνηκε όμως επίσης, είναι η ανάγκη να αλλάξει ο κώδικας ώστε να προβλέπει και αποζημίωση για τις μονάδες του φυσικού αερίου που «γυρίζουν» αναγκαστικά στο ντίζελ. Αυτό έκαναν Κομοτηνή και Λαύριο της ΔΕΗ, αλλά και η μονάδα της ΗΡΩΝ, για να γίνει εξοικονόμηση αερίου. Αυτό όμως έχει κόστος, το οποίο πρέπει κάπως να αποζημιώνεται. Πρέπει δε να πούμε ότι, παρότι έχουμε απελευθέρωση της αγοράς και των εισαγωγών, στη δύσκολη στιγμή η ΔΕΠΑ χρειάστηκε να παίξει ένα ρόλο κάπως ευρύτερο και να διασφαλίσει την επάρκεια εφοδιασμού. Και όχι μόνον επειδή έχει συμβόλαια με τους ηλεκτροπαραγωγούς…

Έγραψα τις προάλλες για το προσωπικό του ΛΑΓΗΕ που δουλεύει με όρους πολύ απαιτητικούς αλλά με μισθούς και αντιμετώπιση δημοσίου υπαλλήλου, ωστόσο δεν είναι οι μόνοι. Τα πράγματα στη ΡΑΕ, στην «καρδιά» δηλαδή του ενεργειακού συστήματος, είναι ίσως ακόμα χειρότερα. Η ΡΑΕ ανήκει πλέον και αυτή στους Φορείς Γενικής Κυβέρνησης, έχει ενιαίο μισθολόγιο και βέβαια χαμηλούς μισθούς. Το προσωπικό της ΡΑΕ από το 2011 έχει υποστεί μειώσεις 50% κατά μέσο όρο, ενώ πρόσφατα καταργήθηκε και η λίγο καλύτερη αντιμετώπιση των Ειδικών Επιστημόνων. Και μιλάμε για προσωπικό με εξειδίκευση, με διδακτορικά, πολύ υψηλών προδιαγραφών επιστημονικά, το οποίο βέβαια δουλεύει Σαββατοκύριακα και νύχτες για να βγαίνουν οι χιλιάδες σελίδες των Αποφάσεων της Αρχής. Η παρατήρηση αυτή μάλιστα είναι πολύ επίκαιρη, γιατί το προσωπικό της ΡΑΕ φορτώθηκε μεγάλο μέρος της ευθύνης (και πολλά ξενύχτια μες τα Χριστούγεννα) για την  διασφάλιση της ομαλότητας στην κρίση τροφοδοσίας της ενεργειακής αγοράς τις προηγούμενες ημέρες. Το θέμα (και το πρόβλημα) δεν είναι καινούργιο, το ξέρουν όλοι… Η ευνοϊκή νομοθετική ρύθμιση του καλοκαιριού δεν ήταν αρκετή, καθώς για να υλοποιηθεί πρέπει να εκδοθεί η σχετική ΚΥΑ, για την οποία προφανώς πρέπει να υπάρξει «πράσινο φως» από την τρόικα… Φοβάμαι όμως ότι μέχρι να βγεί η ΚΥΑ, η ΡΑΕ θα έχει αποδεκατιστεί. Τι εννοώ; Ότι τα στελέχη της Αρχής «την κάνουν» ένα ένα, βρίσκοντας δουλειές με άλλους όρους στην αγορά. Και μάλιστα όπως μαθαίνω, μεταξύ άλλων, σε υψηλές θέσεις σε Ευρωπαίους Διαχειριστές και Λειτουργούς. Πράγμα άλλωστε που δείχνει και την αξία τους…  

Νομίζω ότι, σε γενικές γραμμές, η αντιμετώπιση της κρίσης που προέκυψε στην τροφοδοσία του ενεργειακού συστήματος, - κρίσης που παραμένει μην ξεχνιόμαστε -, ήταν μια καλή στιγμή για τους εμπλεκόμενους φορείς. Η ΔΕΠΑ είχε πράγματι διαγνώσει έγκαιρα το πιθανό πρόβλημα και είχε επισπεύσει την έλευση φορτίων, η ΡΑΕ έδειξε αντανακλαστικά αλλά και νηφαλιότητα ώστε να μην υπάρξουν σπασμωδικές κινήσεις, ΑΔΜΗΕ και ΔΕΣΦΑ έδειξαν να ελέγχουν καλά το χώρο τους, ενώ και οι ηλεκτροπαραγωγοί (ιδιώτες και ΔΕΗ) δέχτηκαν να κινηθούν και εις βάρος των συμφερόντων τους, ενώ και η βιομηχανία θα "υποστεί" τη διακοψιμότητα. Ωστόσο το αποτέλεσμα θα δείξει, καθώς η διαθεσιμότητα αερίου είναι οριακή. Τα Χριστούγεννα θα περάσουν με τους υπεύθυνους στις θέσεις τους και σε "σύσκεψη διαρκείας", ενώ από Δευτέρα, με την έλευση του πλοίου, τα πράγματα λογικά θα είναι πιο χαλαρά.

Αντιγράφω από τις δηλώσεις Παναγιωτάκη: «Η μείωση του μεριδίου της ΔΕΗ στην αγορά προμήθειας (λιανική) ηλεκτρικής ενέργειας κινείται σε ρυθμούς ελεγχόμενους, παρά το μεγάλο περιθώριο κέρδους των προμηθευτών εξ αιτίας της χαμηλής χονδρεμπορικής τιμής (οριακή τιμή), οι οποίοι ωστόσο αποφεύγουν να αναλάβουν το αναγκαίο ρίσκο και να προβούν στις αναγκαίες επενδύσεις που θα συντελούσαν στο ταχύτερο άνοιγμα της αγοράς. Η αξιοπιστία, το κοινωνικό πρόσωπο και οι ποικίλες δράσεις της ΔΕΗ, σε συνδυασμό με την επιβάρυνση όλων των προμηθευτών από τις πρόσφατες ρυθμίσεις για την κάλυψη του ΕΛΑΠΕ, αποτελούν προς το παρόν ισχυρό αντίβαρο στις δημοπρασίες παραγωγής της ΔΕΗ σε τιμές πολύ κατώτερες της οριακής. Έτσι η ΔΕΗ διαθέτει και θα αξιοποιήσει το χρονικό περιθώριο ανάληψης των ήδη δημοσιοποιημένων πρωτοβουλιών για τη σύσταση και διάθεση θυγατρικών εταιρειών πελατών».

Είναι σαφές ότι η διοίκηση της ΔΕΗ κάνει τις όποιες κινήσεις κάνει (βλέπε το μείον 15% αλλά και την υπόλοιπη εμπορική πολιτική επ΄αφορμή της ανεισπραξιμότητας) σε μια προσπάθεια να χάσει όσο το δυνατόν λιγότερους πελάτες, ειδικά από τις «καλές» κατηγορίες πελατών, μέχρι να προλάβει να δημιουργήσει και να διαθέσει τις θυγατρικές εταιρείες της λιανικής. Εκτιμά προφανώς ότι έτσι θα μπορέσει να ελέγξει το άνοιγμα της αγοράς και ότι η υποχρεωτική  μετακίνηση πελατών θα γίνει με ευνοϊκούς για την ίδια όρους. «Χωρίς τις αρνητικές επιπτώσεις των λεγόμενων ΝΟΜΕ» όπως λέει χαρακτηριστικά ο κ. Παναγιωτάκης. Όπως καταλαβαίνετε, με δεδομένες τις δεσμεύσεις του μνημονίου και την εξελίξει διαπραγμάτευση για τα NOME, η ΔΕΗ μπορεί μεν να παίζει κατενάτσιο, παίζει όμως και με τη φωτιά…

Δεν θα σας πω τίποτα ακόμα. Θα σας επισημάνω μόνο ένα απόσπασμα από τις χθεσινές δηλώσεις Παναγιωτάκη κατά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων 9μήνου: «Γενικότερα η Διοίκηση της ΔΕΗ θα εντείνει τις προσπάθειες σε συνεργασία με το εποπτεύον Υπουργείο και τους αρμόδιους κοινοτικούς και εγχώριους φορείς για να επανεξεταστούν ορισμένες ρυθμίσεις που αφορούν στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας για το ομαλό άνοιγμα της αγοράς με την υπέρβαση του αδιεξόδου ρευστότητας στην αγορά που πλήττει ιδιαίτερα τη ΔΕΗ και τη διασφάλιση των συμφερόντων των καταναλωτών και της οικονομίας.»

Παπαβασιλείου της ΣΩΛΚ και Αλεξίου των ΕΛΚΑ χτύπησαν από κοινού το καμπανάκι έναρξης της σημερινής συνεδρίασης του Χρηματιστηρίου Αθηνών, με την ευκαιρία της έναρξης της διπλής διαπραγμάτευσης της Cenergy σε Αθήνα και Βρυξέλλες (Euronext). Ως εκπρόσωποι της βαριάς βιομηχανίας μάλιστα χτύπησαν την «κουδούνα», το παλιό κουδούνι, που χρησιμοποιείτο στη Σοφοκλέους, ενώ είχε προηγηθεί και η έναρξη της συνεδρίασης στις Βρυξέλλες. Το παρών στην εκδήλωση έδωσαν στελέχη της Βιοχάλκο αλλά και ο πρόεδρος του ΧΑ κ. Λαζαρίδης.

Μαθαίνω ότι, παρά τις αντιδράσεις και τις προσπάθειες, στο νέο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης της ΕΛΣΤΑΤ περιλαμβάνεται κανονικά, κανονικότατα, και ο ΛΑΓΗΕ. Αυτό σημαίνει ένταξη των νέων εργαζόμενων στο ενιαίο μισθολόγιο, αυστηρός έλεγχος και γενικά περιορισμοί και δεσμεύσεις του βαθέως κράτους. Θα μου πείς γιατί είναι κακό αυτό; Αν κάνει κανείς τον κόπο να δει τα προσόντα που ζητάει ο Λειτουργός για τα 20 άτομα που θέλει να προσλάβει, θα καταλάβει ότι μιλάμε για προσωπικό ειδικών προδιαγραφών και βέβαια για θέσεις που απαιτούν πολύωρη και εξειδικευμένη καθημερινή απασχόληση. Δεν μπορείς λοιπόν να ζητάς τέτοια πράγματα και να πληρώνεις με το ενιαίο μισθολόγιο… Δεν μπορεί να δουλέψει ως δημόσια υπηρεσία ο ΛΑΓΗΕ… Κι όπως ξέρετε, όταν δεν μπορεί να δουλέψει ο ΛΑΓΗΕ το πρόβλημα το έχει όλη η αγορά…

Ο Γιώργος Σταθάκης έχει γυρίσει από τις ΗΠΑ, οι διαπραγματεύσεις με τους επικεφαλής του κουαρτέτου για τα ενεργειακά θα πραγματοποιηθούν πλέον και σε αυτό το επίπεδο και θα ξεκινήσουν μάλλον σήμερα. Στο «παρακάτω» επίπεδο, δηλαδή στις επαφές με τα τεχνικά κλιμάκια, δεν έχουμε πάντως  ακόμα φως. Το θέμα είναι βέβαια ότι συνολικά οι διαπραγματεύσεις με τους δανειστές, και η ίδια η δεύτερη αξιολόγηση, μπαίνουν σε μια περίεργη περίοδο με πολλές αναταράξεις και αβεβαιότητες. Οπότε μην περιμένετε, κατά τη γνώμη μου, ο κόσμος να καίγεται και η συζήτηση για τα NOME να… χτενίζεται!

Με τη νέα, αναμενόμενη άλλωστε, απάντηση του Στέλιου Λουμάκη, κλείνουμε εδώ το ιδιότυπο debate για το ΕΤΜΕΑΡ που θα πληρώνουν οι αυτοπαραγωγοί net metering. Θυμίζουμε ότι το θέμα θα έχει άμεσα εξέλιξη, καθώς από μέρα σε μέρα η ΡΑΕ θα παραδώσει τη γνωμοδότησή της για τις αλλαγές του θεσμικού πλαισίου, γνωμοδότηση που είναι απαραίτητη προκειμένου στη συνέχεια το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να προχωρήσει στην έκδοση της Υπουργικής Απόφασης. Βασικό διακύβευμα είναι αν οι αυτοπαραγωγοί  θα πληρώνουν ΕΤΜΕΑΡ επί της απορροφηθείσας ενέργειας ή  επί της λογιστικά συμψηφισμένης ανά 3ετία. Στη δεύτερη περίπτωση το net metering γίνεται ελκυστικότερο.

Μας γράφει λοιπόν ο κ. Λουμάκης: «Η απόφαση 3367/2015 του ΣτΕ γράφει πως οι αυτοπαραγωγοί ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ δεν περιλαμβάνονται μεταξύ των υποκειμένων στο ΕΤΜΕΑΡ για την αυτοπαραγωγή της ενέργειας τους αυτής, είτε αυτή η ενέργεια διοχετεύεται στο δίκτυο είτε ιδιοκαταναλώνεται.  Πουθενά δεν λέει πως οι αυτοπαραγωγοί δεν υπόκεινται σε ΕΤΜΕΑΡ για το ρεύμα που απορροφούν και καταναλώνουν από το δίκτυο.  Ας μην εξισώνουν νομικά λοιπόν κάποιοι πως το διοχετευόμενο στο δίκτυο ρεύμα των αυτοπαραγωγών τάχα ταυτίζεται εννοιολογικά με το απορροφούμενο.  Δεν υπάρχει καμία απολύτως σχέση, πέραν του εξωτερικού εννοιολογικά γεγονότος πως η Πολιτεία για να επιδοτήσει το net metering έχει θεσπίσει πρόγραμμα ετήσιου συμψηφισμού εισερχόμενης-εξερχόμενης ενέργειας.  Άλλο όμως η επιδότηση της Πολιτείας και άλλο ο νομικός εννοιολογικός διαχωρισμός που υφίσταται και καταφανώς διαπερνά την σκέψη και το γράμμα της εν λόγω απόφασης του ΣτΕ όσο και της σύγχρονης της υπ. αριθμ. 3366/2015 περί επιβολής ΕΤΜΕΑΡ στους καταναλωτές ως κόστος ρεύματος».

Στον... ιδιότυπο διάλογο - μέσω της στήλης - για το ΕΤΜΕΑΡ των αυτοπαραγωγών παρεμβαίνει με μήνυμά του και ο Δημήτρης Ιμπραήμ της Greenpeace. Λέει συγκεκριμένα: «Όπως είναι γνωστό, το ΣτΕ έβγαλε δύο συμπληρωματικές αποφάσεις για το ΕΤΜΕΑΡ. Την 3366-2015 που αφορά αμιγώς καταναλωτές και την 3367-2015 που αφορά αυτοπαραγωγούς καθαρής ενέργειας. Στη δεύτερη απόφαση, το ΣτΕ δεν θα μπορούσε να είναι πιο σαφές: “είτε η καθαρή ενέργεια εγχέεται στο σύστημα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας είτε αυτοκαταναλώνεται από τον παραγωγό της συμβάλλει αποτελεσματικά στην εκπλήρωση του εθνικού στόχου διείσδυσης καθαρής ενέργειας στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας, χάριν της προστασίας του περιβάλλοντος μέσω χρήσεως φιλικών προς αυτό πηγών ενέργειας” και “οι αυτοπαραγωγοί ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘ/ΣΗΘΥΑ δεν περιλαμβάνονται μεταξύ των υποκειμένων στο Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αέριων Ρύπων για την αυτοπαραγωγή της ενέργειας αυτής”. Τι δεν καταλαβαίνουμε από αυτό;»

Ο πρόεδρος του ΣΠΕΦ Στέλιος Λουμάκης με νέο σχόλιό του αναφέρεται στο γνωστό, πλέον, θέμα του ΕΤΜΕΑΡ των αυτοπαραγωγών, απαντώντας στις προηγούμενες παρατηρήσεις και απόψεις:

«Η απόφαση 3367/2015 του ΣτΕ αφορά την προσφυγή της Motor Oil ως αυτοπαραγωγού, η οποία μέχρι τότε πλήρωνε ΕΤΜΕΑΡ επί της κατανάλωσης της συνολικά, δηλαδή ακόμη και αν αυτή προερχόταν απευθείας από την ταυτοχρονισμένη παραγωγή της, δηλαδή ακόμη και αν επρόκειτο για πραγματική ιδιοκατανάλωση.  Αυτό λοιπόν που επετεύχθη με την απόφαση 3367 του ΣτΕ και όπως τροποποιήθηκαν εν συνεχεία οι χρεώσεις, είναι οι αυτοπαραγωγοί να μην πληρώνουν ΕΤΜΕΑΡ για την αυτοπαραγωγή τους που ταυτοχρονισμένα ιδιοκαταναλώνεται.   Μπορούν συνεπώς για την αυτοπαραγωγή τους που δεν ιδιοκαταναλώνεται λόγω ετεροχρονισμού της κατανάλωσης τους, να την αποθηκεύσουν με τρόπο που αυτοί κρίνουν πρόσφορο στις εγκαταστάσεις τους ώστε να την χρησιμοποιήσουν σε ώρες που την έχουν ανάγκη και με σκοπό να μην ζητήσουν ενέργεια από το δίκτυο, ενέργεια η οποία έχει συγκεκριμένα όπως έχουμε πολλάκις γράψει κόστη (ανταγωνιστικό σκέλος και ΕΤΜΕΑΡ).  Με το παλαιό λοιπόν καθεστώς πριν την απόφαση 3367 του ΣτΕ θα πλήρωναν ΕΤΜΕΑΡ και για την ενέργεια αυτή, δηλαδή την αποθηκευμένη στις εγκαταστάσεις τους ενέργεια, επειδή όπως ελέχθη το ΕΤΜΕΑΡ εφαρμοζόταν επί της συνολικής κατανάλωσης τους και ασχέτως από που προήλθε το ρεύμα.  Αυτό λοιπόν δικαίως άλλαξε.

Την ίδια στιγμή το ΣτΕ με μια δεύτερη απόφαση του, την 3366/2015 όπως νωρίτερα αναρτήσαμε, απεφάνθη πως οι τελικοί χρήστες ενέργειας οφείλουν να πληρώνουν το ΕΤΜΕΑΡ που αντιστοιχεί στην ενέργεια που απορρόφησαν από το δίκτυο, διότι το ΕΤΜΕΑΡ είναι μέρος του κόστους του ρεύματος αυτού.  Και επειδή για κάθε 100kWh ενέργειας που απορροφά κάποιος από το δίκτυο, οι 20 kWh είναι ΑΠΕ του Ειδικού Λογαριασμού, είναι προφανές πως γι αυτές οφείλεται και ΕΤΜΕΑΡ πέραν του ανταγωνιστικού κόστους του τιμολογίου.  Αν το ΕΤΜΕΑΡ αυτό δεν πληρωθεί από αυτόν που απορρόφησε και κατανάλωσε το ρεύμα αυτό, τότε με τη μορφή της σταυροειδούς επιδότησης αναγκαστικά θα πρέπει να το πληρώσουν κάποιοι άλλοι.  Δηλαδή κάποιοι άλλοι μέσω αυξήσεων στο ΕΤΜΕΑΡ θα πληρώνουν το ρεύμα κάποιων άλλων κ.ο.κ., αφού όπως είπαμε το ΕΤΜΕΑΡ είναι κόστος ρεύματος.   Νομίζουμε πως το αποτέλεσμα αυτό θα είναι ασυμβίβαστο με την λογική, ειδικότερα μάλιστα όσο η κλίμακα εφαρμογής του προγράμματος virtual net metering θα μεγαλώνει.

Με γνώμονα λοιπόν την νομική βιωσιμότητα του προγράμματος, την αποφυγή αναδρομικών ανατροπών προσέχως και επειδή οι σταυροειδούς μορφής επιδοτήσεις τα τελευταία χρόνια είναι ζητούμενο να εκλείψουν, το πρόγραμμα net metering ή virtual net metering οφείλει να εναρμονίζεται και με την κατεύθυνση αυτή πέραν δηλαδή και των δύο αποφάσεων του ΣτΕ ταυτοχρόνως. 

Το γεγονός τέλος πως η Πολιτεία αποφάσισε να επιδοτήσει το net metering υποχρεώνοντας το διαχειριστή του δικτύου να παρέχει με το δίκτυο του υπηρεσίες εικονικής αποθήκευσης σε αυτό, δεν σημαίνει πως το ρεύμα που πραγματικά απορροφήθηκε και καταναλώθηκε μέσω του δικτύου, δεν πρέπει ως κόστος να ανακτάται στους παραγωγούς που το παρείχαν».

Όπως σας είχαμε ενημερώσει εγκαίρως, οι Κινέζοι της State Grid βρίσκονται ήδη στην Αθήνα (η ΔΕΗ ανακοίνωσε επίσημα ότι θα υπογράψουν την Παρασκευή) και, αν αληθεύουν οι πληροφορίες μου, θα έχουν σήμερα συζητήσεις με τη ΡΑΕ για την πιστοποίηση του ΑΔΜΗΕ. Το θέμα δεν είναι απλό, καθώς για επενδυτές που προέρχονται από χώρες εκτός Ε.Ε., υπάρχουν ειδικές προβλέψεις στην κοινοτική οδηγία. Δεν έχουν βέβαια πλειοψηφική συμμετοχή οι Κινέζοι, ωστόσο είναι στρατηγικοί μέτοχοι και αυτό καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις απαιτήσεις. Κάποιοι κάνουν ήδη λόγο για «νέο ΔΕΣΦΑ», νομίζω όμως ότι η ίδια η διαδικασία πιστοποίησης είναι και μια ασπίδα έναντι μελλοντικών ενστάσεων της Κομισιόν. Γιαυτό και το θέμα, όπως είπαμε, δεν είναι από τα απλά…