Νέα δεδομένα για τις ιδιωτικοποιήσεις από μια πιθανή παρατεταμένη αναταραχή στις αγορές

Σε μια στιγμή που το ελληνικό πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων εισέρχεται στην τελική του ευθεία, μια παράταση της αναταραχής και μεταβλητότητας στις διεθνείς αγορές, μπορεί να προκαλέσει νέα δεδομένα.

Αν και νωρίς για προβλέψεις, εντούτοις τυχόν συντήρηση στα ξένα χρηματιστήρια του κλίματος αβεβαιότητας που πυροδοτεί το τέλος εποχής για το φθηνό χρήμα, μπορεί να επιφέρει ένα διπλό αντίκτυπο στο επενδυτικό περιβάλλον.

Αφενός να αναστείλει μέχρι νεωτέρας, κάποιες ειλημμένες αποφάσεις ξένων ομίλων για επενδύσεις στο εξωτερικό, όπως για παράδειγμα στην Ελλάδα. Αφετέρου να δημιουργήσει μια νέα "πραγματικότητα" στο χρηματιστήριο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για αποτιμήσεις κρατικών συμμετοχών, όπως της ΔΕΗ, της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, ποσοστά των οποίων κατέχει το ΤΑΙΠΕΔ, και πρόκειται να πάρουν το δρόμο της ιδιωτικοποίησης.

Στο πρώτο, άνθρωποι με γνώση του επενδυτικού περιβάλλοντος, εξηγούν ότι οι επενδυτές σε καιρούς αβεβαιότητας προτιμούν τα "σίγουρα", δηλαδή την ασφάλεια που προσφέρουν τοποθετήσεις σε χώρες χαμηλού έως μηδενικού ρίσκου. Αν με λίγα λόγια η παγκόσμια οικονομία εισέλθει σε μια "νέα εποχή", δίχως δηλαδή τα χαμηλά επίπεδα επιτοκίων, ευρώ, και πετρελαίου της περιόδου 2015-2017, τότε οι επιπτώσεις για την μόλις ανακάμπτουσα ελληνική οικονομία δεν μπορεί παρά να είναι αρνητικές. Κυρίως μέσω του γεγονότος της χαμηλότερης διεθνούς ζήτησης και, ενδεχομένως, μέσω της επαναφοράς της αβεβαιότητας για το μέλλον του ευρώ.

Το ερώτημα είναι κατά πόσο κάτι τέτοιο είναι σε θέση να αποτρέψει επενδυτές από το να έρθουν στην Ελλάδα ; Θεωρητικά η απάντηση είναι καταφατική. Αυτή τη στιγμή η ελληνική οικονομία έχει δύο χαρακτηριστικά που, κανονικά, θα έπρεπε να προσελκύουν ξένες επενδύσεις : Τις χαμηλές αποτιμήσεις περιουσιακών στοιχείων και το μεγάλο αριθμό ανέργων σχετικά υψηλής εξειδίκευσης και μάλλον χαμηλού κόστους.  Σειρά παραγόντων, κάποιοι παλαιοί όπως η γραφειοκρατία και η αργή απονομή δικαιοσύνης, και κάποιο νέοι, όπως το εχθρικό προς το επιχειρείν κλίμα που καλλιεργήθηκε για μεγάλο διάστημα από την παρούσα κυβέρνηση αλλά και η αύξηση των φορολογικών συντελεστών σε υψηλά επίπεδα, φαίνεται να εμποδίζουν την προσέλκυση αυτών των επενδύσεων.

Επομένως, ενδεχόμενη μείωση στην εξωτερική ζήτηση λόγω ύφεσης στη διεθνή οικονομία είναι πιθανόν να μειώσει την τόσο απαραίτητη ροή "συναλλάγματος", με αρνητικές επιπτώσεις στο ρυθμό ανάπτυξης.

Ας έρθουμε τώρα στις εισηγμένες, των οποίων μετοχές κατέχει το ΤΑΙΠΕΔ. Αν και δεν έχει ακόμη αποφασιστεί η μέθοδος αποκρατικοποίησης - αφού οι σύμβουλοι που έχει προσλάβει το ΤΑΙΠΕΔ δεν έχουν ακόμη παραδώσει ή παραδίδουν τώρα τις εισηγήσεις τους- εντούτοις το πιθανότερο σενάριο ήταν η πώληση μετοχών να γίνει μέσω του χρηματιστηρίου με άνοιγμα βιβλίου προσφορών (Accelerated Book Building).

Πρόκειται για μια ταχεία διαδικασία, όπου ορίζεται ελάχιστη τιμή ανά μετοχή, και το βιβλίο προσφορών μένει ανοικτό για μία-δύο ημέρες, γεγονός που σημαίνει ότι η πώληση ολοκληρώνεται σε χρόνο- εξπρές.

Είναι προφανές ότι εφόσον η αναταραχή στις αγορές αποδειχθεί ότι δεν είναι παροδική, τότε πράγματι οι ιθύνοντες θα χρειαστεί να σκεφτούν κάποιο Plan B  προκειμένου να γίνουν αυτές οι ιδιωτικοποιήσεις.

Αυτό φυσικά θα συμβεί σε περίπτωση που επιβεβαιωθούν οι “συντηρητικοί”. Υπάρχει ωστόσο και η πιο “αισιόδοξη” άποψη, σύμφωνα με την οποία, οι αναταραχές που προήλθαν από την αύξηση των ομολογιακών αποδόσεων, δημιουργώντας συνειρμούς για επερχόμενο πληθωρισμό και προοπτική πιο επιθετικής σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής από τις Κεντρικές Τράπεζες, δεν μπορούν να συνεχιστούν επί μακρόν. Και αυτό για τον απλούστατο λόγο ότι εξακολουθούν να υπάρχουν θεμελιώδη στοιχεία που συνηγορούν για ισχυρή Παγκόσμια ανάπτυξη".