Πουλλικκάς: Αξιόπιστη λύση τα οχήματα υδρογόνου για την απανθρακοποίηση των οδικών μεταφορών - Πτώση του κόστους σε βάθος 10ετίας

Τα οχήματα υδρογόνου με κυψέλες καυσίμου αποτελούν μια από τις πλέον υποσχόμενες τεχνολογίες για την απανθρακοποίηση των οδικών μεταφορών. Ωστόσο, η οικονομική τους βιωσιμότητα εξαρτάται από μια σειρά κρίσιμων παραμέτρων. 

Παραμέτρων όπως το κεφαλαιουχικό κόστος των οχημάτων, την τιμή του υδρογόνου και το ευρύτερο πλαίσιο της κλιματικής πολιτικής. Νέα μελέτη της Ερευνητικής Μονάδας H₂Zero του Πανεπιστημίου Frederick αξιολογεί, μέσα από ένα πολυκριτηριακό μοντέλο βελτιστοποίησης, το Συνολικό Κόστος Ιδιοκτησίας (Total Cost of Ownership, TCO) και τις εκπομπές τις Εκπομπές από την Πηγή έως τον Τροχό (Well–to–Wheel, WTW), των οχημάτων υδρογόνου, των πετρελαιοκίνητων και βενζινοκίνητων οχημάτων, καθώς και των ηλεκτρικών οχημάτων με μπαταρία, για την περίοδο 2026-2060.

Η ανάλυση συνδυάζει προβλέψεις για το κόστος των οχημάτων, τις εξελίξεις στις τιμές των καυσίμων και της ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και τη μοντελοποίηση των εκπομπών, προκειμένου να αποτυπώσει το πότε το υδρογόνο μπορεί να καταστεί ταυτόχρονα οικονομικά ανταγωνιστικό και περιβαλλοντικά αποδοτικό. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το 2026 τα οχήματα υδρογόνου εμφανίζουν Συνολικό Κόστος Ιδιοκτησίας περίπου €275.000, σημαντικά υψηλότερο από τις υπόλοιπες τεχνολογίες, ενώ τα ηλεκτρικά οχήματα καταγράφουν το χαμηλότερο κόστος, μεταξύ €75.000-€90.000. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η εικόνα αλλάζει σταδιακά με την πάροδο του χρόνου, υπό συνθήκες ισχυρής απανθρακοποίησης και αυστηρότερης τιμολόγησης του άνθρακα. Τα οχήματα υδρογόνου γίνονται φθηνότερα από τα οχήματα εσωτερικής καύσης γύρω στο 2037 και φτάνουν σε ισοδυναμία κόστους με τα αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα περίπου το 2046.

Σε περιβαλλοντικό επίπεδο, η μελέτη δείχνει ότι τα οχήματα υδρογόνου με πράσινο υδρογόνο και τα ηλεκτρικά οχήματα έχουν καθ’ όλη τη διάρκεια της ανάλυσης το χαμηλότερο επίπεδο εκπομπών. Ειδικά για το 2026, τα οχήματα υδρογόνου εμφανίζουν περίπου τετραπλάσια χαμηλότερες εκπομπές σε σύγκριση με τα πετρελαιοκίνητα οχήματα.

Η έρευνα επισημαίνει επίσης τους βασικούς λόγους που εξακολουθούν να περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα των οχημάτων υδρογόνου. Το υψηλό κόστος των κυψελών καυσίμου και των δεξαμενών αποθήκευσης, η υψηλή λιανική τιμή του πράσινου υδρογόνου και οι περιορισμένοι όγκοι παραγωγής διατηρούν σήμερα το κόστος σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Την ίδια στιγμή, η ανάλυση αναδεικνύει και τα λειτουργικά πλεονεκτήματα της τεχνολογίας. Τα οχήματα υδρογόνου μπορούν να ανεφοδιαστούν σε 10-20 λεπτά, να μεταφέρουν υψηλότερο ωφέλιμο φορτίο σε βαριές εφαρμογές και να προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα σε στόλους και μεταφορές μεγάλων αποστάσεων, όπου ο χρόνος ανεφοδιασμού και το βάρος των μπαταριών αποτελούν κρίσιμους περιορισμούς.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκτίμηση του εύρους τιμών ισορροπίας για το υδρογόνο. Σύμφωνα με την ανάλυση, το 2026 η λιανική τιμή του υδρογόνου, που κυμαίνεται στα 6-8 €/kg, παραμένει αρκετά υψηλή και δεν επιτρέπει ακόμη στα οχήματα υδρογόνου να ανταγωνιστούν τις υπόλοιπες τεχνολογίες. Για να καταστούν ιδιαίτερα ανταγωνιστικά σε βαριές μεταφορές και σε εφαρμογές μεγάλων αποστάσεων, οι τιμές του υδρογόνου θα πρέπει να μειωθούν στην περιοχή των 2-4€/kg.

Με βάση τα αποτελέσματα της βελτιστοποίησης, η μελέτη προτείνει να παραμείνει η τιμολόγηση του άνθρακα ισχυρή και προβλέψιμη, ώστε να ενσωματώνεται σωστά το κόστος των εκπομπών. Παράλληλα, χρειάζεται να δοθεί στοχευμένη στήριξη στο υδρογόνο σε τομείς όπου μπορεί να έχει πραγματικό ρόλο, να αναπτυχθούν υποδομές ανεφοδιασμού σε βασικούς κόμβους και να συνδέονται οι ενισχύσεις με τις συνολικές εκπομπές των οχημάτων, δηλαδή με τις εκπομπές σε όλο τον κύκλο ζωής τους από την Πηγή έως τον Τροχό και όχι μόνο με τις άμεσες εκπομπές.

Όπως αναφέρει ο Καθηγητής Ενεργειακών Συστημάτων Ανδρέας Πουλλικκάς, μέλος του ακαδημαϊκού προσωπικού της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Frederick και επικεφαλής της ερευνητικής μονάδας H₂Zero: «Η ανάλυσή μας δείχνει ότι τα οχήματα υδρογόνου μπορούν να αποτελέσουν μια αξιόπιστη λύση για τις οδικές μεταφορές, εφόσον υπάρξουν οι σωστές πολιτικές για την τιμολόγηση του άνθρακα, μειωθεί το κόστος του υδρογόνου και αναπτυχθούν οι απαραίτητες υποδομές. Με απλά λόγια, τα οχήματα υδρογόνου δεν είναι ακόμη η φθηνότερη επιλογή, όμως μπορούν να παίξουν πολύ σημαντικό ρόλο στη μακροπρόθεσμη απανθρακοποίηση των μεταφορών στην Ευρώπη.»

Δείτε στα συνοδευτικά αρχεία ολόκληρη την ανάλυση.