Χωρίς πυξίδα, ασφυκτιά η αγορά έργων ΑΠΕ & αποθήκευσης – Αβεβαιότητα για τις προθέσεις του ΥΠΕΝ όσον αφορά τον «πάγο» ή όχι στους όρους σύνδεσης

Το «σήμα» από το ΥΠΕΝ περιμένει η αγορά, αναφορικά με το αν θα υπάρξει ή όχι παρέμβαση στη χορήγηση όρων σύνδεσης σε νέα έργα ΑΠΕ. Σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, όσο καθυστερούν οι αποφάσεις του υπουργείου, τόσο περισσότερο ενισχύεται η αβεβαιότητα – καθώς οι επενδυτές δεν έχουν εικόνα για το πώς διαμορφώνεται η «επόμενη ημέρα» για τις ΑΠΕ και την αποθήκευση στη χώρα μας και, κατά συνέπεια, δεν γνωρίζουν προς ποια κατεύθυνση να αναπροσαρμόζουν τις επόμενες κινήσεις τους. 

Υπενθυμίζεται ότι, όσον αφορά τις ΟΠΣ σε καινούριες μονάδες, υπάρχουν τρεις διαφορετικές «σχολές» στον κλάδο – όπως αυτές καταγράφηκαν και στη σύσκεψη στα τέλη Ιουνίου της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ με τους φορείς των φωτοβολταϊκών. Η μία προσέγγιση (που αφορά την πλειονότητα των φορέων) εισηγείται την πλήρη διακοπή στην ωρίμανση καινούριων έργων όλων των τεχνολογιών. 

Εναλλακτική θέση είναι να υπάρξουν αλλαγές στη διαδικασία για να εξισορροπηθεί το μίγμα και να αντισταθμιστεί η «μονοκαλλιέργεια» των φωτοβολταϊκών τα τελευταία έτη. Μία τρίτη θέση είναι να συνεχιστεί ως έχει η χορήγηση ΟΠΣ, ώστε να μην «παγώσει» η αγορά. 

Όποια κι αν είναι τα επιχειρήματα κάθε πλευράς, κοινός παρονομαστής και των τριών προσεγγίσεων είναι πως το υπουργείο θα πρέπει να τοποθετηθεί όσο το δυνατόν πιο άμεσα για το ζήτημα. Κι αυτό γιατί όσο παραμένουν σε εκκρεμότητα οι αποφάσεις, στην πράξη απλώς διογκώνονται αρρυθμίες που θα είχαν αποφευχθεί αν υπήρχε ξεκάθαρος «οδικός χάρτης». 

Έτσι, ακόμη κι αν η καθυστέρηση στις όποιες αποφάσεις φαίνεται να δικαιώνει την άποψη για συνέχιση στη χορήγηση όρων σύνδεσης, ένα «πράσινο φως» από το υπουργείο για τη συνέχιση του overbooking αναμφισβήτητα θα επηρέαζε τον ρυθμό έκδοσης νέων ΟΠΣ. Ακόμη χειρότερα, όσο δεν τοποθετείται το υπουργείο, οι επενδυτές δεν είναι δυνατόν να γνωρίζουν αν η υφιστάμενη κατάσταση είναι προσωρινή ή όχι – δηλαδή αν το ΥΠΕΝ απλώς μεταθέτει το «φρένο» σε πιο εύθετο (αλλά όχι μακρινό) χρονικό ορίζοντα. 

Το ίδιο ισχύει και για το ενδεχόμενο παρέμβασης στις σειρές προτεραιότητας, ώστε να προωθηθούν άλλες «πράσινες» τεχνολογίες, έναντι των φωτοβολταϊκών. Σίγουρα μία απόφαση του ΥΠΕΝ για συνέχιση της αδειοδοτικής ωρίμανσης καινούριων μονάδων με τα υφιστάμενα δεδομένα, θα έδινε «σήμα» στην αγορά για ενίσχυση των περικοπών τα επόμενα έτη – τουλάχιστον μέχρις ότου αναπτυχθεί ένα επαρκές χαρτοφυλάκιο μπαταριών. 

Ακόμη κι έτσι όμως, όπως υποστηρίζουν παράγοντες του κλάδου, παρόλο που η αγορά των φωτοβολταϊκών θα διορθωθεί περαιτέρω, υπάρχουν επενδυτές που είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν το ρίσκο ανάπτυξης νέων ηλιακών πάρκων. Σε κάθε περίπτωση, όσο παραμένουν μετέωρα τα επόμενα βήματα για τη φωτοβολταϊκή παραγωγή στη χώρα μας, εξίσου αβέβαιο παραμένει και το μέλλον δεκάδων εταιρειών που δραστηριοποιούνται στο developing, όπως και των εργαζομένων που αυτές απασχολούν. 

Από την άλλη πλευρά, όσοι φορείς υποστηρίζουν την ανάγκη για άμεση διακοπή χορήγησης όρων σύνδεσης σε νέες ΑΠΕ, «βλέπουν» πως με τις καθυστερήσεις στις αποφάσεις του ΥΠΕΝ, τα προβλήματα απλώς αφήνονται να μεγαλώνουν. Κάτι που, όπως σημειώνουν, φαίνεται από το γεγονός ότι ούτε το καλοκαίρι δεν αποτελεί πλέον αντίδοτο στις περικοπές, οι οποίες από το φθινόπωρο θα δώσουν τη σκυτάλη στην ενισχυμένη συχνότητα εμφάνισης μηδενικών – αρνητικών χονδρεμπορικών τιμών, οι οποίες θα αποτελούν πλέον τη μεγαλύτερη πηγή απώλειας εσόδων για τα έργα. 

Μάλιστα, επισημαίνουν πως όσο ο κλάδος προχωρά με το μοντέλο του «business as usual», τόσο θα καθυστερεί η εμφάνιση μπαταριών στο σύστημα. Αναφέρουν ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τις μονάδες αποθήκευσης που δρομολογούνται για εγκατάσταση στο κοινό σημείο σύνδεσης cluster φωτοβολταϊκών, με τα σχετικά αιτήματα να ξεπερνούν τα 1.400 Μεγαβάτ, όπως έχει γράψει το energypress. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για σημαντικές επενδύσεις, η αδειοδοτική τους ωρίμανση προχωρά με αργούς ρυθμούς. 

Όπως και να ΄χει, η εγχώρια αγορά ΑΠΕ βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, καθώς αυξάνονται οι προκλήσεις και περιορίζονται τα περιθώρια ανάπτυξης. Υπό αυτή την έννοια, το παρατεταμένο ασαφές τοπίο λειτουργεί ως επιπλέον επιβαρυντικός παράγοντας, αυξάνοντας τον προβληματισμό και των ξένων «παικτών». Ένδειξη για αυτό αποτελεί οι αποχωρήσεις δύο ευρωπαϊκών εταιρειών, της πορτογαλικής EDPR και της γερμανικής ABO Energy, μέσα σε λιγότερο από ένα μήνα.