Ενεργοποιούνται προς το τέλος Μαΐου οι αρνητικές τιμές στο balancing – Αρχικό «κατώφλι» τα -50 ευρώ ανά MWh – Τι φέρνουν οι περικοπές με όρους αγοράς – Η στρατηγική προσφορών για τα έργα χωρίς «set-point»

Τις διαδικασίες για την επαναφορά των αρνητικών τιμών στην αγορά Εξισορρόπησης δρομολογεί η ΡΑΑΕΥ, με τη Ρυθμιστική Αρχή να εκτιμά πως η ενεργοποίησή τους θα γίνει προς τα τέλη Μαΐου. Προς αυτή την κατεύθυνση, η ΡΑΑΕΥ ήδη ετοιμάζει τη σχετική ενημέρωση που θα αποστείλει προς την Κομισιόν, γνωστοποιώντας την πρόθεσή της για άρση της αναστολής των αρνητικών προσφορών στην οποία είχε προχωρήσει στις αρχές του 2021. 

Το σχέδιο της Ρυθμιστικής Αρχής είναι η άρση να γίνει σε πρώτη φάση σε συγκρατημένα επίπεδα, ώστε να ελεγχθεί στην πράξη η επίπτωση που θα υπάρξει στο κόστος εξισορρόπησης. Σε αυτό το πλαίσιο, προκρίνει αρχικά να τεθεί στα -50 ευρώ ανά MWh το κατώφλι στις προσφορές, όπως προβλεπόταν και στη σχετική δημόσια διαβούλευση. 

Από την άλλη πλευρά, η ΡΑΑΕΥ αναγνωρίζει τις ενστάσεις φορέων της αγοράς, οι οποίες διατυπώθηκαν στο πλαίσιο της διαβούλευσης υποστηρίζοντας πως το κατώφλι θα πρέπει να τοποθετηθεί εξαρχής σε χαμηλότερα επίπεδα (στα -100 ευρώ ανά Μεγαβατώρα), ώστε να παρέχεται επαρκές οικονομικό σήμα στην αγορά και να υπάρχει κίνητρο για την παροχή καθοδικών υπηρεσιών εξισορρόπησης από χαρτοφυλάκια ΑΠΕ. Μάλιστα, επισημαίνει πως η συμμετοχή και των ΑΠΕ θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό στην αγορά Εξισορρόπησης. 

Ωστόσο, σε πρώτη φάση προκρίνει ως πιο σημαντική προτεραιότητα το να διασφαλιστεί πως δεν πρόκειται να αυξηθούν τα κόστη εξισορρόπησης, με την «απελευθέρωση» των αρνητικών προσφορών. Στην περίπτωση που αυτό επιβεβαιωθεί στην πράξη, αφήνει ανοικτό «παράθυρο» το κατώφλι να διευρυνθεί στην πορεία. Για αυτό τον λόγο, θα υπάρχει σχετική αναφορά στην ενημέρωση προς την Κομισιόν, ώστε να μπορεί σε δεύτερο χρόνο να επανακαθοριστεί το κατώτατο όριο στα -100 ή ακόμη και στα -150 ευρώ ανά Μεγαβατώρα.  

Τήρηση του Προγράμματος Αγοράς

Όπως έχει γράψει το energypress, η επαναφορά των αρνητικών τιμών στην αγορά Εξισορρόπησης αποτελεί δομική παρέμβαση, η οποία προορίζεται να εξορθολογίσει τις περικοπές με όρους αγοράς. Κι αυτό κατ΄ αρχάς γιατί θα ανοίξει τον δρόμο ώστε η Τιμή Αποκλίσεων να μπορεί να διαμορφωθεί σε αρνητικό έδαφος, σε περιόδους που αναµένεται περίσσεια παραγωγής ΑΠΕ έναντι της ζήτησης και, κατά συνέπεια, η DAM θα κινείται σε χαμηλά επίπεδα, κοντά στο μηδέν. 

Σε αυτές τις περιόδους, τυχόν υποδηλώσεις στην αγορά Επομένης Ημέρας από τους ΦΟΣΕ θα ενέχουν πλέον το ρίσκο οι aggregator να επιβαρυνθούν με κόστος αποκλίσεων στην αγορά Εξισορρόπησης, για υπερβάσεις στην παραγωγή την οποία ενέχυσαν στο σύστημα οι ΑΠΕ που εκπροσωπούν. Επομένως, θα υπάρχουν πλέον οικονομικά «πέναλτι», από την ίδια τη λειτουργία του Target Model, για τις παραβιάσεις του Προγράμματος Αγοράς. 

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι, σε περιόδους που αναµένεται περίσσεια παραγωγής ΑΠΕ, οι ΦΟΣΕ δεν θα υποβάλουν πλέον προσφορές λίγο πάνω από το μηδέν για όλο το χαρτοφυλάκιο που εκπροσωπούν (π.χ, 0,03 ευρώ ανά Μεγαβατώρα), καθώς πλέον δεν θα απολαμβάνουν «ασυλία» στις περιπτώσεις που αν και δεν θα έχει «περάσει» στο σύνολό του το market schedule τους στην DAM, θα εγχέεται στο σύστημα η παραγωγή από όλο το portofolio τους. «Ασυλία» που αυτή τη στιγμή μεταφράζεται σε σημαντικές ανάγκες για περικοπές. 

Τα έργα χωρίς «set-point»

Επομένως, ανοίγει ο δρόμος για τη διαφοροποίηση των προσφορών από τους ΦΟΣΕ, για το portfolio που εκπροσωπούν. Για παράδειγμα, για να διασφαλιστεί για ένα μέρος του χαρτοφυλακίου τους πως η παραγωγή του δεν θα βρεθεί «εκτός ηλεκτρικού συστήματος», πλέον μπορεί να κρίνεται απαραίτητο από τους aggregators να υποβληθούν μηδενικές ή ακόμη και αρνητικές προσφορές στην DAM – όπως π.χ. για τις ΑΠΕ των καθετοποιημένων Ομίλων. Κάτι που με τη σειρά του συνεπάγεται πως θα «πυκνώσουν» και στην εγχώρια αγορά Επόμενης Ημέρας οι ώρες που θα κλείνει με μηδενικές ή αρνητικές τιμές.  

Όπως είναι φυσικό, η στρατηγική που θα ακολουθείται εφεξής στις προσφορές θα αποτελεί προϊόν συμφωνίας των ΦΟΣΕ με τους ιδιοκτήτες των ΑΠΕ που θα εκπροσωπούν. Ωστόσο, προϋπόθεση για αυτό θα είναι οι ΑΠΕ να διαθέτουν εξοπλισμό «set-point». Κι αυτό γιατί στην περίπτωση που η παραγωγή τους δεν ενταχθεί στο market schedule, τότε θα πρέπει να μπορεί να περικοπεί, ώστε να μην προκαλεί κόστος απόκλισης και επιβάρυνση των ΦΟΣΕ μέσω των Χρεώσεων μη Συμμόρφωσης. 

Εξαίρεση σε αυτό τον κανόνα αποτελούν τα έργα στο ΕΔΔΗΕ άνω των 400 κιλοβάτ, χωρίς ενεργοποιημένα συστήματα «set-point» - τα οποία αθροίζουν αυτή τη στιγμή πάνω από 3,570 Μεγαβάτ, αν ληφθούν υπόψη μόνο τα πάρκα της Ομάδας Β στη Μεθοδολογία Περικοπών του ΔΕΔΔΗΕ. Για αυτά τα έργα, για τα οποία δεν υπάρχει δυνατότητα περικοπών, θα πρέπει να διασφαλίζεται πως σε κάθε περίπτωση θα εντάσσονται στο Πρόγραμμα Αγοράς. 

Σύμφωνα με στελέχη των ΦΟΣΕ, η λύση που θα εφαρμόσουν είναι να δημιουργήσουν ένα ξεχωριστό χαρτοφυλάκιο με τα έργα της εν λόγω κατηγορίας που εκπροσωπούν. Εκπρόσωποι ορισμένων aggregators επισημαίνουν πως η μοναδική λύση είναι, σε περιόδους αναμενόμενης περίσσειας, να υποβάλουν αρνητικές προσφορές για το συγκεκριμένο portfolio, ώστε να είναι βέβαιο πως αυτό θα «περάσει» στο Πρόγραμμα Αγοράς τους. Με το ρίσκο, βέβαια, οι παραγωγοί να πρέπει να πληρώσουν για την εγχεόμενη ενέργεια, στην περίπτωση που η DAM διαμορφωθεί τότε σε αρνητικό έδαφος. 

Άλλα στελέχη ΦΟΣΕ αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο, σε συμφωνία με τους παραγωγούς, να συνεχίσουν να υποβάλουν για αυτό το χαρτοφυλάκιο προσφορές λίγο πάνω από το μηδέν. Υπό την προϋπόθεση, ωστόσο, ότι οι παραγωγοί θα δεχτούν να επωμιστούν το κόστος αποκλίσεων και την όποια επιβάρυνση προκαλέσουν στις Χρεώσεις μη Συμμόρφωσης. 

Προς τα κάτω η DAM

Η (επί της ουσίας για πρώτη φορά) εμφάνιση αρνητικών τιμών στην εγχώρια DAM θα σημαίνει ότι δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε να μην επαναληφθούν μοτίβα όπως της Κυριακής 13 Απριλίου, όπου είχαμε ταυτόχρονα και εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας και αθρόες περικοπές. Ωστόσο, οι εισαγωγές οφείλονταν στο γεγονός ότι στη Βουλγαρία καταγράφονταν εκείνες τις ώρες αρνητικές τιμές - και επομένως δεν θα υπήρχαν εισροές ηλεκτρικής ενέργειας, αν οι τιμές στην εγχώρια DAM ήταν ακόμη μικρότερες (δηλαδή ακόμη χαμηλότερα από το 0). 

Αυτό σημαίνει πως, από οικονομικής άποψης, οι παραγωγοί με έργα με ΣΕΔΠ μπορεί να βρεθούν ζημιωμένοι με το να δοθεί τέλος σε μοτίβα όπως της περασμένης Κυριακής. Με τις περικοπές, δεν εγχέουν ενέργεια και επομένως δεν αμείβονται για την παραγωγή των έργων τους. Αν ωστόσο η DAM γυρίζει σε αρνητικό έδαφος, θα πρέπει να πληρώνουν για τις Μεγαβατώρες που «περνούν» στο σύστημα. Επίσης, στην περίπτωση που στην DAM καταγράφονται για πάνω από 2 συνεχόμενες ώρες μηδενικές τιμές, τότε δεν θα λαμβάνουν την «ταρίφα» τους. 

Όσον αφορά την επίδραση στο χονδρεμπορικό κόστος (και τελικά στα τιμολόγια) από την εμφάνιση μηδενικών και αρνητικών τιμών στην αγορά Επομένης Ημέρας, μία πρώτη θετική συνέπεια θα είναι πως η μηνιαία ΤΕΑ θα παρασυρθεί προς τα κάτω. Ωστόσο, στον τελικό «λογαριασμό» θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και η επίδραση στα κόστη εξισορρόπησης – με τη ΡΑΑΕΥ, όπως προαναφέρθηκε, να μην προεξοφλεί πως δεν θα υπάρξουν ανατιμητικές πιέσεις στον ΛΠ-3.