Crash test για τα δίκτυα της Ευρώπης - Ανησυχίες ότι το νέο κύμα καύσωνα θα δοκιμάσει τις αντοχές των δικτύων προκαλώντας εκτεταμένες διακοπές ρεύματος

Η επιστροφή του αφρικανικού αντικυκλώνα Χάροντα στην Ευρώπη, προκαλεί έντονη ανησυχία: τα 40άρια που αναμένεται να κυριαρχήσουν το επόμενο διάστημα, αναμένεται να εκτινάξουν στα ύψη τη ζήτηση για… δροσιά μέσω κλιματιστικών δοκιμάζοντας τις αντοχές των δικτύων.

Και δεν είναι λίγοι εκείνοι που φοβούνται εκτεταμένες διακοπές στην ηλεκτροδότηση, παρόμοιες με εκείνες που έπληξαν τα Βαλκάνια πριν από έναν μήνα.

«Η υπερθέρμανση προκαλεί όλα τα φαινόμενα που αναφέρονται στα δελτία ειδήσεων, με πυρκαγιές και δυσλειτουργίες και μπλακ άουτ», σχολιάζει στο Montelnews, ο Lorenzo Spadoni, επικεφαλής πωλήσεων στη Νότια Ευρώπη της Pixii Batteries. «Τα μπλακ άουτ συμβαίνουν επειδή οι μετασχηματιστές μπαίνουν σε λειτουργία προστασίας, σβήνουν πριν ανάψουν όταν το πετρέλαιο υπερθερμαίνεται».

Από την πλευρά του ο Antonio Sano, ιδρυτής της ιταλικής υπηρεσίας πρόβλεψης κλίματος Il Meteo, εκτιμά ότι τις επόμενες ημέρες, ο αφρικανικός αντικυκλώνας Charon (Χάρος) πιθανότατα θα καταρρίψει τα ευρωπαϊκά ρεκόρ θερμότητας. 

Στην Ανατολική Ευρώπη, ο καύσωνας θα είναι ακόμη πιο έντονος

Η Σερβία, η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Ουκρανία, η Μολδαβία και ολόκληρη η Βαλκανική Χερσόνησος «θα επηρεαστούν σημαντικά με μέγιστες κορυφές κοντά ή ακόμα και άνω των 40 C για πολλές ημέρες», είπε ο Sano.

Βαλκανικά ρεκόρ

Τον Ιούνιο, για παράδειγμα, τα ηλεκτρικά δίκτυα της Αλβανίας, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, της Κροατίας και του Μαυροβουνίου υπέστησαν διακοπές ρεύματος λόγω διακοπής λειτουργίας δύο γραμμών 400 kV. 

Μια δασική πυρκαγιά στη Βόρεια Μακεδονία ανάγκασε την TSO Mepso να θέσει εκτός σύνδεσης δύο διασυνδέσεις ηλεκτρικού ρεύματος την περασμένη Κυριακή, διακόπτοντας τον σταθμό ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα στην Μπίτολα ισχύος 690 MW, προκαλώντας μία κατάσταση έκτακτης ανάγκης 30 ημερών. Αυτό προκάλεσε άνοδο των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος πάνω από 30% στα 212,60 ευρώ/MWh την Τρίτη, το δεύτερο υψηλότερο στην Ευρώπη μετά τη Ρουμανία.

Την Τρίτη, το Κοσσυφοπέδιο περιέγραψε ημερήσιες εισαγωγές έως και 300 MWh/h, που ισοδυναμούν με 1 εκατομμύριο ευρώ, «λόγω της μαζικής χρήσης κλιματιστικών σε όλο το Κοσσυφοπέδιο», δήλωσε στην Montel η εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας Kesco. 

Η περιοχή υφίσταται έναν από τους χειρότερους καύσωνες των τελευταίων δεκαετιών, καθώς και την αυξανόμενη ζήτηση ενέργειας από τις πολυάριθμες νέες εγκαταστάσεις AC, είπε ο Kesco.

Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στο Μαυροβούνιο αυξήθηκε κατά 11% από έτος σε έτος λόγω του άνευ προηγουμένου καύσωνα στη νοτιοανατολική Ευρώπη, ανακοίνωσε η εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας EPCG.

H ημερήσια χρήση έφτασε σε ρεκόρ 11.029 MWh στις 11 Ιουλίου και η EPCG αναμένει ακόμη μεγαλύτερη κατανάλωση την ερχόμενη εβδομάδα.

Καύσωνας σε Ισπανία και Ιταλία

Η ισπανική μετεωρολογική υπηρεσία Aemet εξέδωσε προειδοποίηση για ακραίες θερμοκρασίες, αναμένοντας θερμοκρασίες 44 βαθμών Κελσίου. 

Οι μέσες θερμοκρασίες σε εθνικό επίπεδο θα ξεπεράσουν τους 27 βαθμούς Κελσίου μέχρι το τέλος Ιουλίου, περίπου 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από την κανονική, σύμφωνα με τα στοιχεία της Montel Analytics. Η TSO Red Electrica ανέμενε ότι η ζήτηση ισχύος αυτή την εβδομάδα θα ήταν κατά μέσο όρο 29 GW/d, κορυφώνοντας το ρεκόρ έξι μηνών των 31 GW την Παρασκευή.

Η επιχειρηματική πρωτεύουσα της Ιταλίας Μιλάνο έχει επίσης επηρεαστεί από δυσλειτουργία του δικτύου, αφήνοντας τμήματα της πόλης χωρίς ρεύμα τις τελευταίες εβδομάδες.

«Τα κύρια μπλακ άουτ ήταν στο Μιλάνο. Ο διανομέας είναι ο A2A και αν δεν ενισχύσουν τα δίκτυα για ηλεκτρικά αυτοκίνητα και διανομείς, το πρόβλημα θα εμφανιστεί ξανά», είπε στην Montel ο Corrado Micozzi, Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας προβλέψεων ενέργειας MycSolutions. 

Οι προσθήκες μπαταριών συμβάλλουν στον μετριασμό της ζήτησης αιχμής παρέχοντας επιπλέον ηλεκτρική ενέργεια, μειώνοντας την καταπόνηση των μετασχηματιστών για την αποφυγή υπερθέρμανσης, σημείωσε ο Spadoni της Pixii.

Τα ηλιακά πάνελ ταράτσας που διανέμονται σε όλες τις περιοχές και η βελτιωμένη υποδομή δικτύου συμβάλλουν επίσης στην αντιμετώπιση των ελλείψεων ενέργειας. 

Αναβάθμιση δικτύων

Στην Ιταλία, για παράδειγμα, ο TSO Terna εργάζεται για την αναβάθμιση των δικτύων και την επέκταση των μεταδόσεων νότου-βορρά για την εξισορρόπηση των περιοχών κατανάλωσης και παραγωγής, δήλωσε ο δικηγόρος ενέργειας Giovanni Battista Conte.

Το ντόμινο των blackout

Υπενθυμίζεται ότι ένα ντόμινο εκτεταμένων διακοπών ηλεκτροδότησης σημειώθηκε στις 21 Ιουνίου σε Αλβανία, Μαυροβούνιο, Βοσνία και μέρος της Κροατίας λόγω μπλακ άουτ στα Δυτικά Βαλκάνια.  

Ήταν τότε που τα διασυνδεδεμένα συστήματα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας των προαναφερόμενων χωρών κατέρρευσαν υπό το βάρος της αυξημένης ζήτησης,.

Αν και η κατάρρευση του δικτύου περιορίστηκε στην βαλκανική, δεν είναι λίγοι εκείνοι που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον κόσμο είναι αντιμέτωποι με τον κίνδυνο εκτεταμένων διακοπών στην ηλεκτροδότηση. Τα ολοένα και θερμότερα καλοκαίρια σηματοδοτούν κατακόρυφη αύξηση στη ζήτηση για ψύξη, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν χαλάρωση των καλωδίων και κινδυνεύουν να πυροδοτήσουν δασικές πυρκαγιές. Οι αναβαθμίσεις στις υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας δεν συμβαδίζουν, παρόλο που οι προσπάθειες για τη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων καθιστούν τη διανομή ηλεκτρικής ενέργειας πιο κρίσιμη.

Σε όλο τον κόσμο

Και δεν είναι μόνο η Ευρώπη: όπως υπογραμμίζει το Bloomberg σε πρόσφατο εκτενές του αφιέρωμα, εκατομμύρια νοικοκυριά στο Χιούστον υπέστησαν μπλακ άουτ στον απόηχο του τυφώνα Beryl την περασμένη εβδομάδα, χάνοντας τον κλιματισμό καθώς η καταιγιστική ζέστη ακολούθησε την καταιγίδα. Χτυπώντας τις αναδυόμενες και ανεπτυγμένες οικονομίες, οι διακοπές λειτουργίας από τον Ισημερινό έως στην Ινδία τις τελευταίες εβδομάδες προσφέρουν μια πρόγευση του τι θα μπορούσε να ακολουθήσει.

Η κλιματική κρίση εκθέτει τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας σε ξαφνικές πλημμύρες που γκρεμίζουν πύργους μεταφοράς, ξηρασίες που στεγνώνουν δεξαμενές και αυξήσεις της ζήτησης για ψύξη κατά τη διάρκεια του καύσωνα.

«Ολόκληρο το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας κατασκευάστηκε και σχεδιάστηκε σε μια κλιματική εποχή και τώρα καλείται να λειτουργήσει σε μια διαφορετική κλιματική εποχή», σχολιάζει στο Bloomberg, ο Michael Webber, καθηγητής ενέργειας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ώστιν. «Απλώς σημαίνει ότι περισσότερα πράγματα μπορούν να πάνε στραβά». 

Οι επιπτώσεις

Τα ασταθή δίκτυα δημιουργούν αστάθεια για τις επιχειρήσεις, επηρεάζουν την πολιτική και απειλούν ζωές. Σύμφωνα με το BloombergNEF, η επέκταση του δικτύου θα κοστίσει περίπου 24,1 τρισεκατομμύρια δολάρια για την επίτευξη των καθαρών μηδενικών στόχων μέχρι το 2050, ξεπερνώντας τις επενδύσεις που απαιτούνται σε δυναμικότητα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Λόγω των τεράστιων εκτάσεών τους και της υψηλής χρήσης ενέργειας, οι ΗΠΑ και η Κίνα αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες προκλήσεις, αλλά καμία χώρα δεν γλιτώνει.

Οι περισσότερες διακοπές ρεύματος συμβαίνουν όταν μεγάλα κομμάτια προσφοράς ή ζήτησης εμφανίζονται ή σβήνουν ξαφνικά. Ζημιές από καταιγίδες, έκρηξη παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ή αιχμές στη χρήση μπορούν να προκαλέσουν διακοπές σε περιπτώσεις κατά τις οποίες το δίκτυο δεν είναι αρκετά ανθεκτικό.