Πώς υποδέχθηκε η αγορά των ΑΠΕ το σχέδιο της Κομισιόν για τα δίκτυα – H αποδοχή με…αστερίσκους

Συγκρατημένη αισιοδοξία εκφράζουν παράγοντες του τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για το Σχέδιο Δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που κατατέθηκε αυτήν την εβδομάδα αναφορικά με την αναβάθμιση των δικτύων. Και παράλληλα ζητούν λεπτομέρειες και καθοδήγηση για την αποτελεσματική μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2030.

Με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας να αναμένεται να αυξηθεί περίπου κατά 60% έως το 2030 και μια αναμενόμενη αύξηση της ανανεώσιμης ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα, η Κομισιόν παρουσίασε το σχέδιό της, το οποίο προβλέπει επενδύσεις 584 δισ. ευρώ, για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας του μπλοκ. 

Το μεγαλύτερο μέρος της επένδυσης στοχεύει στην ψηφιοποίηση του δικτύου διανομής, στη δημιουργία παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο και σε πρακτικές άμυνας στον κυβερνοχώρο.

Σε αντίθεση με τους υφιστάμενους κανόνες της ΕΕ για τα δίκτυα διανομής, το Σχέδιο Δράσης στοχεύει για πρώτη φορά τα δίκτυα διανομής και περιλαμβάνει 14 δράσεις για την ανακαίνιση υποδομής άνω των 40 ετών —που αντιπροσωπεύουν το 40% των δικτύων διανομής της ΕΕ.

Περισσότερη κανονιστική σαφήνεια

Η βιομηχανία ηλιακής και αιολικής ενέργειας χαιρέτισε το σχέδιο της Επιτροπής, αλλά ζήτησε τη δημοσίευση σαφών οδηγιών που θα βοηθήσουν στην επιτάχυνση της σύνδεσης στο δίκτυο. 

Η Naomi Chevillard, επικεφαλής των ρυθμιστικών υποθέσεων της SolarPower Europe, είπε ότι το ρυθμιστικό πλαίσιο είναι «διφορούμενο» και απαίτησε περισσότερη σαφήνεια σχετικά με τους κανόνες για τη φορολογία της αποθήκευσης ή την επεξεργασία της αποθηκευμένης ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας. 

Από την πλευρά του ο Giles Dickson, Διευθύνων Σύμβουλος της WindEurope, έκανε λόγο για ένα «καλό σχέδιο» που αναγνωρίζει την ανάγκη επένδυσης σε δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας για την ενεργειακή μετάβαση. Παράλληλα, όμως εξέφρασε τις ανησυχίες του για τις τεράστιες ουρές εταιρειών αιολικής και ηλιακής ενέργειας που έχουν υποβάλει αίτηση για σύνδεση στο δίκτυο. «Φιλτράρετε τα κερδοσκοπικά έργα και δώστε προτεραιότητα στα καλά», είπε ο Dickson, προσθέτοντας ότι το Σχέδιο δεν έχει λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να δεσμεύουν χωρητικότητα δικτύου για στρατηγικές τεχνολογίες μηδενικού δικτύου.

«Χαμένες ευκαιρίες»

Σύμφωνα με το Euronews, η ΜΚΟ Climate Action Network (CAN) Europe, επικρότησε τη δέσμευση της Επιτροπής να ενσωματώσει μεγαλύτερα μερίδια ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο δίκτυο και να αντιμετωπίσει τα σημεία συμφόρησης που θέτουν σε κίνδυνο την ανάπτυξη ηλιακής και αιολικής ενέργειας. Ωστόσο, η πρωτοβουλία πάσχει από «λίγες χαμένες ευκαιρίες» και διαθέτει «ένα ανησυχητικό στοιχείο», τόνισε η CAN Europe, αναφερόμενη στην εκτίμηση της Επιτροπής για απότομη αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας κατά 60% από σήμερα έως το 2030.

«Δεν γίνεται καμία αναφορά στην αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού της εξοικονόμησης ενέργειας και στη μείωση της ενεργειακής ζήτησης. Αυτό είναι ζωτικής σημασίας, καθώς η αυξημένη ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο δίκτυο πρέπει να συνδυάζεται με λιγότερη ζήτηση για αυτήν την ενέργεια, προκειμένου να επιτευχθεί ένα ενεργειακό σύστημα που εξαρτάται πλήρως μόνο από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», υπογράμμισε στο Euronews, η Marta Anczewska, ειδικός Πολιτικής Ενεργειακών Συστημάτων στην CAN Europe. 

Ενθάρρυνση των επενδύσεων

Ως μέρος του Σχεδίου, η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ προτείνει μια σειρά μέτρων, συμπεριλαμβανομένης της επιτάχυνσης της υλοποίησης Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI), ένα μέτρο που συμβάλλει στην ευθυγράμμιση της ενεργειακής υποδομής της ΕΕ με τους κλιματικούς στόχους της. Πρόσφατα, η Ιταλία και η Τυνησία πριμοδοτήθηκαν  με 307 εκατ. ευρώ για να συνδέσουν μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου τα τεράστια συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης και της Βόρειας Αφρικής.

Το Σχέδιο επιδιώκει επίσης να βελτιώσει τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό των δικτύων, προωθώντας παράλληλα ένα σύνολο ρυθμιστικών κινήτρων για τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους για υπεράκτια έργα. Έως τον Ιούνιο του 2024, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει οδηγίες σχετικά με τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους για υπεράκτια έργα για την υποστήριξη των χωρών της ΕΕ και των εθνικών αρχών τέτοιες δραστηριότητες.

Το σχέδιο δράσης

Το σχέδιο δράσης αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των κύριων προκλήσεων όσον αφορά την επέκταση, την ψηφιοποίηση και την καλύτερη χρήση των δικτύων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, προσδιορίζει δε συγκεκριμένες και εξατομικευμένες δράσεις που θα συμβάλουν στην αποδέσμευση των αναγκαίων επενδύσεων για την αναβάθμιση των ευρωπαϊκών δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας. Επίκεντρο των δράσεων είναι η υλοποίηση και η ταχεία τελεσφόρηση, με στόχο την έγκαιρη συμβολή στην επίτευξη των στόχων μας για το 2030:

• επιτάχυνση της υλοποίησης έργων κοινού ενδιαφέροντος και ανάπτυξη νέων έργων με πολιτική καθοδήγηση, ενισχυμένη παρακολούθηση και περισσότερες προτάσεις·
• βελτίωση του μακροπρόθεσμου σχεδιασμού των δικτύων για την υποδοχή περισσότερων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την ικανοποίηση μεγαλύτερης ζήτησης εξηλεκτρισμού, συμπεριλαμβανομένου του υδρογόνου, στο ενεργειακό σύστημα διά της καθοδήγησης του έργου των διαχειριστών συστημάτων, καθώς και των εθνικών ρυθμιστικών αρχών·
• θέσπιση κανονιστικών κινήτρων μέσω καθοδήγησης σχετικά με τις προληπτικές, μελλοντοστραφείς επενδύσεις και τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους για υπεράκτια έργα·
• παροχή κινήτρων για καλύτερη χρήση των δικτύων με ενισχυμένη διαφάνεια και βελτιωμένα τιμολόγια δικτύου για ευφυέστερα δίκτυα, αποδοτικότητα και καινοτόμες τεχνολογίες και λύσεις διά της στήριξης της συνεργασίας μεταξύ των διαχειριστών συστημάτων και των συστάσεων του Οργανισμού Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER)·
• βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση για έργα δικτύων διά της αύξησης της προβολής των ευκαιριών για χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ, ειδικά για ευφυή δίκτυα και για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων διανομής·
• τόνωση της ταχύτερης αδειοδότησης για την ανάπτυξη δικτύων διά της παροχής τεχνικής υποστήριξης στις αρχές και κατευθύνσεων για περισσότερη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών και των κοινοτήτων·
• βελτίωση και διασφάλιση των αλυσίδων εφοδιασμού δικτύου, μεταξύ άλλων διά της εναρμόνισης των απαιτήσεων βιομηχανικής παραγωγής με στόχο τη σύνδεση παραγωγής και ζήτησης.