Τι θα θέσει το ΥΠΕΝ στο αυριανό Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας - Η μείωση του στόχου 90% για το αέριο και η απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων - “Σβήστε φώτα” εισηγείται η Κομισιόν

28 09 2026 | 07:33

Κρίσιμο, όχι ως προς την λήψη αποφάσεων, όσο για το κατά πόσο θα δούμε να συμπτύσσεται ένα μέτωπο χωρών που θα ασκήσουν πίεση στην Κομισιόν για πιο δυναμική στάση απέναντι στην ενεργειακή κρίση, είναι το αυριανό άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας στο Δουβλίνο, με την παρουσία του υφυπουργού ΠΕΝ Νίκου Τσάφου.

Αν και άτυπο, η συγκυρία αναβαθμίζει την σημασία του, καθώς μένει να φανεί ποια θέση θα πάρουν οι 27 μετά και την επιστολή που τους απέστειλε την Παρασκευή ο Επίτροπος Νταν Γιόργκενσεν εισηγούμενος την λήψη των γνωστών από τον περασμένο Απρίλιο αλλά αμφιβόλου αποτελεσματικότητας πλέον μέτρων του πακέτου Affordable Energy Action Plan.

“Σας καλώ να εξετάσετε τη λήψη ή τη συνέχιση μέτρων που μπορούν να συγκρατήσουν τις εισροές [αερίου] ή να μειώσουν τη ζήτηση φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας”, γράφει χαρακτηριστικά ο Κοινοτικός αξιωματούχος προς τους υπουργούς Ενέργειας, σύμφωνα με το Euractiv, γεγονός που επιβεβαιώνουν και κυβερνητικές πηγές στην Αθήνα.

Σύμφωνα με την επιστολή, που είναι ανάλογη εκείνης του Επιτρόπου τον περασμένο Μάρτιο, οι εθνικές κυβερνήσεις καλούνται, όπως είχαν κάνει και το 2022, να ενθαρρύνουν τα νοικοκυριά να καταναλώνουν λιγότερο ηλεκτρικό ρεύμα όταν η ζήτηση είναι υψηλή, να περιορίσουν τη θέρμανση στα δημόσια κτίρια και να “σβήνουν τον περιττό δημόσιο φωτισμό τη νύχτα”, ώστε να μειωθεί δραστικά η ζήτηση φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Σε πρώτη ανάγνωση, κυβερνητικές και όχι μόνο πηγές, δεν έκρυβαν την απογοητεύσή τους για την επιστολή Γιόργκενσεν, καθώς “η Κομισιόν δείχνει σαν να υπνοβατεί”, όπως λέει χαρακτηριστικά συνομιλητής μας, με το να ζητά από τους Ευρωπαίους να κάνουν ό,τι ακριβώς και τον περασμένο Απρίλιο.

Τόσο γιατί δεν βρισκόμαστε πλέον στην άνοιξη, αλλά παραμονές του χειμώνα, όσο και γιατί το φυσικό αέριο επιμένει πάνω από τα 70 ευρώ/ MWh (+122% σε σχέση με πέρυσι) και ο πορτοκαλί συναγερμός στις αγορές του ρεύματος είναι πλέον καθημερινός, με την μισή Ευρώπη να φλερτάρει σήμερα με τιμές πέριξ των 200 ευρώ/ MWh.

“Την ίδια στιγμή που η μια μετά την άλλη οι κυβερνήσεις ανακοινώνουν μέτρα και οι τιμές χονδρικής στο ρεύμα εδώ και ενάμισι μήνα έχουν ξεφύγει, όπως δείχνει και ο σημερινός χάρτης, η συζήτηση που εκπορεύεται από την Κομισιόν είναι αναντίστοιχη με τα επίπεδα της κρισιμότητας”, αναφέρουν συνομιλητές μας που δεν κρύβουν την δυσαρέσκεια της ελληνικής πλευράς.

Συμμαχίες ή ο καθένας θα τραβήξει τον δρόμο του;

Αντίστοιχα χαμηλών προσδοκιών είναι και η ατζέντα του συμβουλίου, με την ιρλανδική προεδρία να αναφέρει ότι θα εξεταστεί κατά πόσο τα μέτρα της γνωστής ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας AccelerateEU για την αντιμετώπιση της τρέχουσας κρίσης, από την μείωση των λογαριασμών μέχρι την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, μπορούν να βελτιωθούν και να ενισχυθούν από τις κυβερνήσεις https://irish-presidency.consilium.europa.eu/en/events/informal-meeting-of-energy-ministers-tte-energy/?utm_source=chatgpt.com).

Στο ιδανικό σενάριο, θα μπορούσαμε να δούμε κάποιους εκ των 27 να συντονίζουν τις κινήσεις τους και να θέτουν κρίσιμα θέματα ενόψει του χειμώνα, όπως μια εκ νέου απελευθέρωση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου ή την μείωση του ευρωπαϊκού κανόνα για πληρότητα 90% των αποθηκών αερίου την 1η Νοεμβρίου, (στο 70,84% η στάθμη έναντι 80% τέτοια εποχή πέρυσι https://agsi.gie.eu/).

Αν και κάτι τέτοιο δεν διαφαίνεται, εντούτοις κάποιες μεμονωμένες παρεμβάσεις, από το αίτημα Μακρόν για απελευθέρωση μέρους των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου των G7, (χωρίς όμως έκτοτε να υπάρξει περαιτέρω συζήτηση εντός Ευρώπης), μέχρι την μονομερή απόφαση της Ολλανδίας που για να συγκρατήσει τις τιμές, μείωσε στο 64% τον εθνικό στόχο για πληρότητα των αποθηκών σε αέριο, δείχνουν μια κινητικότητα.

Το κατά πόσο οι παρεμβάσεις αυτές θα παραμείνουν μεμονωμένες ή θα μετουσιωθούν σε συμμαχίες μένει να φανεί, με τις πληροφορίες πάντως να φέρουν την ελληνική πλευρά να βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με άλλες χώρες στην προσπάθεια να διαμορφωθούν κάποια “μπλοκ” σε συγκεκριμένα θέματα.

Τι ζητήματα θα θέσει το ΥΠΕΝ

Εν προκειμένω οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το ΥΠΕΝ θα συνταχθεί καταρχήν με την γαλλική πλευρά γύρω από την ανάγκη για απελευθέρωση μέρους των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου των G7.

Ταυτόχρονα θα επαναφέρει το αίτημα μείωσης του στόχου αναπλήρωσης των αποθηκών αερίου κάτω του 90%, καθώς το κυνήγι αυτό είναι όχι μόνο ανέφικτο, αλλά και αχρείαστο, σύμφωνα με την ελληνική επιχειρηματολογία, όπως έχει επισημάνει συχνά ο υφυπουργός ΠΕΝ Νίκος Τσάφος και το μόνο που κάνει είναι να τροφοδοτεί την κερδοσκοπία στις τιμές.

Σύμμαχο στο συγκεκριμένο κεφάλαιο θα έχει την Ολλανδία, (στο 57,47% η στάθμη στις αποθήκες της), η απόφαση της οποίας ανοίγει την πόρτα και σε άλλες χώρες να κινηθούν ανάλογα.

Σύμφωνα με την τελευταία παρέμβαση του ΥΠΕΝ στην Task Force (https://energypress.gr/news/nea-parembasi-ypen-stin-task-force-gia-meiosi-toy-stohoy-90-stis-apothikes-poso-aerio), με το σημερινό ρυθμό αναπλήρωσης των ευρωπαικών αποθεμάτων (3 TWh / ημέρα ή 90 TWh το μήνα) εκτιμάται ότι η πληρότητα την 1η Νοεμβρίου θα υπερβαίνει τα ιστορικά υψηλά της χειμερινής ζήτησης στην Ευρώπη, (930 Τεραβατώρες έναντι 850 TWh στον πιο δύσκολο χειμώνα της τελευταίας δεκαετίας). Επομένως, η εικόνα θα είναι καλύτερη από αυτήν που υποδηλώνει ο δείκτης πληρότητας των ευρωπαικών αποθηκών, κάτι που ζύγισε προφανώς και η κυβέρνηση της Ολλανδίας.

Το γεγονός ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει κρίση τιμών, αλλά όχι “άμεσο κίνδυνο για την ασφάλεια εφοδιασμού”, επισημαίνει στην επιστολή του προς τους 27 και ο Επίτροπος Γιόργκενσεν.

Σημειωτέον ότι η τιμή στο φυσικό αέριο για το συμβόλαιο Οκτωβρίου (70,69 ευρώ/ MWh στο κλείσιμο της Παρασκευής), κινείται κατά παράδοξο τρόπο υψηλότερα από αυτήν που δείχνουν τα προθεσμιακά συμβόλαια για τους επόμενους μήνες (70,3 ευρώ/ MWh για τον Ιανουάριο του 2027 ή 69,5 ευρω/ MWh για όλο τον χειμώνα του 2026), παρ’ ότι τότε η ζήτηση θα είναι ασφαλώς μεγαλύτερη.

Ένα έτερο θέμα που δεν άπτεται του αυριανού συμβουλίου, ωστόσο δεν αποκλείεται να τεθεί, αφορά την ευρωπαϊκή παρέμβαση που ζητά η Ελλάδα για μείωση των φόρων στα καύσιμα, κατά τέτοιο τρόπο ώστε το αντίστοιχο της απώλειας των φορολογικών εσόδων να μην προσμετράται στο ύψος των δαπανών.

Το συγκεκριμένο ωστόσο ζήτημα το οποίο αναμένεται να θέσει ο Πρωθυπουργός στο επικείμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (15-16 Οκτωβρίου), δεν “καίει” στον ίδιο βαθμό όλες τις χώρες. Και αυτό, καθώς 16 κυβερνήσεις από τις 27 έχουν ήδη μειώσει προσωρινά τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα, με μοναδικές προς ώρας εξαιρέσεις την Γαλλία, τις Σκανδιβανικές χώρες, την Ολλανδία και εμάς.

Αυτό σημαίνει ότι η απόφαση της Αθήνας να μοιράσει τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο σε άλλου είδους ελαφρύνσεις - επιδόματα, fuel pass, κλπ - ήταν μια δική μας επιλογή, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει και για το πώς αντιμετωπίζει κεντρικά η ΕΕ το συγκεκριμένο αίτημα.