«Μπαίνει στο χαρτί» από το ΥΠΕΝ το σχήμα επιδότησης μπαταριών με 200 εκατ. ευρώ – Ποιες είναι οι κατευθύνσεις και τα 3 ανοικτά θέματα

Προς το τέλος του έτους εκτιμάται πως θα ξεκινήσουν οι διαδικασίες για τη χορήγηση των νέων επιδοτήσεων αποθήκευσης, συνολικού ύψους 200 εκατ. ευρώ, καθώς το ΥΠΕΝ έχει ήδη αρχίσει να επεξεργάζεται την αρχιτεκτονική του νέου σχήματος. Το διάστημα που μεσολαβεί θα χρειαστεί για την προετοιμασία των προσκλήσεων και των διαγωνισμών, ώστε να μπορούν να «ενεργοποιηθούν» οι τέσσερις επιμέρους δράσεις στις οποίες θα κατανεμηθούν τα κονδύλια.

Σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, η επεξεργασία βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, ενώ εκκρεμεί η οριστικοποίηση σημαντικών παραμέτρων. Τρία είναι αυτή τη στιγμή τα βασικά ανοικτά ζητήματα που χρήζουν απόφασης: ο τρόπος κατανομής της ενίσχυσης στις επιχειρήσεις, το είδος των επιλέξιμων έργων αποθήκευσης για συνδυασμό με ΑΠΕ, καθώς και η «περίμετρος» κεφαλαιακής στήριξης standalone μπαταριών. 

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την παρουσίαση της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ, τα 200 εκατ. ευρώ θα προέλθουν από τη ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια και θα επιμεριστούν σε τέσσερις ισόποσους προϋπολογισμούς των 50 εκατ. ευρώ. Οι δύο θα διατεθούν μέσω προσκλήσεων για αυτοκατανάλωση σε ΟΤΑ και επιχειρήσεις, ενώ τα υπόλοιπα 100 εκατ. θα κατανεμηθούν μέσω μειοδοτικών διαγωνισμών σε μπαταρίες που θα συνδυαστούν με ΑΠΕ καθώς και σε αυτόνομες μονάδες αποθήκευσης.

Χρονική προτεραιότητα για ΟΤΑ και επιχειρήσεις

Όσον αφορά τους ΟΤΑ, όπου προβλέπεται επιδότηση 50% του κόστους αποθήκευσης, το επικρατέστερο σενάριο είναι η ένταξη να γίνει με κριτήριο τη χρονική προτεραιότητα. Επομένως, θα επιδοτηθούν όσες αιτήσεις πληρούν τις προϋποθέσεις και υποβληθούν εγκαίρως, μέχρι την εξάντληση του προϋπολογισμού των 50 εκατ. ευρώ. Η επιδότηση θα αφορά την μπαταρία, είτε αυτή συνδυάζεται με φωτοβολταϊκό είτε όχι.

Η χρονική προτεραιότητα προκρίνεται και για το αντίστοιχο πρόγραμμα των επιχειρήσεων, μέσω του οποίου θα διατεθούν επίσης 50 εκατ. ευρώ, με ποσοστό ενίσχυσης 30%-40%. Σε αυτή την περίπτωση, ωστόσο, εξετάζεται κατά πόσο θα ήταν σκόπιμο ο συνολικός προϋπολογισμός να επιμεριστεί σε επιμέρους κατηγορίες δικαιούχων, με βάση το μέγεθος των επιχειρήσεων.

Πρόκειται για προσέγγιση που είχε υιοθετηθεί και στο πρόγραμμα «Συστήματα αποθήκευσης στις επιχειρήσεις», όπου υπήρχαν διακριτά κονδύλια για μικρές, μεσαίες και μεγάλες εταιρείες. Στο υπό σχεδιασμό σχήμα, πέρα από τον διαχωρισμό του προϋπολογισμού, δεν αποκλείεται να προβλεφθεί και διαφοροποίηση του ποσοστού επιδότησης ανά κατηγορία δικαιούχων. 

Μπαταρίες με ΑΠΕ

Ανοικτά θέματα υπάρχουν όμως αναφορικά με τον πρώτο μειοδοτικό διαγωνισμό, ύψους 50 εκατ. ευρώ, ο οποίος προορίζεται για την προσθήκη αποθήκευσης σε ανανεώσιμους σταθμούς. Δυνατότητα συμμετοχής προβλέπεται να έχουν παραγωγοί με εν λειτουργία ή ώριμα έργα ΑΠΕ, ενώ η αρχική προσέγγιση είναι να καλυφθούν όλες οι κατηγορίες εφαρμογών αποθήκευσης.

Αυτό σημαίνει πως στην περίμετρο των επιλέξιμων έργων θα περιλαμβάνονται μπαταρίες «πίσω από τον μετρητή» που είτε αποθηκεύουν αποκλειστικά την παραγωγή του φωτοβολταϊκού (11Α), είτε και μονάδες behind the meter με δυνατότητα απορρόφησης ενέργειας παράλληλα από το δίκτυο (11Β). Επίσης, στον αρχικό σχεδιασμό προβλέπεται να μπορούν να συμμετάσχουν και οι λεγόμενες «συνεργατικές μπαταρίες», δηλαδή μονάδες αποθήκευσης οι οποίες συνδυάζονται με clusters φωτοβολταϊκών (11Γ).

Ωστόσο, υπάρχει και αντίλογος για τη σκοπιμότητα επιδότησης όλων των παραπάνω εφαρμογών. Ειδικότερα, η εκτίμηση είναι ότι στην περίπτωση των έργων 11Β και 11Γ, υπάρχει ήδη σημαντικός αριθμός παραγωγών που προτίθενται να υλοποιήσουν επενδύσεις χωρίς κανενός είδους στήριξη. Επομένως, εξετάζεται κατά πόσο η διάθεση επιδοτήσεων στις συγκεκριμένες κατηγορίες θα είχε ουσιαστική προστιθέμενη αξία.

Στο τραπέζι η αποκλειστική στήριξη των έργων 11Α 

Σε αυτό το πλαίσιο, μία από τις σκέψεις που επεξεργάζεται το ΥΠΕΝ είναι να περιοριστεί η επιλεξιμότητα αποκλειστικά στις μπαταρίες «πίσω από τον μετρητή» φωτοβολταϊκών, οι οποίες δεν έχουν δυνατότητα απορρόφησης ενέργειας από το δίκτυο (11Α). Με αυτό τον τρόπο, τα 50 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν εξ ολοκλήρου στην ενίσχυση της συγκεκριμένης κατηγορίας έργων που αντιμετωπίζουν τα οξύτερα οικονομικά προβλήματα, αυξάνοντας το διαθέσιμο ύψος κεφαλαιακής στήριξης.

Το βασικό επιχείρημα υπέρ αυτής της επιλογής είναι ότι οι μπαταρίες μπορούν να δώσουν λύση σε παραγωγούς που βρίσκονται αντιμέτωποι με τις περικοπές «πράσινης» παραγωγής και τις αρνητικές χονδρεμπορικές τιμές, καθώς επιτρέπουν την αποθήκευση της ενέργειας που διαφορετικά θα χανόταν ή θα διατίθετο υπό δυσμενείς οικονομικούς όρους.

Ανεξάρτητα πάντως από την τελική επιλογή ως προς τις επιλέξιμες τεχνολογίες, η κατανομή των κονδυλίων θα γίνει μέσω μειοδοτικού διαγωνισμού. Επομένως, προτεραιότητα για τη χορήγηση ενίσχυσης θα έχουν τα έργα που θα υποβάλουν τις χαμηλότερες προσφορές, εκφρασμένες σε ευρώ ανά MW.

Η περίμετρος ενίσχυσης των standalone μονάδων 

Έτερο ζήτημα αφορά τον δεύτερο μειοδοτικό διαγωνισμό, μέσω του οποίου θα διατεθούν 50 εκατ. ευρώ για αυτόνομες μπαταρίες. Η βασική κατεύθυνση είναι να μπορούν να συμμετάσχουν όλες οι μονάδες που θα έχουν εξασφαλίσει ηλεκτρικό «χώρο», ανεξαρτήτως ισχύος.

Σημαντική παράμετρος αποτελεί η πρόσκληση ενδιαφέροντος για merchant μπαταρίες συνολικής ισχύος έως 4,7 GW, η οποία βρίσκεται αυτή την περίοδο σε διαδικασία αξιολόγησης. Καθώς οι σχετικές λίστες αναμένονται άμεσα (ενδεχομένως και εντός της εβδομάδας), εκτιμάται πως έως το τέλος του έτους θα έχει δημιουργηθεί μια μεγάλη «δεξαμενή» έργων με εξασφαλισμένη δυνατότητα σύνδεσης, τα οποία θα μπορούν να διεκδικήσουν επιδότηση.

Μια εναλλακτική που εξετάζεται, πάντως, είναι να περιοριστεί η συμμετοχή στις μικρότερες μπαταρίες, που προορίζονται για το δίκτυο διανομής. Το σκεπτικό είναι πως οι μεγαλύτερες μονάδες έχουν καλύτερες προϋποθέσεις οικονομικής βιωσιμότητας χωρίς κεφαλαιακή ενίσχυση, με έσοδα αποκλειστικά από τη συμμετοχή τους στις χονδρεμπορικές αγορές. Και σε αυτή την περίπτωση, η επιλογή των έργων θα γίνει με κριτήριο τη χαμηλότερη αιτούμενη επιδότηση, σε ευρώ ανά Μεγαβάτ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως επισημαίνουν παράγοντες του κλάδου, το γεγονός πως η ενίσχυση στους δύο διαγωνισμούς θα προσδιοριστεί από τις προσφορές των επενδυτών δεν επιτρέπει προς το παρόν ασφαλείς εκτιμήσεις για τη συνολική ισχύ των μπαταριών που θα υλοποιηθούν. Σε κάθε περίπτωση, το νέο πρόγραμμα αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό ορόσημο για την περαιτέρω διείσδυση της αποθήκευσης, η οποία έχει αναδειχθεί σε βασικό πυλώνα του κυβερνητικού οδικού χάρτη για τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.